Zoeken

De 2SaveEnergy kas is een kas met een hoog isolerend dek bestaande uit glas met aan één zijde een vast, hoog transparante folie voor extra isolatie. In 2015 en 2016 is met een tomaten- resp. komkommer teelt bewezen dat energiezuinig geteeld kan worden met hoge, praktijk conforme producties en kwaliteit. Door het toevoegen van een aantal stappen is de besparingsdoelstelling voor 2017 verhoogd tot 65% met een eindverbruik van ca. 10 m 3 /m 2 . Proefgewas is tomaat. Deze stappen zijn: Een extra scherminstallatie met aluminium bevattend doek, bovenop de reeds geïnstalleerde installatie met dubbel, hoog-isolerend doek Ontvochtiging met terugwinning van latente warmte m.b.v. een warmtepomp Aanpassing van de teeltstrategie: meer schermen, minder warmte afluchten, meer zonnewarmte gebruiken Daarnaast worden een aantal kleine verbeteringen aan de kas aangebracht Met verfijnde monitoring wordt beter ingezoomd op het gewas en het klimaat om de gevolgen van de strategie volgens HNT inzichtelijk te maken: De energiestromen rond het gewas om gevaarlijke momenten voor gewascondensatie te bepalen Verdamping van het gewas Naast het aantonen dat een van de ambities van waarop Kas als Energiebron is gefundeerd binnen bereik is, moet dit project richting en verdieping geven aan het uitbouwen van energiezuinige teelt strategieën voor alle gewassen. Nog niet alle stappen zullen nu economisch rendabel zijn, maar door een goede analyse zullen de meest interessante onderdelen al direct in de praktijk toepasbaar zijn. Projectnummer: 20048

Analyse van de resultaten in de VenlowEnergy Kas leerde dat verder isoleren weinig extra besparing oplevert. Ook werd duidelijk dat bijna de helft van het energiegebruik gerelateerd is aan de verdamping in perioden van stoken. Hoewel bij stoken op jaarbasis nog geen 80 liter per m2 wordt verdampt, is deze verdamping de grootste energiegebruiker geworden. Als de verdamping kan worden gehalveerd en de verminderde verdamping kan worden gecompenseerd op momenten dat de zon schijnt, is naar verwachting nog eens 4 tot 5 m3 aardgas per m2/jaar op de stookkosten te besparen. In dit project wordt onderzocht hoe het energieverbruik voor verdamping veilig kan worden teruggebracht door de volgende stappen te volgen: Inventarisatie van kennis uit onderzoek en praktijk; Kleinschalige experimenten verrichten; Teeltdemonstratie. De verwachting is dat er nog een flinke besparing op het energieverbruik mogelijk is door de verdamping van het gewas te beperken. In de VenlowEnergy Kas wordt daarom dit jaar een vervolgonderzoek uitgevoerd waarin dit uitgangspunt wordt getest. Het onderzoek gaat zich nu richten op de vraag of de verdamping is terug te dringen zonder dat dit ten koste gaat van productie en kwaliteit. In het onderzoek zal er naar worden gestreefd naar een balans tussen noodzaak en overmaat. Doel is om tomaten te telen met een energieverbruik van 16 m3/m2. Verdamping heeft vooral effect op de energiebalans en het watertransport in de plant. De beperking van de verdamping in de nacht heeft effect op de wateropname door de wortel en daarmee op de Calcium opname. Dat bleek uit onderzoek en een literatuurstudie van Wageningen UR Glastuinbouw naar het verlagen van de verdamping voor energiebesparing. Een te geringe wateropname in de nacht zal zich in de eerste plaats uiten in een aan Ca gebrek gerelateerd probleem. De energiebalans en een balans van de vochtspanning zijn door de plant te beïnvloeden via de huidmondjesopening. Daarnaast hebben ze via die weg invloed op de CO2-opname. In de nacht is CO2-opname niet van belang. Er is niet één factor die als sterke stuurfactor gebruikt kan worden om huidmondjes in de nacht gericht te laten sluiten. Projectnummer: 14914

