Warmte lozen in chrysant en lisianthus: invloed bovenbuis op verdamping gewas verwaarloosbaar

Op de meeste belichte bedrijven is in een groot deel van het jaar warmte over. Noodgedwongen wordt deze overdag geloosd via het bovennet, dat soms wel tot 70oC wordt opgestookt. Regelmatig komt dan de vraag boven hoeveel invloed deze buis op het klimaat heeft, met name op de verdamping van het gewas. Gewassen als chrysant en lisianthus staan heel ver af van de buizen bovenin de kas. Daarom is de invloed van die buizen beperkt.

Door de extra warmte zal wat meer worden gelucht. Dat leidt tot een daling van de RV in de kas. Echter, in het grootste deel van het jaar blijft de RV wel voldoende hoog zodat de plant met zijn huidmondjes zijn temperatuur kan blijven regelen. Op zeer scherpe dagen, als de RV te ver kan zakken, is de invloed van de buis wel van belang, maar in verhouding tot de energie die de zon levert is deze invloed beperkt.
In de cursussen van Het Nieuwe Telen leren telers dat stoken leidt tot extra verdamping. Maar in het geval van chrysant en lisianthus liggen die buizen zo ver van het gewas vandaan dat dit dus niet zo is. Het zijn teelten waar ook veel wordt belicht en waar, om die reden, vaak warmte over is en dat moet men kwijt. Dan wordt die bovenbuis dus vrij heet opgestookt.

Effect op verdamping van de plant
Een verwarmingsbuis levert warmte via straling en via convectie. Bij convectie wordt de lucht om de pijp heen opgewarmd en deze verdeelt zich in de kas. Daarmee stijgt de kastemperatuur. De planttemperatuur volgt de ruimtetemperatuur, de invloed van de convectie op de verdamping verandert daarmee niet. De stralingswarmte van de buis heeft wél direct effect op de verdamping van de plant, immers: de energieaanvoer bepaalt de verdamping. Ongeveer de helft van de buiswarmte wordt afgegeven via convectie, de andere helft via straling. Alleen de straling heeft direct invloed op de verdamping en dan nog alleen voor dat gedeelte (hooguit de helft) dat rechtstreeks naar de plant gaat.

In de tabel in de bijlage staan enkele gegevens over de warmteafgifte van buizen per strekkende meter.

Instraling zon op mooie dagen
Een 59 mm-buis van 70oC levert dus 112 W energie, waarvan 55 W aan convectie en 57 W aan straling. Op de meeste nieuwere bedrijven liggen zes 59 mm-pijpen per 9.60 m kap, dus 0,625 strekkende meter pijp per m2 kas. Per m2 is de warmteafgifte dus 0,625 * 112 W = 70 W, waarvan 36 W aan stralingswarmte. Ervanuit gaande dat de helft daarvan rechtstreeks naar de plant gaat, betekent dit dus 18 W aan extra stralingswarmte, die extra verdamping tot gevolg zal hebben.
Op mooie dagen zal de instraling van de zon vele malen hoger zijn. Dat betekent dat de invloed van een hete pijp bovenin het gewas beperkt is en dat er dus overdag gemakkelijk warmte kan worden geloosd. Oók met hoge pijptemperaturen.
Eén kanttekening hierbij: als het gewas al op de rand staat van waterstress dan kan de te hete bovenbuis wél nadelig zijn. Daarom is het advies om op warme zomerse dagen op de momenten met de meeste instraling de buistemperatuur te matigen.

Houd de website en nieuwsmail van Kas als Energiebron in de gaten voor actuele informatie over de cursussen van Het Nieuwe Telen.

Meer nieuws Het Nieuwe Telen

In Memoriam Aat Dijkshoorn

Deze week ontvingen wij het trieste bericht dat onze collega Aat Dijkshoorn op 10 februari is overleden. Hij was een bekende voor velen in de...

Lees meer