Zoeken

Jaarrond productie van komkommer zal de marktpositie verbeteren en bijdragen aan de lange termijn rentabiliteit. Assimilatielicht is een voorwaarde om komkommers in de winter te kunnen telen. De belichting die benodigd is moet hoger zijn dan 100 µmol om een komkommerteelt de winter door te brengen, en zal aangevuld worden met LED’s vanwege een warmteoverschot op bepaalde momenten. Bepalen van de teeltstrategie en plantbalans met een voldoende hoog lichtniveau voor winterproductie vormt de uitdaging van dit onderzoek aangezien dit ook nog geen gemeengoed is in de komkommerteelt. In dit project zal een klimaatneutraal teeltconcept worden gedemonstreerd, waarbij de kennis rondom Het Nieuwe Telen tezamen met een hoog lichtniveau en minimale warmte input en maximale warmte terugwinning gecombineerd zal worden. In een winterteelt komkommerproef bij het Improvement Centre in 2017-2018 waarbij is geteeld met 215 µmol hybride belichting is gebleken dat er nog een uitdaging ligt in de juiste plantbalans en plantbelasting in relatie tot geboden licht en klimaat. Kennis wordt nu meegenomen in deze demonstratieteelt. Voorafgaand aan de inrichting van de afdeling zal een ontwerpfase plaatsvinden om definitief invulling te geven aan de lichtconfiguratie en ontvochtigingssysteem . Vooraf aan de teelt wordt een teeltplan opgesteld. Op het Delphy Improvement Centre wordt een afdeling van 1000 m2 ingericht met een hybride belichtingssysteem, actieve ontvochtiging, energiedoeken en een lichtafschermingsdoek. De meeste uitdagingen zullen liggen in de winterperiode waar de focus zal liggen op de plantbalans en licht in relatie tot het minimaliseren van het energieverbruik. Naar de zomer toe zal de focus meer komen te liggen in het optimaal gebruik maken van licht, temperatuur en CO2. Gedurende de teelt zal de ontwikkeling van het gewas, de productie en het gemiddeld vruchtgewicht op weekbasis gemonitord worden. Om inzicht te krijgen in de lichtbenutting van assimilatiebelichting zal een CropObserver worden gebruikt. Ook wordt de hoeveelheid PAR, watergift, watergehalte en EC in de mat, planttemperatuur en netto uitstraling gemeten. Ook zal van een snuffelpaal van EMS worden opgehangen om de concentraties van m.n. NOx en ethyleen te meten n.a.v. eerdere problemen in de praktijk mogelijk gerelateerd aan de belichting. Diverse partijen dragen in cash en in kind bij aan dit project waaronder gewascooperatie komkommer, Ludvig Svensson, Philips, Cultilene. De proef was opgezet en uitgevoerd met het doel om jaarrond aan de markt te zijn met duurzame komkommers van goede kwaliteit. Op termijn zal de glastuinbouw grotendeels gasloos moeten kunnen telen. Er is belichting nodig om in de winter komkommers te kunnen telen. LED belichting (148 μmol/m2/s) was toegevoegd aan een Son-t installatie (74 μmol/m2/s) om stappen te maken in energie efficiëntie en tegelijkertijd de huidige belichtingssituatie in acht te nemen. Actieve ontvochtiging (ontvochtigingscapaciteit: 30 gram/m2/uur) werd gebruikt in dit teeltsysteem, om te beproeven of gasloos telen binnen handbereik ligt. Het productiedoel was om minimaal 3 kg/m2/week te produceren in de wintermaanden om een rendabele teelt aan te tonen. Belangrijkste conclusie is, is dat verrood onderdeel van de oplossing zal zijn om in de winter een rendabele komkommerteelt te realiseren. Het lichtspectrum zal de focus moeten krijgen in vervolgonderzoek. Optimalisatie van de warmte oogst strategie om in de toekomst gasloos te kunnen telen volgt in de onderzoeks stappen daarna. Projectnummer: 20094

