Zoeken

De BEST (Berry Energy Saving Technology) kas (voorheen noppenfoliekas, ca 500 m2 onderdeel van het IDC energie bij WUR glas) maakt de verwachtingen met betrekking tot het energiegebruik bij de huidige frambozenteelt(en) waar met een verbruik van 5.7 m3/m2 (januari t/m juni). Zie projectnr. 20056 . Dit is een besparing van ca. 20% en is veelal te danken aan de goede isolatie van het kasdekmateriaal (soort noppenfolie), het gebruik van het energiescherm en toepassing van de basisregels van Het Nieuwe Telen. Hoewel de lekdichtheid van een foliekas altijd een uitdaging is, blijkt deze gezien het gerealiseerde gebruik zeker binnen de doelstellingen. Daar staat tegenover dat de kas een enorme ventilatiecapaciteit heeft waar deze frambozenteelt dankbaar gebruik van maakt, wat heeft geleid tot een (meer dan) goede productie. Deze eigenschappen maken de BEST kas ideaal voor de teelt van “luchtig” geteelde gewassen die bij een verlenging van het seizoen een beperkte energievraag kennen. De trend waar met name zacht- maar ook steen- en hardfruit meer en meer beschermd geteeld gaan worden, zet onverminderd voort. Hoewel tot nog toe framboos in deze kas geteeld is, kan dit type kas waarschijnlijk voor een heel scala aan zacht-, steen- en hardfruitsoorten en andere gewassen worden ingezet. Doel Een winterframbozenteelt in de BEST greenhouse met een laag verbruik van energie, CO2 en chemische gewasbeschermingsmiddelen met een verdere verbetering van de productie en gewas- en productkwaliteit. Daarnaast wordt onderzocht wat andere potentiele gewassen voor dit kastype is waarbij een zomer- en herfstteelt van een alternatief gewas getest wordt. Met deze kennis kunnen telers een goed oordeel vellen over de haalbaarheid van dit type kas en kunnen ze hun huidige teelt optimaliseren. Aanpak WP1 Teelt framboos. In de kas zal praktijkconform begin januari 2020 gestart worden met één of mogelijk twee rassen met een teeltduur van 6 maanden. Naast gebruikelijk metingen rondom productie, kwaliteit en houdbaarheid, gewasgezondheid, klimaat en ook uitstraling, wordt de CO2 nauwkeurig gemeten en gedoseerd. Ook worden fotosynthesemetingen gedaan onder verschillende omstandigheden. WP 2 CO2 emissie reductie. Om pieken in het energieverbruik te voorkomen zal het verbruik per dag worden gemaximaliseerd, welke vertaald wordt in een maximum buistemperatuur. Bij een tijdelijk tekort aan energie onder koude omstandigheden, zullen lagere kastemperaturen worden getolereerd. Voor de CO2 wordt een maximaal jaargebruik van 10 kg/m2 als uitgangspunt genomen. Vooral bij de grote ventilatiesnelheden, die in deze kas bereikt kunnen worden kan het doseren op die momenten ter discussie gesteld worden. Er zal dan ook een CO2-doseerplan opgesteld worden, de CO2-doseerslangen komen op verschillende posities te liggen en er wordt een flexibel meetnet (max. 10 meetpunten) met een nauwkeurige CO2-meter via een multiplexer verbonden WP 3 productassortiment energie-extensieve teelten. De BEST kas is ideaal voor de teelt van “luchtig” geteelde gewassen die bij een verlenging van het seizoen een beperkte energievraag kennen. Er is onmiskenbaar een trend gaande waar met name zacht- maar ook steen- en hardfruit meer en meer beschermd geteeld gaan worden. Er zal een inventarisatie en grove haalbaarheid gemaakt gaan worden van potentiële gewassen die in dit kastype geteeld zouden kunnen worden. WP 4 vervolgteelt. Als het resultaat van werkpakket 3 een veelbelovend gewas oplevert welke ook vrijwel direct (logisch startmoment in het teeltseizoen en beschikbaar plantmateriaal) zonder ingrijpende aanpassingen