Zoeken

Nederland heeft een groot areaal paprikateelt waarmee een groot deel van de Europese markt beleverd wordt. Paprika’s vanuit Nederland zijn echter nog niet jaarrond beschikbaar, wat wel voor een duurzame relatie met de retailer noodzakelijk lijkt. Ook moeten we vooruitkijken naar een paprikateelt die toekomstbestendig is, waarbij we rekening houden met 3 belangrijke pijlers: klimaatneutraal, rendabel en een goede, kwalitatief hoogwaardige productie. Om jaarrond aan de markt te kunnen zijn is belichting noodzakelijk, maar is nu nog geen gemeengoed. Door de ontwikkeling van LED belichting nemen de kansen op een succesvolle belichte winterteelt van paprika ook toe. Met LED kan het klimaat meer onafhankelijk van de belichting worden gestuurd en er kan in het spectrum gevarieerd worden om zo het gewas de juiste richting te geven. Voor een rendabele klimaatneutrale teelt met belichting moet eerst de teeltkennis voor de toepassing van belichting in paprika worden ontwikkeld. Belangrijke elementen hierin zijn plantbalans (zeker bij het eerste en tweede zetsel waarbij het licht afneemt), klimaatstrategie (focus op het terugkomen van de zetten door de juiste balans tussen licht en temperatuur), en lichtspectrum. Doel van dit project is het ontwikkelen van een teeltstrategie met LED belichting in paprika. Daarbij wordt verrood toegepast om de strekking van de plant in de winter te bevorderen. In het project is een sterke focus op het optimaliseren van de source/sink balans om een gelijkmatige productie te kunnen realiseren. Dit dan ook bepaald worden middels geavanceerde metingen en berekeningen. Ook zullen de productie, kwaliteit, zetting, plantbelasting, vruchttemperatuur, uitgroeiduur en wateropname goed worden gemonitord. Het project medegefinancierd door de gewascoöperatie paprika, Philips en Ludvig Svensson. Rendabele winterteelt Een onverwacht resultaat in de proef was het verschil in productie tussen de lichtbehandelingen en specifiek de behandeling ‘Hybride + verrood’. Deze lichtbehandeling realiseerde structureel gedurende de teelt een hogere productie met uiteindelijk gemiddeld 2.5 kg/m2 meer productie tot week 15 en 5 kg/m2 aan het einde van de teelt ten opzichte van de overige drie lichtbehandelingen. De oorzaak voor deze hogere productie is in de proef niet volledig te achterhalen geweest. Metingen aan droge stof percentage lieten geen verschillen zien. Wel lijkt de oorzaak te relateren aan het aandeel verrood in het lichtspectrum, die in de behandeling ‘Hybride met verrood’ het hoogst was. De uiteindelijke productie (rood geoogst) was aan het einde van de teelt 41.7 kg/m2; 37.5 kg/m2 ; 35.6 kg/m2 ; 36.6 kg/m2 voor respectievelijk ‘Hybride + verrood’ ; Hybride ; LED + verrood ; LED. Deze gerealiseerde productie biedt potentie richting een rendabele winterteelt. Het vruchtgewicht in de laatste weken van de teelt was te laag en vraagt nog verbetering. Projectnummer: 20095