Het huidige onderzoek ‘De perfecte roos’ loopt nu twee jaar en daarbij worden de productie doelstelling in kg/m2 goed gehaald. De kwaliteit is in gewicht per cm steellengte te laag, de gemiddelde houdbaarheid blijft iets achter en de kleur van de bloemen te donker. De energiedoelstelling voor elektriciteit voor belichting (30%) wordt niet gehaald, maar er is wel een besparing van 15 % gerealiseerd in vergelijking met een praktijkbedrijf met een vergelijkbaar gewas. Op basis van de resultaten is een studie gedaan naar het effect van belichting en koeling voor de economische haalbaarheid van een duurzame rozenteelt. De conclusie is dat koeling een duidelijk positieve bijdrage kan leveren aan een economisch rendabele en duurzame teelt van roos, ook bij stijgende elektriciteitsprijs. De gevoeligheid van belichting is daarvoor veel groter dan bij koeling. Voor de teelt betekent dit dat besparing op belichting vooral in het voorjaar en de zomer moet worden bereikt en dat koeling maximaal moet worden ingezet om de verhouding tussen lichtsom en etmaaltemperatuur goed te houden in de zomer. Daarbij moet de knipstrategie en het inbuigen worden gestuurd op een juiste plantbelasting gegeven de beschikbare hoeveelheid licht en de gewenste kwaliteit. De doelstelling van dit project is daarom een duurzame en energiezuinige rozenteelt door een gerichte inzet van de belichting; minder in het voorjaar en de zomer en intensief in herfst en winter, een maximaal gebruik van de koeling via de OPAC luchtbehandeling. Uitgangspunt in de teelt is dat niet mag worden ingeleverd op kwaliteit (houdbaarheid) en gevoeligheid voor meeldauw. In dit project kan een besparing op elektriciteit van 12% bereikt worden (van 50 naar 440 kWh) en het volledig vervangen van de warmte door zonnewarmte afkomstig uit de koeling van de kas. Hiervoor is wel elektriciteit nodig dit is ongeveer 60 kWh/m2 voor de oogst van 940 MJ/m2 warmte. De productie kwam op 320 stuks/m2 van gemiddeld 54 gram. Het aantal takken is 43 meer dan de prognose, terwijl het gemiddelde gewicht gelijk is aan het uitgangspunt voor de prognose. De taklengte en knopgrootte varieerden door het seizoen. De koeling en geforceerde ventilatie hebben een positief effect gehad op de taklengte in het najaar. De installatie met geforceerde ventilatie van boven het scherm had een gunstig effect voor het klimaat, vooral op de vochtbeheersing onder een grotendeels (95-98%) gesloten scherm. De lichtbenuttingsefficiëntie was 2.44 gram/mol; dit was hoger dan die in een proef een jaar eerder. Op jaarbasis is met een gebruik van 573 kWh/m2 niet bespaard op elektriciteit ten opzichte van een referentieteelt met 514 kWh/m2. Op warmte is juist heel veel bespaard met een gebruik van 423 MJ/m2 ten opzichte van een referentieteelt met 1334 MJ/m2 en meer dan in het jaar 2014/2015. De geoogste warmte was meer dan voldoende om in de warmtevraag te kunnen voorzien. De warmte is daarbij in de kas gebracht via de OPAC-warmtewisselaar en dat kan met lage temperaturen, zodat de warmtepomp een hoge COP (coëfficiënt of performance) kan halen. Als alle elektriciteit voor belichting en de warmtepomp groen ingekocht worden, is een intensieve klimaatneutrale rozenteelt met topkwaliteit rozen in beeld. De terugverdientijd van de investering in koeling ligt afhankelijk van uitgangspunten tussen de 2 en 11 jaar. Projectnummer: E15006

D.m.v. gedetailleerde metingen van de fotosynthese in de praktijk en proefkassen wordt in dit project gedetailleerde kennis verkregen over de effecten van lichtintensiteit en CO2 dosering op de fotosynthese. Dit als maat voor productiesnelheid, van een reeks verschillende gewassen, tijdens verschillenden seizoenen, en over verschillende tijdstippen op de dag. Met deze kennis wordt een voor de kwekers bruikbaar protocol gemaakt. Dit protocol is een handvat dat kan leiden tot een rendabelere inzet van belichting en CO2 dosering. Per gewassoort is een protocol gemaakt met daarin de grenswaarden voor licht en CO2-dosering in relatie tot het klimaat. Deze grenswaarden kunnen de kwekers gebruiken om hun belichting, instelling voor schermen, en CO2-dosering beter af te stemmen op de gewasvraag. Hiermee kunnen kwekers hun belichting en CO2 zo optimaal mogelijk inzetten, zonder noodzaak tot grote investeringen. Projectnummer: 14922

