Zoeken

Nederland heeft een groot areaal paprikateelt waarmee een groot deel van de Europese markt beleverd wordt. Paprika’s vanuit Nederland zijn echter nog niet jaarrond beschikbaar, wat wel voor een duurzame relatie met de retailer noodzakelijk lijkt. Ook moeten we vooruitkijken naar een paprikateelt die toekomstbestendig is, waarbij we rekening houden met 3 belangrijke pijlers: klimaatneutraal, rendabel en een goede, kwalitatief hoogwaardige productie. Om jaarrond aan de markt te kunnen zijn is belichting noodzakelijk, maar is nu nog geen gemeengoed. Door de ontwikkeling van LED belichting nemen de kansen op een succesvolle belichte winterteelt van paprika ook toe. Met LED kan het klimaat meer onafhankelijk van de belichting worden gestuurd en er kan in het spectrum gevarieerd worden om zo het gewas de juiste richting te geven. Voor een rendabele klimaatneutrale teelt met belichting moet eerst de teeltkennis voor de toepassing van belichting in paprika worden ontwikkeld. Belangrijke elementen hierin zijn plantbalans (zeker bij het eerste en tweede zetsel waarbij het licht afneemt), klimaatstrategie (focus op het terugkomen van de zetten door de juiste balans tussen licht en temperatuur), en lichtspectrum. Doel van dit project is het ontwikkelen van een teeltstrategie met LED belichting in paprika. Daarbij wordt verrood toegepast om de strekking van de plant in de winter te bevorderen. In het project is een sterke focus op het optimaliseren van de source/sink balans om een gelijkmatige productie te kunnen realiseren. Dit dan ook bepaald worden middels geavanceerde metingen en berekeningen. Ook zullen de productie, kwaliteit, zetting, plantbelasting, vruchttemperatuur, uitgroeiduur en wateropname goed worden gemonitord. Het project medegefinancierd door de gewascoöperatie paprika, Philips en Ludvig Svensson. Rendabele winterteelt Een onverwacht resultaat in de proef was het verschil in productie tussen de lichtbehandelingen en specifiek de behandeling ‘Hybride + verrood’. Deze lichtbehandeling realiseerde structureel gedurende de teelt een hogere productie met uiteindelijk gemiddeld 2.5 kg/m2 meer productie tot week 15 en 5 kg/m2 aan het einde van de teelt ten opzichte van de overige drie lichtbehandelingen. De oorzaak voor deze hogere productie is in de proef niet volledig te achterhalen geweest. Metingen aan droge stof percentage lieten geen verschillen zien. Wel lijkt de oorzaak te relateren aan het aandeel verrood in het lichtspectrum, die in de behandeling ‘Hybride met verrood’ het hoogst was. De uiteindelijke productie (rood geoogst) was aan het einde van de teelt 41.7 kg/m2; 37.5 kg/m2 ; 35.6 kg/m2 ; 36.6 kg/m2 voor respectievelijk ‘Hybride + verrood’ ; Hybride ; LED + verrood ; LED. Deze gerealiseerde productie biedt potentie richting een rendabele winterteelt. Het vruchtgewicht in de laatste weken van de teelt was te laag en vraagt nog verbetering. Projectnummer: 20095