In de praktijk is er al enkele jaren een tendens waarneembaar binnen de gerbera teelt naar steeds lagere nachttemperaturen met een hoge plantbelasting. Dit maakt het afvoeren van vocht in de nacht en het beschermen van het gewas tegen de negatieve gevolgen van uitstraling lastig. Dat leidt uiteindelijk tot onnodig, hogere warmtevraag. Vanuit HNT wordt een strategie benadrukt om de temperatuur sterker lichtafhankelijk te maken en daarbij te streven naar gemiddeld hogere etmaaltemperaturen bij lagere plantbelasting in die fasen van de teelt waar dit het meest nuttig. In 2015/2016 is aangetoond dat de nieuwe teeltwijze mogelijkheden biedt, maar deze moet nog verder geoptimaliseerd worden. Om het energieverbruik in de nacht en in de winter verder te kunnen verlagen is de inzet van een nieuwe generatie schermdoek met kleine spouw en een hoge isolerende werking gewenst. Daarnaast kan door het variëren van de daglengte de plantbelasting beter gestuurd worden naar een niveau dat past bij de verwachte licht sommen over het seizoen. Bijkomend voordeel is een betere benutting van de bestaande belichtingsinstallaties en een mogelijk constantere kwaliteit over het seizoen. Het project is een kasproef in drie afdelingen bij Wageningen UR met vier gerberagewassen: twee mini’s en twee grootbloemig. Alle drie de afdelingen worden uitgerust met een nieuw verduisteringsscherm met spouw op een dubbel dradenbed. De isolerende werking van dit scherm is ruim 50% hoger (k-waarde 0,7 t.o.v. 0,4 m2K/W) dan een standaard scherm en heeft daarmee ook een positieve invloed op de beperking van de invloed van uitstraling. Voorts draagt dit scherm bij aan het verlagen van winterpiek in warmteverbruik en dat is zowel economisch als strategisch (inzet rest- of aardwarmte) van belang. Bij een gelijk lichtniveau van 100 µmol wordt de daglengte over het seizoen in twee behandelingen gevarieerd van 11,5 tot 13 of 15 uur. In beide behandelingen wordt de temperatuur sterker gevarieerd met het lichtniveau dan in de praktijk gebruikelijk is. De derde behandeling is de referentie en komt zoveel mogelijk overeen met de praktijk. Binnen de proef wordt ook onderzocht hoe de lichtonderschepping verbeterd en de gewasverdamping verlaagd kan worden door het sturen van de bladhoeveelheid. Dit kan enerzijds door het wegnemen van oud blad, maar anderzijds wordt ook geëxperimenteerd met het wegnemen van jong blad in bepaalde teeltfasen, met name bij afnemend licht. Doel: Het energieverbruik bij gerbera verder verlagen en de productie te verhogen door de resterende knelpunten en kennishiaten op te lossen, in het kort: Verbeterde isolatie bij lichtafhankelijke teeltstrategieën Betere benutting van de bestaande lichtinstallaties door langere dag in de winter Gerichte gewashandelingen in het najaar en winter (verbeteren lichtonderschepping) Bijdragen derden: De gewascoöperatie gerbera is medefinancier (10%) naast Kas als Energiebron. Spouwscherm Het spouwscherm werd verkregen door de twee verduisteringsdoeken uit elkaar te trekken met een aanpassing van de installatie. Hiermee kon de uitstraling van het gewas aanzienlijk verkleind worden zonder dat dit ten koste ging van de verduistering. Vegetatiever In de drie afdelingen werden verschillen temperatuur/licht strategieën gehanteerd. Helaas werd deze strategie in het voorjaar niet juist uitgevoerd waardoor het energieverbruik in een afdeling onnodig hoog werd. Opvallend bleek dat het toelaten van meer licht in de winter door een langere dag te hanteren leidt tot ongewenste vegetatieve groei met langer blad en langere stelen in plaats van meer stelen met grotere bloemen. Gewas snoei Tevens is onderzocht of de lichtonderschepping verbetert door gewas snoei. Gebleken is dat het plukken van blad tot een lagere productie leidt. De jongste bladeren zijn het effectiefst voor fotosynthese. Projectnummer: 20040

Als assimilatie belichting in rozenteelt wordt vervangen door LED dan levert dit een besparing op van 25 % op elektriciteit. 3,5% extra besparing komt door de lichtintensiteit te regelen bij wisselende weersomstandigheden. Daarnaast kan waarschijnlijk de geoogste warmte door koeling in m.n. de zomer de warmtevraag dekken in de winter. De urgentie is hoog om de configuratie van de rozenteelt zodanig in te richten dat de warmte-inbreng en -behoefte verder wordt gereduceerd, zodat voldaan kan worden aan het lichtconvenant vanaf 1 januari 2017. Uitgangspunt is dat de productiecapaciteit en stuurbaarheid van de kwaliteit behouden blijft of zelfs verbetert. Naast dat LED belichting inmiddels meer dan 25% zuiniger is dan SON-T belichting bij eenzelfde lichtoutput, kan het mogelijk ook een oplossing bieden voor lichtafschermingsregels. Dit onderzoek wil aantonen dat rozen onder volledige LED belichting kunnen worden geteeld, waarbij geen lichtemissie meer ontstaat. Daarbij wordt verwacht dat de kwaliteit van de rozen verbetert door de combinatie van LED en verwarming en koeling middels OPAC’s boven het gewas. Voor gebruik van OPAC is dit al aangetoond. Deze kwaliteitsverbetering is samen met de energie besparing de basis voor de economische haalbaarheid van het systeem. Gebruik van LED heeft grote gevolgen voor o.a. de warmtebalans van gewas en kas, daarmee ook op de verdamping van het gewas, de vochthuishouding in de kas en de ontwikkeling van het gewas. In dit onderzoek wordt het integrale effect op de teelt in samenhang onderzocht Het doel is een kwaliteitsverbetering in bloemgrootte en steelgewicht ten opzichte van de prestaties in het lopende onderzoek: Een bloemgrootte van 52 mm en een steelgewicht van 55 gram bij een lengte van 80 cm. Er wordt geen productie voordeel in lichtbenutting verwacht. Er zijn wel veel vragen over het effect van LED op productie en kwaliteit. Naast dat LED energiezuiniger is dan SON-T, wordt de lichtintensiteit van de LED zodanig geregeld bij m.n. wisselende weersomstandigheden dat dit voor het gewas gelijkmatiger wordt waardoor ook energie bespaard wordt (250 uur, 3,5%). De afdeling van de huidige proef wordt omgebouwd van SON-T naar LED belichting, waarbij de regelingen getest wordt om LED te sturen naar gewenste lichtintensiteit in combinatie met gebruik doeken en globale straling. De kas is daarnaast ingericht met diffuus glas en kan er lucht van boven het scherm aangezogen worden. In de teelt wordt naast het klimaat, ook de klimaatverdeling en uiteraard het energieverbruik geregistreerd. Van de teelt worden alle relevante aspecten geregistreerd. Ook wordt houdbaarheid en de uitloopsnelheid van de takken gemeten. Bijdrage derden: 10% in cash door de gewascoöperatie roos en de belichting wordt door Philips ter beschikking gesteld. In de zomer van 2016 was het klimaat door LED en koeling met behulp van OPAC- warmtewisselaars goed voor een prima kwaliteit rozen. In de winter 2016/2017 liep de kwaliteit van de rozen sterk terug door het optreden van kleine bladeren, veel 7-blad en kleine knoppen. De kleur van blad, bloem en steel werd te donker en de bedoorning te sterk. In het voorjaar nam dit weer af, met positieve gevolgen voor de kwaliteit. Over de oorzaak van de kwaliteitsachteruitgang is uitvoerig van gedachte gewisseld. Gedacht wordt aan temperatuur, knipstrategie en lichtspectrum. Ondanks de kwaliteitsproblemen was de productie in stuks en kg per m 2 prima. De lichtbenuttingsefficiëntie in de full-LED proef was gelijk aan die van de SON-T proef een jaar eerder. De energiebesparing voor belichting realiseerde de gewenste 25%. Wel moet er meer warmte in de kas worden gebracht om het gewas een hogere temperatuur te laten ervaren, vooral op momenten dat er alleen belichting is en geen natuurlijk licht. De warmte wordt geleverd vanuit een lange termijn warmte- en koudeopslag (aquifer in combinatie met warmtepomp) doordat er bij de koeling in de zomerwarmte is geoogst. Met de inkoop van groene elektriciteit kan de teelt van rozen daarmee klimaatneutraal worden. Projectnummer: E16013

