Zoeken

Nederland heeft een groot areaal paprikateelt waarmee een groot deel van de Europese markt beleverd wordt. Paprika’s vanuit Nederland zijn echter nog niet jaarrond beschikbaar, wat wel voor een duurzame relatie met de retailer noodzakelijk lijkt. Ook moeten we vooruitkijken naar een paprikateelt die toekomstbestendig is, waarbij we rekening houden met 3 belangrijke pijlers: klimaatneutraal, rendabel en een goede, kwalitatief hoogwaardige productie. Om jaarrond aan de markt te kunnen zijn is belichting noodzakelijk, maar is nu nog geen gemeengoed. Door de ontwikkeling van LED belichting nemen de kansen op een succesvolle belichte winterteelt van paprika ook toe. Met LED kan het klimaat meer onafhankelijk van de belichting worden gestuurd en er kan in het spectrum gevarieerd worden om zo het gewas de juiste richting te geven. Voor een rendabele klimaatneutrale teelt met belichting moet eerst de teeltkennis voor de toepassing van belichting in paprika worden ontwikkeld. Belangrijke elementen hierin zijn plantbalans (zeker bij het eerste en tweede zetsel waarbij het licht afneemt), klimaatstrategie (focus op het terugkomen van de zetten door de juiste balans tussen licht en temperatuur), en lichtspectrum. Doel van dit project is het ontwikkelen van een teeltstrategie met LED belichting in paprika. Daarbij wordt verrood toegepast om de strekking van de plant in de winter te bevorderen. In het project is een sterke focus op het optimaliseren van de source/sink balans om een gelijkmatige productie te kunnen realiseren. Dit dan ook bepaald worden middels geavanceerde metingen en berekeningen. Ook zullen de productie, kwaliteit, zetting, plantbelasting, vruchttemperatuur, uitgroeiduur en wateropname goed worden gemonitord. Het project medegefinancierd door de gewascoöperatie paprika, Philips en Ludvig Svensson. Rendabele winterteelt Een onverwacht resultaat in de proef was het verschil in productie tussen de lichtbehandelingen en specifiek de behandeling ‘Hybride + verrood’. Deze lichtbehandeling realiseerde structureel gedurende de teelt een hogere productie met uiteindelijk gemiddeld 2.5 kg/m2 meer productie tot week 15 en 5 kg/m2 aan het einde van de teelt ten opzichte van de overige drie lichtbehandelingen. De oorzaak voor deze hogere productie is in de proef niet volledig te achterhalen geweest. Metingen aan droge stof percentage lieten geen verschillen zien. Wel lijkt de oorzaak te relateren aan het aandeel verrood in het lichtspectrum, die in de behandeling ‘Hybride met verrood’ het hoogst was. De uiteindelijke productie (rood geoogst) was aan het einde van de teelt 41.7 kg/m2; 37.5 kg/m2 ; 35.6 kg/m2 ; 36.6 kg/m2 voor respectievelijk ‘Hybride + verrood’ ; Hybride ; LED + verrood ; LED. Deze gerealiseerde productie biedt potentie richting een rendabele winterteelt. Het vruchtgewicht in de laatste weken van de teelt was te laag en vraagt nog verbetering. Projectnummer: 20095