aan de kas geteeld kan gaan worden, wordt dit gewas de 2 e seizoenshelft geteeld. Indien hiervoor te grote obstakels zijn, zal er een bramenteelt uitgevoerd gaan worden De telers investeren 10% in dit project. In 2018 is met een consortium een kas ontwikkeld voor gewassen met een lagere energiebehoefte om met minder energie (klimaatneutraal) te telen en de productie te verbeteren. Er is gekozen voor een noppenfoliedek op een kas met doorlopende nokluchting met scherm en goten met containers om drainwater te kunnen hergebruiken. Framboos is gekozen als pilot voor een groep gewassen die in de toekomst in een kas geteeld kunnen gaan worden. Het klimaat is geregeld volgens de principes van het Nieuwe Telen. De BEST kas (Berry Energy Saving Technology) heeft in het eerste jaar (2019) aan de doelstellingen voldaan. Er was een laag energieverbruik (5.7 m3/m2 t.o.v. een verwachte 5 - 8 m3/m2), een hoge productie (7.1 kg/m2 t.o.v. een verwachte 6 kg/m2) en een goede teelt in potten op goten om hergebruik van voedingsoplossing mogelijk te maken. Er zijn twee teelten uitgevoerd met het ras Diamond Jubilee. De noppenfolie kas had een goed uniform klimaat waarin een goede kwaliteit (hoog suikergehalte, goede houdbaarheid) framboos is geteeld. De plantdichtheid varieerde van 1.8 canes/m2 tot 2.2 canes/m2 maar dient verder geoptimaliseerd te worden. De economische analyse laat zien dat een noppenfoliekas een lagere investering heeft als een glazen kas maar dat vooral het binnenklimaat (lagere maximum temperaturen in de zomer) beter is, er is meer ventilatiecapaciteit. Projectnummer: 20137

De afgelopen jaren zijn er flinke stappen gemaakt in kennis over effectievere benutting van licht en CO2 door Phalaenopsis: CO2 doseren blijkt gedurende ±9 uur per etmaal onnodig en belichting kan met meer dan 30% minder zonder productieverlies. Deze inzichten beginnen nu stapsgewijs toegepast te worden door telers. Maar er liggen ook nog grote, nog onbenutte, kansen voor verdergaande energiebesparing. Dit door meer inzicht in de interactie tussen plant en omgeving (afstemmen van licht, CO2 en vocht op behoefte gewas) en energie te besparen door minder latente warmte af te luchten en bij hogere RV telen. Dit project beoogt (1) de ontbrekende kennis aan te vullen voor wat betreft bovengenoemde interactie en (2) deze kennis om te zetten in een voor de praktijk toepasbaar energiezuiniger teeltconcept. Het project bestaat uit drie werkpakketten: WP1: Effect vochtstatus plant en substraat op huidmondjesopening en CO2-opname. In klimaatkamers wordt voor, tussen en na watergiftbeurten de CO2 opname en lichtbenutting van Phalaenopsis-bladeren per etmaal gemeten. Deze metingen geven antwoord op de vraag of er een substantieel verschil in CO2-opname en huidmondjesopening is afhankelijk van de gietbeurt, en wat de invloed van het type substraat hierop is. WP2: Kennisontwikkeling complexe interactie tussen vocht in de pot, vocht in de lucht (VPD), CO2 concentratie en huidmondjesopening, en de gevolgen voor CO2-opname en lichtbenutting door bladeren. De planten uit WP1 worden verder geteeld en de effecten van VPD en CO2 concentratie in de lucht op huidmondjesopening, CO2-opname en lichtbenutting over het etmaal worden gemeten. Keuze voor één substraat om mee verder te gaan. WP3: Ontwikkelen energiezuinige teeltstrategie en toetsing in kasproef. In de nieuwbouw van Demokwekerij Westland zullen twee volledig geoutilleerde afdelingen van 87m² worden ingericht. In de referentie-afdeling wordt geteeld conform de praktijk en in de proefafdeling middels een nieuwe teeltconcept geteeld met zo min