Naar aanleiding van resultaten over onderzoeken rondom toevoer van o.a. droge buitenlucht en (led-)belichting in alstroemeria, wil Tesselaar B.V in Heerhugowaard in het volgende belichtingsseizoen op zoek naar een meer optimale balans in het energieverbruik (korter belichten en beter isoleren). De doelstelling van dit project is minimaal energieverbruik bij een teelt van alstroemeria in combinatie met een top (blad)kwaliteit, ook als dit in beperkte mate ten koste gaat van de totale productie. De energiebesparing wordt bereikt door: Kasafdeling van 5000 m2 uitrusten met 2de transparant energiescherm (XLS 10 revolux) en een ontvochtiging systeem. Teelt volgens de principes van " Het Nieuwe Telen" onder begeleiding van Wageningen UR en Floriconsult group. Er wordt een VD nagestreefd van boven 1,5 gr/m3, dat volgens de resultaten uit eerder onderzoek voldoende is om vochtblaadjes te beheersen. Winterdaglengte terugbrengen van de praktijkduur van 17-18 uur naar maximaal 15 uur. Dit geeft de grootste energiebesparing (15%). Naar meer besparing (5%) op belichting zal gestreefd worden door toepassen van lichtintegratie en sneller afschakelen als de warmtebalans voor die dag klopt. CO2 dosering max. 800 ppm, omdat meer doseren zeer weinig meer fotosynthese oplevert en er minder CO2 beschikbaar is bij minder draaiuren van de WKK. De totale kas is 2 ha groot en het overige deel van de kas vormt de referentie. Beide afdelingen (proef en referentie) zullen van elkaar afgescheiden worden zodanig dat verwarming en scherm apart zijn aan te sturen. Kwaliteit en productie zullen door het bedrijf worden geregistreerd. Additioneel zal Wageningen UR Glastuinbouw metingen uitvoeren om de impact van de teeltstrategie op microklimaat en planteigenschappen en morfologie te bepalen. Het project wordt afgesloten met een economische evaluatie. Projectnummer: 20010

De doelstelling van dit onderzoek is om bij verduistering van chrysant in de zomer inzicht te krijgen in hoeverre de vertraging door hoge temperaturen onder het schermdoek op te heffen is door een onderbreking van de nacht in de vroege uren van verduisteren. Dit moet leiden tot een verkorting van de teeltduur. Aangezien cultivars verschillend kunnen reageren op hoge temperaturen, is een groot aantal cultivars in het onderzoek opgenomen. Met name direct kieren lijkt mogelijkheden te bieden om overtollige warmte onder het schermdoek af te voeren. Alhoewel bij deze behandeling werd gekierd, terwijl het buiten niet volledig donker was, leverde dit een kwalitatief goede tak op. Waarschijnlijk is de bloeivertraging als gevolg van hoge temperaturen onder het schermdoek groter dan de vertraging door een onderbreking van de nacht in de vroege uren van verduisteren. Wellicht is niet de gemiddelde temperatuur van invloed, maar is de hoogte van de temperatuur en de frequentie van temperatuuroverschrijding boven een bepaalde drempelwaarde belangrijk voor de mate van vertraging. Het lijkt erop dat met name met het voor-verduisteren een verlaging van de temperatuur kan worden bewerkstelligd. Overigens waren de zeer zomerse omstandigheden van 2003 een bijzonder gunstig moment om dit onderzoek uit te voeren. Projectnummer: 11530