Vanuit de succesvolle demonstratie van HNT paprika 2016 zijn enkele belangrijke vragen overgebleven en nieuwe uitdagingen ontstaan. Zo is het warmteverbruik vooral verlaagd door minder minimum buis, geen warmte vernietiging voor CO 2 aanmaak (externe CO 2 voorziening) en meer benutten van zonnewarmte. Het verbruik in de koudste maanden is echter nog relatief hoog. Daar ligt dus nog een uitdaging qua besparing en om een vlakker en daarmee economisch rendabeler verbruiksprofiel te creëren. Een belangrijke nevendoelstelling in 2016 was de vruchtkwaliteit en plantgezondheid. Met name het vermijden van binnenrot in de vruchten of gewasuitval door fusarium is voor de praktijk essentieel. Dat is tot nu toe goed gegaan in de proef, maar een keiharde sluitende verklaring en daarmee voor de praktijk direct na te volgen recept is er niet. Wel is het aannemelijk dat het beperken van uitstraling, de hogere etmaaltemperaturen en het telen in balans (licht/temperatuur relatie) een positieve bijdrage geleverd hebben. Door het nagenoeg wegvallen van warmteverbruik in de zomermaanden is de teelt volledig aangewezen op externe CO 2 voorziening. Dat brengt een nieuwe afweging mee t.a.v. de inzet van CO 2 . Daarom is er behoefte aan een optimale CO2 doseringsstrategie. Dit heeft geleid tot een voorstel voor een demonstratie van HNT paprika bij Delphy IC met: Twee beweegbare scherminstallaties bestaande uit een hoog isolerend scherm en een hoog transparant scherm Een CO 2 doseerstrategie afhankelijk van licht en raamstand Inzet van luchtbeweging i.p.v. minimum buis met hetzij horizontale ventilatoren hetzij nivolatoren Extra metingen voor CO 2 controle Inzet van een thermoview camera om het effect van uitstraling te volgen en gewas condensatie te voorkomen De energiedoelstelling is een verbruik van 15 m 3 /m 2 aan warmte en 22.5 kg CO 2 /m 2 per jaar. Dit is heel veel lager dan gebruikelijk in de praktijk, maar toch met beperkte investeringen. Om de vertaalbaarheid naar de praktijk zo goed mogelijk te maken is naast een intensieve, wekelijkse begeleiding door telers voorzien in een monitoring op een naastgelegen praktijkbedrijf. Met hetzelfde ras en plantdatum worden de verschillen geminimaliseerd. Door een intensieve vergelijking van klimaat, gewas en productie wordt gezocht naar verschillen en overeenkomsten tussen de praktijk en de proef. Dit moet de telers vertrouwen geven om elementen uit HNT paprika 2.0 over te nemen in de praktijk. De plantdatum was op 1 december. Gedurende de teelt is een aantal struikelblokken geweest waar goed lering uit is getrokken. De beoogde productieprognose is niet gerealiseerd. De productie in de kas gemeten kwam uit op 31.1 kg/m2 en het gemiddeld vruchtgewicht was 195 gram. De lagere productie wordt toegeschreven aan een aantal factoren: extra lichtverlies door het spouwscherm; een periode in maart waarin boriumgebrek is ontstaan (water en opname van voedingselementen tijdens de proef was niet optimaal); beperkte dosering van CO2 en het toepassen van vruchtdunning. Gedurende de zomerperiode zijn kwalitatieve problemen aan de vruchten geconstateerd: watervlekken (verbranding van de schouders) en stekplekken. Dit is met name toe te schrijven aan de hoge temperaturen in combinatie met een hoge instraling die in juni was gerealiseerd. Het ras Allrounder bleek hier gevoeliger voor te zijn dan in de teelt in 2016 is gerealiseerd met Maranello. Positief was dat er gedurende de teelt geen enkele vrucht met binnenrot is geconstateerd na een week bewaring. Projectnummer: 20047

