Zoeken

Doel Het doel van dit project is een duurzame lisianthusteelt demonstreren met een veel lagere elektra-input, minimale aanvullende warmtevraag, veel minder CO2-behoefte, minimaal gebruik van groeiregulatoren, en uiteindelijk de teelt ook uit de grond. Projectbeschrijving Lisianthus is een hoogproductieve en intensieve teelt. Er wordt zeer intensief belicht. Ook de warmtebehoefte is hoog en er wordt gas verbruikt. Daarnaast worden groeihormonen gebruikt voor strekking aan het begin van de teelt en remming van bloemstelen aan het einde van de teelt. Daartegenover staat wel een zeer hoge productie. Desalniettemin valt er veel te behalen qua verduurzaming. De eerste belangrijke stap is inmiddels gezet met belichting. Er kan verder worden verduurzaamd door te belichten met dimbare en sepctraal stuurbare LED-belichting en door wamte-input zo veel mogelijk te reduceren met energiebesparende technieken en minder vochtinbreng. Dit project betreft een demonstratieproef in vijf opvolgende teelten met drie hoofdrassen waarin een goede lisianthus wordt geteeld onder dynamisch dimbare en met verrood apart aanstuurbare LED-belichting. Er is een minimale aanvullende warmte-input door 2 schermen, actieve ontvochtiging met warmteterugwinning, accepteren lager vochtdeficit, geen minimumbuis en gebruik druppelslangen. Dit project wordt gefinancierd door het ministerie van LNV. Er is ook een bijdrage gevraagd van de gewascoöperatie lisianthus, Florensis, Sakata, Van Egmond en Ludvig Svenson. In vijf opeenvolgende proeven zijn diverse energiebesparende strategieën onderzocht. Iedere teelt bouwde voort op de inzichten uit de vorige, met als doel een duurzame én rendabele lisianthusteelt. De belangrijkste conclusies onderstrepen dat de inzet van full-LED belichting, actieve ontvochtiging, aangepaste irrigatie en een geoptimaliseerde lichtstrategie leiden tot een fors lager energieverbruik. De resultaten vormen een solide basis voor de verdere verduurzaming van de Lisianthusteelt. Veel van de onderzochte strategieën kunnen direct door telers worden toegepast. Verdere winst is te behalen door het finetunen van teeltstrategieën bij hogere luchtvochtigheid, gericht op nog efficiënter warmtegebruik. Projectnummer: 23005

Doelstelling Ontwikkelen van een teeltstrategie met full-LED belichting. Aan het einde van het project wordt een schets gemaakt van een fossielvrije toekomstbeeld. Projectbeschrijving Bij lisianthus wordt zeer intensief belicht, inmiddels zelfs al meer dan 400 μmol m⁻² s⁻¹. Telers willen wel energiezuiniger telen en met LED kan zeer fors bespaard worden op elektra. Echter, telers durven de stap naar een relatief groot aandeel, of zelfs volledig LED vaak niet aan, vanwege onzekerheid over effecten op de gewasontwikkeling van (1) het lichtspectrum, en (2) van het ontbreken van nabij-infrarode warmtestraling (NIR). Die onzekerheid staat verdere verduurzaming in de weg. Dit is een eerste belangrijke stap richting een fossielvrije teelt samen met een lage warmtevraag. Het terugwinnen van de latente warmte is een belangrijke volgende stap en op termijn mogelijk het telen uit de grond. Dit onderzoek is verdeeld in drie werkpakketten (WP’s): 1. Klimaatkamerproef voor fine-tuning effect lichtspectrum op plantontwikkeling. 2. Kasproef. Bij dit onderdeel ligt het zwaartepunt van het project. 3. Ontwikkeling roadmap toekomstbestendige en duurzame lisianthusteelt. WP 1. Klimaatkamerproef In een eerdere proef bij Plant Lighting (zomer 2020) is de basis al gelegd, en bleek lichtspectrum een zeer groot effect te hebben op bloeisnelheid en plantlengte. Eén aanvullende teeltronde is vereist om betere conclusies te kunnen trekken en het spectrum te optimaliseren. Dat biedt de basis voor de belichting in de daaropvolgende kasproef. In de klimaatcel is ruimte voor twee rassen en 6 belichtingsbehandelingen waar gevarieerd wordt met de intensiteit en het aantal weken verrood. WP 2. Kasproef (Go/ no Go einde eerste teelt van de drie teelten) In drie proefkassen van ±85 m² per kas netto wordt de proef uitgevoerd. De hoofdvraag is: Wat is het effect van lichtspectrum en warmtestraling op de ontwikkeling en productiviteit van lisianthus? De proefopzet is als volgt Drie opeenvolgende teelten worden uitgevoerd in de periode september 2021-april met een Go/No Go na de eerste teelt. De drie proefkassen verschillen in belichting. Full-LED (spectrum volgt uit WP1). Hybride (50% SON-T/50% LED RWB). Hybride (50% SON-T/50% LED RWB + verrood-spectrum als in kas 1). Er wordt belicht met maximaal 400 μmol m⁻² s⁻¹ en de belichting is schakelbaar in twee (of drie) stappen. Raskeuze (3) in overleg met de BCO. Planttemperatuur en fotosynthese wordt gemeten naast uiteraard productie en kwaliteit. WP 3. Roadmap toekomstbestendige en duurzame lisianthusteelt Er worden een aantal verdiepingssessies gehouden waarbij worden experts uitgenodigd op gebied van thema’s waaronder licht, energiebalans in de kas en substraatteelt (teelt los van de grond). Verder wordt er gerekend aan de energiebalans voor lisianthus in een moderne, commerciële kas. M.n. aandacht is voor verschillende combinaties van schermen, actieve ontvochtiging en terugwinning van (latente) verdampingswarmte op kasklimaat, aanvullende warmtevraag, elektragebruik, en CO2-besparing. Er zullen verschillende scenario’s worden geanalyseerd met de ‘Virtuele Kas’ om uiteindelijk een toekomstschets te kunnen maken van de lisianthusteelt. Projectnummer: 20178