Zoeken

Snijbloemen zoals lisianthus en lelie hebben een relatief lange beginfase waarin licht niet effectief onderschept wordt. De planten zijn nog klein en de bladeren nog niet goed uitgevouwen, waardoor veel licht verloren gaat. Sturen op een betere bladspreiding geeft een effectievere lichtonderschepping de verdamping, waardoor het calcium-transport naar de cellen van de jonge bladeren toeneemt. Dit voorkomt mogelijk het optreden van brandkoppen. Met lichtkleur( o.a.de juiste golflengte blauw) kan er effectief mee op bladspreiding gestuurd kan worden. Een belangrijke onderzoeksvraag is of eerdere positieve resultaten onder lab-omstandigheden vertaalbaar zijn naar in een situatie in combinatie met daglicht en SON-T licht zoals het geval is in een kas. De hier voorgestelde proef richt zich op lisianthus als voorbeeldgewas en moet een antwoord geven op de vraag of met de juiste stuurlicht-strategie energie (elektra) bespaard kan worden, door een effectievere lichtonderschepping van het gewas. Verder wordt duidelijk wat de neveneffecten zijn: optreden van brandkoppen, lengte gewas en bloeisnelheid. Lisianthus wordt hier gebruikt als voorbeeldgewas, maar er zal in het rapport ook de vertaalslag naar andere gewassen gemaakt worden (zoals lelie). Hiervoor worden in klimaatkamers praktijkomstandigheden voor een lisianthusteelt in de winter gesimuleerd. De eerste weken wordt bijbelicht met blauw stuurlicht in 4 varianten: 1. Controle (geen blauw); 2. Blauw overdag (PAR-som gelijk aan controle); 3. Blauw alleen nacht (PAR-som gelijk aan controle); 4. Blauw dag en nacht (PAR-som gelijk aan controle). Gewasmetingen: Bladspreiding en gewasstand, lengte, groei, teeltduur en optreden van brandkoppen. De gewascoöperatie Lisianthus investeert ondertsteunt dit project met een bijdrage van € 7.200,-. Met blauw licht is de taklengte te sturen bij lisianthus. Dat blijkt uit onderzoek in klimaatkamers van Plant Lighting. Als LED belichting wordt aangeschaft valt aan te bevelen blauw licht apart aan te kunnen sturen. Lisianthus en andere gewassen benutten licht vaak inefficiënt in het begin van de teelt. Sturen op een betere bladspreiding verhoogt de lichtonderschepping van het jonge gewas. Verder kan meer lengtegroei wenselijk zijn bij lisianthus en is preventie van brandkoppen van belang. In dit onderzoek zijn de effecten van blauw stuurlicht op bovengenoemde factoren onderzocht. Onder geconditioneerde is een wintersituatie in de kas gesimuleerd (daglichtsimulatie + SON-T bijbelichting) en zijn twee rassen lisianthus geteeld, waarvan één gevoelig voor brandkoppen. Er waren vier behandelingen waarbij de lichtsom overal gelijk was: (1) controle, (2) + blauw LED-licht dag, (3) + blauw LED-licht nacht, en (4) + blauw LED-licht dag en nacht. Meer taklengte Een effect op brandkoppen is niet gevonden. Vooral blauw in de nacht leidde tot een iets hogere bedekkingsgraad door het gewas. De bladeren bleken zich beter uit te spreiden, maar het effect was niet heel groot. De takken waren uiteindelijk niet zwaarder en zelfs minder zwaar per eenheid lengte. Blauw in de nacht gaf wel meer taklengte. Dit kan gunstig zijn voor lisianthus. Blauw LED-licht tijdens de dag had juist een remmend effect op de lengtegroei. Omdat lange bloemstelen onder de knoppen onwenselijk zijn, zou gedacht kunnen worden aan blauw belichting in de nacht in het begin van de teelt (stimuleren lengtegroei) en later in de teelt juist overdag (compactere bloemstelen onder de knop). Op tijd stoppen met blauw belichten in de nacht voorkomt mogelijk ook de remmende werking op zijtak-uitloop. Sowieso werd het verschil in lengte vooral in de eerste vier weken van de teelt gemaakt. Blauw licht apart aansturen Voor praktische toepassing is het de vraag of een investering in blauwe LED-belichting te verantwoorden is. Alleen als lengte een groot probleem is kan dit overwogen worden. Als toch al geïnvesteerd wordt in LED, valt aan te bevelen de blauwe LED’s apart stuurbaar te maken, zodat op lengte gestuurd kan worden. Projectnummer: 20073