Paprika is de een na grootste teelt qua oppervlakte en bij uitstek geschikt om de uitgangspunten van Het Nieuwe Telen op toe te passen. Twijfels over gevolgen voor gewasgezondheid en vruchtkwaliteit zijn de belangrijkste belemmeringen in de praktijk om zo energiezuinig mogelijk te telen. Daarom is demonstratie van een energiezuinige teeltwijze met een uitrusting die zo dicht mogelijk aansluit op de praktijk de manier om te laten zien wat mogelijk is. Een afdeling van het GreenQ/IC is uitgerust met dubbel beweegbaar energiedoek. In een jaarrond teelt worden de principes van HNT toegepast. Dit betekent telen met selectief en weinig inzet van minimum buis, bij gesloten scherm met luchtbeweging (via nivolatoren) om een minimale gewasverdamping te garanderen, maximaal isoleren (> 3.000 uren) met 2 schermdoeken. Vochtafvoer vooral door ventilatie boven gesloten doeken en zo min mogelijk via schermkieren. Verlaging van gewasverdamping en optimalisatie van de assimilatenbalans wordt onderzocht door gewassturing met bladplukken. Dit project wordt volledig door EZ betaald uit de zogenoemde Proof of Principle gelden voor het programma Kas als Energiebron. De productie kwam op een normale tijd op gang. De plantbelasting is de hele teelt relatief hoog gebleven. Dit heeft tot gevolg gehad dat de vruchten in de tweede helft van de teelt relatief klein bleven. De productie gemeten in de kas kwam op 35.8 kg.m⁻² met een gemiddeld vruchtgewicht van 189 gram. Het gasgebruik kwam uit op 16.9 m³.m⁻². De etmaaltemperatuur is gemiddeld op 20⁰C + 2 ⁰C/1000 J.cm⁻².dag⁻¹ gehouden, bij een gewas dat belast is met vruchten. Er zijn twee schermdoeken gebruikt. Een Luxous 1147 FR scherm is 4614 uur en een Luxous 1547 D FR scherm is 4186 uur 100% gesloten geweest op een totale teeltduur van 8375 uur. Uit de metingen met een netto stralingsmeter bleek dat er door het intensieve schermdoek gebruik vrijwel geen momenten zijn geweest met een hoge netto straling van het gewas naar de kas. Onder de doeken is voor luchtbeweging gebruik gemaakt van nivolatoren, die een lichte luchtbeweging in het bovenste deel van het gewas realiseren. Er is vrijwel geen binnenrot gevonden in vruchten die een week bewaard waren. De resultaten van dit experiment sluiten goed aan bij de gedachten van Het Nieuwe Telen over plantbalans en het effect van uitstraling op het gewas. Projectnummer: 20020

Een pyrgeometer is een instrument dat uitstraling naar de hemel meet. Hiermee kunnen energieverliezen van de kas worden vastgesteld en het verschaft inzicht in het optimale schermmoment. Met dit project worden gewasspecifieke richtlijnen ontwikkeld voor de toepassing van de pyrgeometer. Bij zeven telers (tomaat, komkommer, paprika, potplanten) bleek dat de momenten van energiebesparing door regeling op de pyrgeometer in anderhalf jaar slecht te vinden waren. Andere invloeden overheersten vaak de pyrgeometerinvloed of andere belangen (vochtbeheersing in verband met infectierisico's) werden belangrijker gevonden. Een schermregeling c.q. klimaatregeling kan wel rustiger worden door de pyrgeometerinvloed (potplanten). Een pyrgeometer kan niet worden ingezet als vervanger van een gewastemperatuurmeter. Projectnummer: 14088

Dit betreft een demonstratie van een energiezuinig teeltconcept paprika volgens Het Nieuwe Telen. Er wordt gebruik gemaakt van (droge) buitenlucht toediening en meerdere energieschermen. Doelstelling is een gelijke productie met 40% energiebesparing ten opzichte van de praktijk. In het Nieuwe Telen Paprika met drie schermen en gecontroleerde ventilatie is in 2010 geteeld op het GreenQ IC met een energieinzet voor warmte van 22.2 m3/m2 en is 30.6 kg/m2 gele paprika's geoogst. De energiebesparing ten opzichte van de praktijk was over het hele jaar steeds ca 0.3 m3/(m2.week). In de zomer kan paprika geteeld worden zonder minimumbuis en vrijwel zonder warmteinput. Knelpunt vormt dan wel de CO2-beschikbaarheid. Bij de start van de teelt werd de gewenste etmaaltemperatuur niet gerealiseerd. Dit was ongunstig voor de ontwikkeling van de eerste knoppen. Door lichtgebrek in januari kwam de eerste zetting te laat op gang. De achterstand werd bij de derde zetting gecompenseerd. Met een gematigde temperatuur bij weinig licht bleven de knoppen behouden en konden zodra er meer licht was goed zetten. Het is een aanpak die zeker tot energiebesparing leidt, zonder dat dit ten koste gaat van de totaalproductie. Op vroegheid wordt wel iets ingeleverd. Projectnummer: 13836