Het bedrijf Sunny Tom Tomatoes wil een kas van 2000 m2 bouwen waarbij de doelstelling is om 54% primaire energie te besparen ten opzicht van de Greenportkas I. Dit wordt bereikt door het toepassen van dubbel glas, buitenluchtaanzuiging en minimale inzet van belichting. In dit project wordt het energieverbruik, de productie en het klimaat gemonitord. De monitoring greenportkas II is niet doorgegaan en verplaatst naar de ID-kas bij gebr. Duijvestijn. Rapportage volgt in de loop van 2015. Tussenresultaat: Op basis van de meest actuele stand van zaken in het onderzoek aan energiezuinige tomatenteelt in kassen en de plannen van de ondernemer, is een concept kassysteem voor Greenportkas II opgesteld. De uiteindelijke configuratie voor Greenportkas II is een combinatie van elementen uit Het Nieuwe Belichten en Het Nieuwe Telen, een dubbeldek met 4 x AR coating, zonder koeling en een verschuiving in de teeltperiode. De besparing op elektriciteit bedraagt 70% ten opzichte van Greenportkas I. Op de benodigde aanvullende warmte wordt in termen van primaire energie niet bespaard, omdat er geen warmte (als restproduct van de koudeproductie) en minder overschot van lampwarmte beschikbaar komt. In absolute termen wordt in het Greenportkas II concept wel circa 25% minder warmte gebruikt dan in de Greenportkas I. Projectnummer: 14571

Dit project heeft als doel om een kas met dubbel glas te realiseren en te demonstreren op het IDC. Er wordt een teeltconcept opgesteld en gedemonstreerd voor tomaat en komkommer. Hierbij is de verwachting dat in een onbelichte komkommerteelt met 14m3/m2/jaar geteeld kan worden met behoud van productie. De prestaties van het gewas en het energieverbruik worden gemonitord. Eerste teeltjaar De energiebesparing bij Het Nieuwe Telen werd tot nu toe altijd bereikt door meer schermen te gebruiken. Een alternatief is toepassing van isolatieglas. Door de komst van coatings, zoals Anti Reflectie, heeft dit een vergelijkbare transmissie als standaard enkel glas. Met een aangepast teeltconcept, gebaseerd op Het Nieuwe Telen zijn een herfstteelt komkommer en twee jaarrondteelten tomaat beproefd. In alle teelten kwam naar voren dat het goed mogelijk is een energiebesparing van meer dan 50% te behalen, vergeleken met de praktijk. Zonder dat dit negatieve gevolgen voor de productie of productkwaliteit heeft. Ontvochtiging is hierbij essentieel, want een toenemende isolatiegraad van de kas beperkt de vochtafvoer. De hierbij gebruikte regain ontvochtigingsunit kan circa 80% van de voelbare warmte van de afgevoerde vochtige maar warme kaslucht gebruiken om de ingaande koude maar droge buitenlucht voor te verwarmen. Tweede teeltjaar Een onbelichte tomatenteelt met minder dan 10 m3 aardgasequivalenten per m2 per jaar zonder verlies van productie is reëel. Dat blijkt uit onderzoek van Wageningen UR Glastuinbouw aan de VenLow Energy kas op circa 500 m2. De economisch haalbaarheid maakte geen deel uit van het onderzoek. Naast de toepassing van dubbel glas, een goed energiescherm en een balansventilatiesysteem, was het accepteren van een hoge luchtvochtigheid een belangrijke maatregel om het energieverbruik te verlagen. Bij hoog isolerende kassen vertegenwoordigt de gewasverdamping een relatief groot deel van het resterende (lage) energiegebruik. Door vochtiger te telen wordt de verdamping van het gewas verminderd en nog meer energiebesparing bereikt. Dit leidde niet tot noemenswaardige problemen met schimmelziekten. Ook de toepassing van een verkort teeltseizoen (half januari tot eind november) draagt bij aan het lage energieverbruik. Een tomatenras, zoals Komeett kan daarbij ruim 70 kg/m2 voortbrengen, mits er CO2 uit alternatieve bron beschikbaar is. Projectnummer: 14097

Op het tomatenteeltbedrijf Themato te Berkel en Rodenrijs is de kas gebruikt als energiebron. Het klimaatsysteem is zo ingericht dat op een gedeelte van het bedrijf de ramen permanent zijn gesloten. Op jaarbasis heeft de gesloten kas als zonnecollector een overschot aan warmte die wordt opgeslagen in een aquifer. De opgeslagen warmte kan zowel in de gesloten als in de open kas worden gebruikt. Vanuit de praktijk is er veel belangstelling voor dit project. Meer informatie over het project vindt u op www.komindegeslotenkas.nl Projectnummer: 11874-02