Dit project betreft het onderzoeken van de mogelijkheden om energiezuinige stappen uit de aanpak volgens HNT toe te passen bij de opkweek van groenteplanten. De aspecten die een rol spelen bij het energieverbruik zijn de belichting, het microklimaat en de plantactiviteit. De aanpak in dit project betreft eerst een inventarisatie van teeltwijzen en energiegebruik op de bedrijven inclusief een brainstorm ronde met de praktijk om de mogelijkheden in kaart te brengen. In dit project is door gesprekken met tien opkweekbedrijven, een workshop en literatuurstudie in kaart gebracht waar de kansen en knelpunten liggen. Uit de gesprekken bleek dat de kwekers het meest verwachten van energiebesparing middels: Meer en scherper schermen; Temperatuurintegratie; Geforceerd ventileren. Uit de workshop kwam hierbij naar voren dat vooral de horizontale temperatuurverdeling als grootste prioriteit moet worden gezien om gelijktijdig energiebesparing te realiseren en de uniformiteit van het product te verbeteren. De piek van de groente-opkweek ligt in de maanden oktober t/m februari. Buiten deze maanden om worden andere producten geteeld. De haalbaarheid van investeringen in energiebesparing hangt af van de keuze voor gewassen met weinig warmtevraag (koude groente) of aanzienlijke warmtevraag (potplanten). In de 2e fase van het project is op een praktijk opkweekbedrijf de horizontale temperatuurverdeling in een afdeling een maand gemonitord. Het temperatuurverschil tussen de warmste en de koudste plek bedroeg gemiddeld niet meer dan 1 °C. De belangrijkste oorzaak van de verschillen lag bij de warmteafgifte van de verdeelleidingen. De windrichting had geen invloed op de temperatuurverdeling, waarschijnlijk doordat de afdeling geen buitengevels heeft en de wind daardoor minder drukverschillen kan creëren. Ook bleken schermkieren niet te leiden tot ongewenste horizontale luchtbewegingen, mogelijk door de relatief kleine oppervlakte van de afdeling (5000 m2). Projectnummer: 14083

In dit project wordt het verband tussen lichtniveau, belichtingsduur, kastemperatuur en takkwaliteit voor de leliegroepen Oriëntals, Aziaten, LA-hybriden en Longiflorums in kaart gebracht. De gegevens worden verwerkt in een beslismodel voor de ondernemer. De uitkomsten van het model geven aan dat bij toenemende kastemperatuur de groeiduur zo sterk wordt verkort, dat daardoor meer wordt bespaard op de kosten voor belichting dan aan extra kosten voor hogere kastemperatuur worden gemaakt. Ook in Joules (primaire energie) uitgedrukt wordt dan energiezuiniger geproduceerd. Andere uitkomsten zijn dat bij extreem lang belichten, 20 uur/dag, een extra groeiduurverkorting optreedt. Om een hogere lichtsom per dag te realiseren is in het algemeen langer belichten goedkoper dan sterker belichten. Met het model kunnen verschillende scenario's worden doorberekend waarna de resulterende takkwaliteit kan worden vergeleken met de kosten per tak. Op deze wijze kan de kweker het meest gunstige scenario kiezen. Projectnummer: 12662

In de belichte teelten worden schermen (bovenafscherming) nauwelijks toegepast, niet alleen omdat het perspectief op energiebesparing lager is dan bij onbelichte teelten, maar ook omdat problemen worden verwacht met het kasklimaat bij belichting onder een gesloten scherm. Dit wordt in dit project onderzocht. Uit het onderzoek blijkt dat: Het grootste knelpunt voor bovenafscherming is het oplopen van de kastemperatuur onder een (deels) gesloten assimilatiescherm. De buitentemperatuur en de windsnelheid bepalen zeer sterk de mogelijkheden om warmte af te voeren. In de maanden september en oktober, en in enige mate ook in april, laten de buitentemperaturen het niet toe om de lichtuitstraling met meer dan 80% te reduceren. In de tussenliggende maanden zijn de mogelijkheden om uitstraling te reduceren groter, maar niet onbeperkt. In het onderzoek zijn een 85%, 95% en 100% lichtdicht schermdoek gebruikt. Het 100% lichtdicht schermdoek biedt de telers de meeste mogelijkheden om lichtuitstraling te beperken én om op alle weersomstandigheden in te spelen. De kasklimaatregelprogramma's zijn nog niet aangepast. Bij de huidige stand van de techniek van schermdoeken en scherminstallaties is het uitschakelen van de belichting de enige optie om te hoog oplopende kastemperatuur te voorkomen. Projectnummer: 12259

In dit project wordt een softwarepakket ontwikkeld waarmee individuele ondernemers hun beslissingen ten aanzien van (combinaties van) energiebesparende maatregelen voor hun bedrijf kunnen ondersteunen. Om op een degelijke manier de energiebesparingspotentie te berekenen heeft Agrotechnology and Food Innovations B.V. het computerprogramma 'Energiebesparing op maat' ontwikkeld, wat nauwkeurig rekening houdt met bedrijfsspecifieke omstandigheden. Het programma richt zich vooralsnog met name op de volgende maatregelen voor de teelten: tomaat, chrysant, freesia en kalanchoe: Temperatuurintegratie; Warmtekrachtkoppeling; Hoog-isolerend kasdek; Warmtepomp & aquifer; Combicondensor; Zuinige vochtregeling; Bio-olie; Gewijzigde belichting. Projectnummer: 11557