In dit project wordt vastgesteld of voorzien van energieschermen met fluorescerende pigmenten het mogelijk maakt het productieverlies bij traditionele schermen te keren in productiewinst en de besparing op primaire energie te verhogen. Aanbevelingen vanuit dit onderzoek: Het gebruik van een dergelijk fluorescerend scherm in de paprikateelt kan op grond van de economische berekeningen niet geadviseerd worden; in de tomatenteelt kan een dergelijk fluorescerend scherm voordelig zijn. Door in de tomatenteelt een andere schermstrategie te kiezen, kan circa 15% meer energie worden bespaard. Wanneer deze aangepaste schermstrategie wordt gecombineerd met het fluorescerende scherm, kan nog eens zo'n 2% extra energie worden bespaard, zonder productieverlies. Mogelijk kan in de praktijk zelfs een productieverhoging worden bereikt door fotomorfogenetische effecten, welke met het huidige groeimodel niet kwantificeerbaar zijn. Het nieuwe fluorescerende scherm zet blauwe straling om in rode straling. Uit het project 'Optimale lichtomstandigheden bij de transitie naar een energiezuinige kastuinbouw?'bleek dat het verminderen van blauwe straling vooral in de eerste fase van de teelt bij een jong gewas voordelig is, omdat dit een snelle bladontwikkeling bevordert. Projectnummer: 11458

In dit onderzoek is de gebruikswijze van energieschermen onder praktijkomstandigheden geïnventariseerd en geanalyseerd. Dit is gedaan bij komkommer, paprika, tomaat, freesia en ficus.Op basis van deze analyse zijn de voorwaarden bepaald waaronder de toepassing van energieschermen bij niet geschermde gewassen interessant kan worden. Wanneer alle glastuinbouwbedrijven hun energieschermen intensief gebruiken, daalt het totale energiegebruik van de sector met 1,3 tot 1,9 procent. Dat betekent een vermindering van 42 tot 63 miljoen kubieke meter aardgas per jaar. Deze energiebesparing werkt ook gunstig uit voor de tuinders zelf, omdat het intensievere schermgebruik maar weinig invloed heeft op de gewasopbrengst. Voor bedrijven die nog niet over een scherminstallatie beschikken, liggen de zaken wat anders. In veel gevallen is het onzeker of het voordeel van de te verwachten energiebesparing op deze bedrijven volledig opweegt tegen de kosten van de investering. Projectnummer: 11295

Het doel van het onderzoek is het kwantificeren van de effecten van minimum buis, optimalisatie van het gebruik van energieschermen en een verkenning van de temperatuurgrenzen voor temperatuurintegratie, toepassing afzonderlijk en in combinatie. Uit de resultaten blijkt dat een tijdelijke sluiting van de scherminstallatie gedurende één of enkele dagen per week geen effect heeft op lengtegroei, kwaliteit of productie van paprika. Wel is op deze wijze mogelijk het energiegebruik tijdelijk te reduceren. Effecten van tijdelijke temperatuurverlaging zijn nauwelijks meetbaar. Dit komt door een compensatie van de temperatuur binnen enige dagen, zodat de gemiddelde etmaaltemperatuur over een langere periode gelijk is. Voor wat betreft biologische bestrijding is het algemene beeld dat een tijdelijke temperatuurverlaging niet ongunstiger uitvalt voor de natuurlijke vijanden dan voor de plaagorganismen. Projectnummer: 36098

Het doel van het onderzoek is het kwantificeren van de effecten van de minimumbuis, optimalisatie van het gebruik van energieschermen, verkenning temperatuurgrenzen voor temperatuurintegratie, toepassing afzonderlijk en in combinatie. Op basis van gegevens over ontwikkelingssnelheden, ovipositiefrequenties en mortaliteit van de tomatenmineervlieg en de natuurlijke vijanden D. isae en D. sibirica op tomaat, is het niet aannemelijk dat een tijdelijke temperatuurverlaging negatief zal uitvallen voor de biologische bestrijding van de tomatenmineervlieg in paprika. Projectnummer: 10741-02