mogelijk CO2, belichting, water geven, afluchten zonder gevolgen voor de productie (mogelijk sneller) t.o.v. de referentie. De gewascoöperatie potorchidee financiert € 20.000,-. Sturen op hoge RV Tegen de verwachting in bleek dat potten behoorlijk droog moeten zijn voordat de CO2-opname en huidmondjesopening van de bladeren fors teruglopen. CO2 dosering bleek tot vrij hoge concentraties nog een toename in CO2-opname te geven. De concentratie waarbij de opname maximaal was hing samen met de RV: Bij hoge RV (80%) nam de opname toe tot 900 ppm en bij lage RV (60%) werd het maximum pas bij 1200 ppm bereikt. Dus als CO2 beperkend is, dan is sturen op een hogere RV zinvol. Het is overigens niet met zekerheid te zeggen dat in opkweek-fase een maximale CO2-opname nodig is voor een maximale groei. Proefkassen Vervolgens is in twee proefkassen van het World Horti Centre een praktijk-conforme referentieteelt vergeleken met een besparende teelt. Daarin werd de ondergrens opgezocht van de belichting en CO2 dosering: De helft van de belichting was uitgeschakeld aan het begin en aan einde van de dag, omdat uit eerder onderzoek bleek dat het licht op die uren niet goed benut wordt. Ook werd de belichting 2 uur later gestart en beëindigd, zodat de planten het daglicht efficiënter benutten. CO2 werd niet gedoseerd gedurende de uren dat vol belicht werd en de huidmondjes dicht zijn. Verder werd beduidend minder CO2 gedoseerd tijdens de uren dat de huidmondjes wel open zijn en werd een iets hogere RV aangehouden om daarvoor te compenseren (huidmondjes verder open). Er kan worden geconcludeerd dat er fors bespaard is op CO2 en elektra (-23%) voor belichting waarbij er niet of nauwelijks is ingeleverd op kwaliteit. Projectnummer: 20052

Naar aanleiding van resultaten over onderzoeken rondom toevoer van o.a. droge buitenlucht en (led-)belichting in alstroemeria, wil Tesselaar B.V in Heerhugowaard in het volgende belichtingsseizoen op zoek naar een meer optimale balans in het energieverbruik (korter belichten en beter isoleren). De doelstelling van dit project is minimaal energieverbruik bij een teelt van alstroemeria in combinatie met een top (blad)kwaliteit, ook als dit in beperkte mate ten koste gaat van de totale productie. De energiebesparing wordt bereikt door: Kasafdeling van 5000 m2 uitrusten met 2de transparant energiescherm (XLS 10 revolux) en een ontvochtiging systeem. Teelt volgens de principes van " Het Nieuwe Telen" onder begeleiding van Wageningen UR en Floriconsult group. Er wordt een VD nagestreefd van boven 1,5 gr/m3, dat volgens de resultaten uit eerder onderzoek voldoende is om vochtblaadjes te beheersen. Winterdaglengte terugbrengen van de praktijkduur van 17-18 uur naar maximaal 15 uur. Dit geeft de grootste energiebesparing (15%). Naar meer besparing (5%) op belichting zal gestreefd worden door toepassen van lichtintegratie en sneller afschakelen als de warmtebalans voor die dag klopt. CO2 dosering max. 800 ppm, omdat meer doseren zeer weinig meer fotosynthese oplevert en er minder CO2 beschikbaar is bij minder draaiuren van de WKK. De totale kas is 2 ha groot en het overige deel van de kas vormt de referentie. Beide afdelingen (proef en referentie) zullen van elkaar afgescheiden worden zodanig dat verwarming en scherm apart zijn aan te sturen. Kwaliteit en productie zullen door het bedrijf worden geregistreerd. Additioneel zal Wageningen UR Glastuinbouw metingen uitvoeren om de impact van de teeltstrategie op microklimaat en planteigenschappen en morfologie te bepalen. Het project wordt afgesloten met een economische evaluatie. Projectnummer: 20010