Zoeken

Een pyrgeometer is een instrument dat uitstraling naar de hemel meet. Hiermee kunnen energieverliezen van de kas worden vastgesteld en het verschaft inzicht in het optimale schermmoment. Met dit project worden gewasspecifieke richtlijnen ontwikkeld voor de toepassing van de pyrgeometer. Bij zeven telers (tomaat, komkommer, paprika, potplanten) bleek dat de momenten van energiebesparing door regeling op de pyrgeometer in anderhalf jaar slecht te vinden waren. Andere invloeden overheersten vaak de pyrgeometerinvloed of andere belangen (vochtbeheersing in verband met infectierisico's) werden belangrijker gevonden. Een schermregeling c.q. klimaatregeling kan wel rustiger worden door de pyrgeometerinvloed (potplanten). Een pyrgeometer kan niet worden ingezet als vervanger van een gewastemperatuurmeter. Projectnummer: 14088

In de teelt van tomaat, komkommer en paprika is er sprake van terugval van de productie na de langste dag. Dit verschijnsel komt bij telen in een semi gesloten kas nog sterker naar voren en heeft een negatief effect op de productie, terwijl op basis van licht en CO2 juist een productie toename in die periode wordt verwacht. Waardoor wordt terugval na de langste dag veroorzaakt en beïnvloed? Is de terugval in productie sterker dan op grond van de lichtcurve mag worden verwacht? Treedt deze terugval op bij alle gewassen of zijn er verschillen? Antwoord op deze vragen wordt gezocht in dit onderzoek Neemt voor vruchtgroenten de productie per eenheid licht na de langste dag af? Op basis van interviews en literatuuronderzoek zijn mogelijke oorzaken van terugval besproken. Daarnaast zijn datasets van tomatengewassen geanalyseerd. In 88% van de gevallen is er een lagere productie per eenheid licht in het najaar ten opzichte van het voorjaar. De verhouding tussen het assimilatenaanbod en de -vraag speelt een belangrijke rol in de terugval van productie. In het voorjaar lopen deze twee factoren redelijk gelijk op. Echter in het najaar blijft de assimilatenvraag hoog terwijl het aanbod afneemt. In het najaar veroorzaken de hoge buitentemperatuur en de hoge absolute vochtniveaus een minder gunstige verhouding tussen de straling en de gemiddelde temperatuur. De terugval lijkt groter te zijn dan verklaard kan worden door een lager CO2-niveau. Door een hogere luchtvochtigheid in het najaar is er per eenheid straling minder verdamping dan in het voorjaar. Een verklaring voor dit fenomeen is moeilijk aan te geven. Projectnummer: 13288

In de praktijk vindt de teeltwisseling van tomaat in de periode november en december plaats. De vragen in dit onderzoek zijn: Is het energetisch en plantkundig optimaal is om deze periode met weinig licht en lage buitentemperatuur de teelt te wisselen? Is het optimaal om het hele jaar door hetzelfde ras te telen? In dit project is onderzocht of het gunstig is om na een teeltwisseling van 2 tot 4 weken in december met een nieuwe teelt te starten. Ook werd gekeken naar wat in het teeltconcept veranderd moet worden als met de teeltstart geschoven wordt. Dit is gedaan voor onbelichte teelten tomaat, paprika en komkommer. Met behulp van een kasklimaatmodel en een gewasgroeimodel zijn de effecten van een aantal opties om energie te besparen in de teelt van een vruchtgroentegewas doorgerekend. De doorgerekende opties zijn: Een latere teeltwisseling. De teelt eerder beëindigen. Later starten en eerder eindigen. Een verdere energiebesparing is te realiseren met een aantal aanpassingen in de teeltstrategie: Uitplanten in een deel van de kas. Lagere temperatuur aan het einde van de teelt. Een energiebesparing van 10% lijkt mogelijk. Projectnummer: 12356

Dit onderzoek bevat een literatuurstudie naar het gebruik van en de ervaringen (van praktijk en onderzoek) met onderstammen in de teelt van paprika, tomaat, aubergine en komkommer. Hierin worden de effecten van de onderstammen op groei, vruchtzetting, verdamping en productie beschreven. Eventuele interacties met temperatuur, water- en nutriëntengift worden in deze studie meegenomen. Het lijkt mogelijk om door het gebruik van onderstammen vruchtgroenten bij lagere temperaturen te telen zonder productie in te leveren. Daarvoor is het nodig onderstammen te selecteren die bij lagere temperaturen snel bladoppervlak aan kunnen maken om licht te onderscheppen en die een goede vruchtzetting hebben. Om optimaal gebruik te kunnen maken van de onderstammen moet voor elk vruchtgroentegewas de teeltwijze aan de onderstam aangepast worden. Het toepassen van meerdere teelten per jaar is een mogelijkheid, waarbij per teelt een onderstam met specifieke eigenschappen gebruikt wordt. Projectnummer: 11680

In dit onderzoek wordt nagegaan welke energiebesparing mogelijk is door het verhogen van de bladweerstand, door toepassing van anti-transpirantia (bijvoorbeeld wasachtige emulsies) zonder productie te beïnvloeden. Daarnaast wordt gekeken naar de neveneffecten en haalbaarheid voor toepassing van anti-transpirantia in de glastuinbouw. Uit de literatuurstudie blijkt dat antitranspirantia voornamelijk worden toegepast in droge gebieden. Er is nog nauwelijks iets bekend van de toepassing in kasteelten. Antitranspirantia geven een remming van schimmelaantasting, maar kunnen mogelijk de groei remmen. Er zijn verschillende antitranspirantia bekend. Een aantal die een afdeklaagje vormen; deze behoeven waarschijnlijk geen toelating als bestrijdingsmiddel. Voor de gewassen tomaat, paprika en komkommer zijn berekeningen gedaan met klimaat- en gewasmodellen. De modellen laten zien dat een toename van de huidmondjesweerstand met name in de zomer tot een forse groeireductie leiden. Toepassing in de winter, waarbij tevens extra CO2 wordt toegediend, hoeft geen groeiremming te geven. De berekende energiebesparing bedraagt dan 6 tot 10% bij tomaat, 5 tot 9% bij paprika en 2 tot 5% bij komkommer. Projectnummer: 11690

In dit onderzoek is de gebruikswijze van energieschermen onder praktijkomstandigheden geïnventariseerd en geanalyseerd. Dit is gedaan bij komkommer, paprika, tomaat, freesia en ficus.Op basis van deze analyse zijn de voorwaarden bepaald waaronder de toepassing van energieschermen bij niet geschermde gewassen interessant kan worden. Wanneer alle glastuinbouwbedrijven hun energieschermen intensief gebruiken, daalt het totale energiegebruik van de sector met 1,3 tot 1,9 procent. Dat betekent een vermindering van 42 tot 63 miljoen kubieke meter aardgas per jaar. Deze energiebesparing werkt ook gunstig uit voor de tuinders zelf, omdat het intensievere schermgebruik maar weinig invloed heeft op de gewasopbrengst. Voor bedrijven die nog niet over een scherminstallatie beschikken, liggen de zaken wat anders. In veel gevallen is het onzeker of het voordeel van de te verwachten energiebesparing op deze bedrijven volledig opweegt tegen de kosten van de investering. Projectnummer: 11295