In de huidige teelt van trekheesters wordt gedurende een korte periode zeer veel energie (stoken tot 36 graden Celsius) gebruikt om vroege bloei te induceren. Onderzocht wordt in hoeverre met stuurlicht niet hetzelfde effect bereikt kan worden. Conclusies van dit onderzoek zijn: Ook bij lagere teelttemperatuur liepen de knoppen uit. Geconcludeerd kan worden dat ofwel 23˚C overdag al voldoende was om de knoprust te verbreken, of dat de knoprust al verbroken was. Stuurlicht gaf weinig tot geen trekduurverkorting. Omdat de knoprust mogelijk al doorbroken was, werd niet duidelijk of stuurlicht dit proces al dan niet versnelt. In ieder geval versnelde stuurlicht het doorbreken van de knoprust niet significant in deze teelt. Bij de hogere teelttemperatuur werd één tot anderhalve week eerder begonnen met oogsten. Het duurde bij de koelere behandelingen van 0 tot 4 dagen (belicht) tot een week (onbelicht) langer voordat >95% van de takken van goede kwaliteit geoogst was. Een lagere teelttemperatuur gaf een verhoging van de takkwaliteit. Dit omdat meer knoppen de kans krijgen uit te lopen. Een lagere temperatuur kost minder gas. Het relatief grote aantal gebarsten knoppen in de warme behandeling vertekent het beeld mogelijk. Projectnummer: 15045

In de sierteelt wordt met steeds hogere intensiteiten SON-T belicht. Bij een aantal siergewassen wordt niet alleen belicht om de productie te verhogen, maar ook om de kwaliteit te verbeteren. Een belangrijk kwaliteitskenmerk is compactheid. Hoe hoger de intensiteit belichting, hoe compacter het gewas. Dit geldt voor gewassen als snijchrysant, potchrysant, potroos, lelie en kalanchoë. Het is bekend dat rood/blauw LED-licht kan resulteren in een compactere plantvorm dan SON-T. Echter kan rood/blauwe led ook bloeivertraging geven. Door het zoeken naar het juiste spectrum om de juiste fotoreceptoren aan te sturen kan zowel de strekking worden geremd en bloeivertraging tegen worden gegaan. Het hoofddoel van dit project is dan ook om fors te besparen op het elektraverbruik voor belichting van siergewassen. Dit doel wordt bereikt door op basis van kennis over plantkundige processen een strategie te ontwikkelen om met een lagere intensiteit energiezuinige LED belichting minimaal eenzelfde compactheid en teeltduur te behouden als bij de traditionele hogere intensiteit SON-T belichting. Het project bestaat uit: Uitwerken mogelijke belichtingsstrategieën die leiden tot een compactere plantvorm zonder teeltvertraging. Gewassen: potroos, potlelie, potchrysant en kalanchoë. Ook voor perkplanten is het onderzoek relevant Bespreken met belanghebbende kwekers. Op basis van deze bijeenkomst wordt besloten welke voorgestelde strategieën het meest kansrijk worden geacht. Kleinschalig toetsen van de meest kansrijke strategieën in een proefkas (WUR-Bleiswijk). Verslaglegging, workshop. Bij een aantal siergewassen wordt behalve voor productie ook belicht om een compacte plantvorm te bevorderen. Met rode + blauwe LED’s (LED RB) kan gestuurd worden op compactheid, maar bestaat ook het risico op bloeivertraging. In dit onderzoek is getracht om met stuurlicht bloeivertraging tegen te gaan met behoud van compactheid. De korte-dag planten potchrysant en kalanchoë zijn eerst 11.5 uur per etmaal belicht (12.5 uur nachtlengte). Stuurlicht had een gering effect op potchrysant: Onder LED RB bleek een goede kwaliteit te telen ten opzichte van SON-T, maar de planten bleken slechts 1 cm korter. Bij kalanchoë was 12.5 uur nacht krap voor een goede bloei-inductie, waardoor de stuurlicht-effecten op bloei zich juist sterk uitten: LED RB gaf ±10 dagen bloeivertraging. Een korte puls verrood licht aan het begin van de nacht deed die vertraging teniet, maar bij die behandeling waren de planten niet compacter dan bij SON-T. Kalanchoë bij 14 uur nachtlengte (2e proefronde) resulteerde in een goede bloei en slechts geringe stuurlichteffecten. Met LED RB blijkt een goede plantkwaliteit te telen bij voldoende nachtlengte. Zo kan energie bespaard worden. Verkorten van de nacht stimuleert groei (meer licht), maar verhoogt het risico op bloeivertraging. Met verrood stuurlicht op het juiste moment kan bloeivertraging worden voorkomen. In de proef werden alleen de zuivere effecten van lichtkleur onderzocht. Daarom werd de LED-belichting aangevuld met warmtestralers, zodat de planttemperatuur niet afweek van de SON-T behandeling. Mogelijk geeft LED RB zonder de warmtestralers compactere planten door de lagere planttemperatuur overdag. Projectnummer: 15089

Kunnen stuurlicht en CO2-dosering in de lelieteelt de assimilatiebelichting verlagen? De verwachting is dat minimaal 30% op elektriciteit voor belichting bespaard kan worden. Met CO2-dosering kan de lichtintensiteit in de snijlelieteelt omlaag, zonder dat kwaliteitsverlies optreedt. In deze proef is uitgegaan van 90 µmol SON-T belichting als praktijkreferentie. Door de CO2-dosering kon de belichting terug naar 60 µmol. Bij nieuwbouw kan een lelieteler dus kiezen voor een kleinere WKK en minder lampen. Bij bestaande bouw lijkt het logisch dat met CO2-dosering het aantal uren belichting met de bestaande installatie omlaag kan. Verder blijkt dat de bloei van lelie door standaard rood/blauwe LED-belichting wordt vertraagt. Bij een ander kleurenspectrum LED-licht trad dit probleem niet op. Projectnummer: 14893