In de Alstroemeria teelt, een relatief licht belichte en koude teelt (160 KWh/m 2 /jaar elektra en 15 m 3 /jaar gas voor warmte) leeft de wens om de teelt te vernieuwen en te verduurzamen, met verhoging van productie en verbetering van bladkwaliteit in de winter. In de afgelopen jaren zijn diverse energiebesparende technieken getest en doorgerekend en door de geteste systemen te integreren zijn grote stappen te zetten in energiebesparing. De ondernemers realiseren zich daarnaast ook dat ze voorbereid moeten zijn op een toekomst zonder gas. Daarom ligt het ambitieniveau in dit onderzoek nu veel hoger: Een fossielvrije en duurzame teelt van Alstroemeria. In het project wordt eerst een energie- en teeltconcept opgesteld in overleg met telers. Vanaf december 2018 start de teelt. In december 2019 is er een go / no go voor de start van het tweede teeltjaar. De teeltproef duurt twee jaar omdat alstroemeria een meerjarige teelt is (4-6 jaar); het eerste jaar is er nog veel gewasopbouw en is de productie nog niet representatief. Het onderzoek wordt uitgevoerd in twee proefkassen van 144 m2. Een referentie en ‘een teelt van de toekomst (fossielvrij)’. Elementen hierin zijn o.a. diffuus glas, full led belichting met uitgekiend spectrum, luchtslurven boven het gewas, toepassing warmtepomp voor terugwinning latente warmte (zonder aquifer), dubbel scherm en verneveling. Om maximale energiebesparing te realiseren is het gebruik van full LED belichting belangrijk; aangezien Alstroemeria een relatief koude teelt is, zou er met LED belichting betere kwaliteit en hogere lichtbenutting mogelijk zijn. Daarnaast is de warmte van de huidige SON-T én hybride belichting nu vaak reden om te ventileren waardoor warmte en CO2 verloren gaat. Ook het beperken van energieverlies door intensief te schermen en bodemverdamping te minimaliseren draagt bij aan een lagere warmtebehoefte; door de warmte van de lampen en van de bodemkoeling te gebruiken kan de restwarmtevraag eenvoudig met latente warmte ingevuld worden. De teelt is daarnaast zoveel mogelijk biologisch en er zal- naast toepassing van kennis uit het Masterplan trips - ook verkennende metingen worden gedaan om meer te weten te komen over de plant verdedigingsmechanismes. Ook zal een substraatsysteem toegepast worden die een emissieloze teelt vereenvoudigt. De gewascoöperatie alstroemeria investeeert ca. € 50.000,- in dit project. Philips levert de lampen en Royal Van Zanten en HilverdaKooij het plantmateriaal (in kind totaal € 30.500,-). Vanuit Kas als Energiebron wordt dit voor 100% gefiancierd uit het LNV Proof of Principle budget. Het project wordt uitgebreid met een extra winterteelt. Projectnummer: 20083

Dit onderzoek verschaft inzicht in de energiebesparing mogelijk met NIR-selectieve coatings/krijten en richtlijnen voor verdere ontwikkeling van NIR-selectieve kasdek materialen. Dit materiaal reflecteert NIR (warmte)straling en heeft zo invloed op ventilatiebehoefte, CO2-huishouding, vochthuishouding en het gewas zelf. De belangrijkste bevindingen die naar voren kwamen, zijn: Door toepassing van het materiaal wordt de warmtebelasting met gemiddeld 12% van de globale-straling verminderd. Dit leidt tot een verlaging van de ventilatiebehoefte en zou een verlaging van de koelbehoefte bij semi-gesloten telen betekenen. De verminderde ventilatie kan enerzijds betekenen of minder CO2-uitstoot (bij gelijkblijvende concentratie) of de mogelijkheid om een hoger CO2-concentratie in de kas te houden. In de proef leidde dit tot een hogere CO2-concentratie in de kas. De verdamping werd verlaagd met gemiddeld 11%, maar er is geen een enkel effect op productie. Wel is er een (geringe) kwaliteitsverbetering van het geoogste product (iets langere steel en meer versgewicht). Projectnummer: 13287

In dit project wordt vastgesteld of voorzien van energieschermen met fluorescerende pigmenten het mogelijk maakt het productieverlies bij traditionele schermen te keren in productiewinst en de besparing op primaire energie te verhogen. Aanbevelingen vanuit dit onderzoek: Het gebruik van een dergelijk fluorescerend scherm in de paprikateelt kan op grond van de economische berekeningen niet geadviseerd worden; in de tomatenteelt kan een dergelijk fluorescerend scherm voordelig zijn. Door in de tomatenteelt een andere schermstrategie te kiezen, kan circa 15% meer energie worden bespaard. Wanneer deze aangepaste schermstrategie wordt gecombineerd met het fluorescerende scherm, kan nog eens zo'n 2% extra energie worden bespaard, zonder productieverlies. Mogelijk kan in de praktijk zelfs een productieverhoging worden bereikt door fotomorfogenetische effecten, welke met het huidige groeimodel niet kwantificeerbaar zijn. Het nieuwe fluorescerende scherm zet blauwe straling om in rode straling. Uit het project 'Optimale lichtomstandigheden bij de transitie naar een energiezuinige kastuinbouw?'bleek dat het verminderen van blauwe straling vooral in de eerste fase van de teelt bij een jong gewas voordelig is, omdat dit een snelle bladontwikkeling bevordert. Projectnummer: 11458