Zoeken

Doel Het doel van dit project is een gerberateelt met een fossielvrije energetische invulling te bereiken waarbij de inzet van groene elektriciteit zo laag mogelijk is. Nul emissie van gewasbeschermingsmiddelen, nul emissie van water en nutriënten door een gesloten recirculatiesysteem en zoveel mogelijk biologische gewasbescherming, met additioneel uitsluitend laag-risico middelen met een verkenning van alternatieve bestrijdingsmethoden (UV) voor meeldauwbestrijding. Projectbeschrijving In de gerberateelt zijn de beheersing van meeldauw zonder gebruik van zwavel of chemische middelen en het voorkomen van ‘rotkoppen’ (het gevolg van Botrytis infectie van de bloembodem) nog punten van benodigde verbetering. Hier wordt door middel van vijf werkpakketten aan gewerkt: Aanpassen kas en ontvochtiging: de ontvochtiging wordt aangepast om bewust minder lucht door het gewas te trekken, wat mogelijk leidt tot een lagere verdamping en daarmee ontvochtigingsvraag, wat het warmteoverschot uit de ontvochtiging moet verkleinen. In de praktijk verschillende gebruiken voor het verhogen van de bloemtemperatuur vergelijken met een dashboard voor minimaliseren uitstallingseffecten van de bloem. Verder bouwen teeltstrategie Kas2030, aanpassingen aan deze strategie zijn gericht op het verlagen van de ontvochtigingsvraag, en daarmee het energieverbruik, het verlagen van de meeldauwdruk en het voorkomen van rotkoppen. Gewasbescherming met UV Communicatie & rapportage Dit project wordt gefinancierd door het ministerie van LVVN. Projectnummer: 25115

Doel Dit project beoogt demonstratie van fossielvrije teeltconcepten van meerdere gewassen: een combinatieteelt van winter potplant & zomer meloen, gerbera, freesia, en anthurium/spathefyllum, met een zo laag mogelijke inzet van groene elektriciteit. Daarnaast is het doel ook nul emissie van nutriënten en nul emissie van gewasbeschermingsmiddelen. Projectbeschrijving Kas2030 bij Wageningen UR in Bleiswijk is gebouwd als demonstratiekas voor fossielvrij en emissie-arm telen zoals dat in 2030 grootschalig praktijk moet kunnen zijn. Dit in 4 demokassen van ca. 350 m2. Het basisprincipe van all electric met warmtepomp, LED belichting, 3 of zelfs meer lagen schermdoek, actieve ontvochtiging, recirculatie van voedingswater en gewasbescherming op basis van een standing army heeft zich in de zes jaar dat de kas nu in gebruik is bewezen als een goede optie; er is veel meer mogelijk dan gedacht. Dit project wordt gefinancierd door het ministerie van LNV. Projectnummer: 24020

Doel Dit project heeft als doel demonstratie van fossielvrije teeltconcepten van vier gewassen: een combinatieteelt van winter potplant & zomer paprika, gerbera, freesia, en potanthurium. Daarnaast wordt er ook zoveel mogelijk geteeld zonder gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen en zonder emissie van water en nutriënten. Projectbeschrijving Kas2030 bij Wageningen UR in Bleiswijk is gebouwd als demonstratie kas voor fossielvrij en emissie-arm telen zoals dat in 2030 grootschalig praktijk moet kunnen zijn. Het basisprincipe van all electric met warmtepomp, LED-belichting, 3 of zelfs meer lagen schermdoek, actieve ontvochtiging, recirculatie van voedingswater en gewasbescherming op basis van een standing army heeft zich in de vier jaar dat de kas nu in gebruik is bewezen als een goede optie; er is veel meer mogelijk dan gedacht. Natuurlijk zijn er nog de nodige verbeteringen mogelijk. Vooral emissie van gewasbescherming is een grote uitdaging. Bij aardbei is een jaarrond teelt met een vlak productiepatroon nog niet bereikt en vormt de beheersing van Botrytis een uitdaging. Desondanks is dit gewas vervangen door de een combinatie van potplanten gevolgd door paprika. Bij Gerbera is de beheersing van meeldauw zonder gebruik van zwavel of chemische middelen en het voorkomen van “rotkoppen” die in de praktijk worden ervaren als een punt welke verbeterd moet worden. Bij Freesia is het ontwikkelen van een gesloten teeltsysteem waarbij het substraat goed te ontsmetten is een opgave. Bij potanthurium is de juiste balans van lichtkleuren in de LED en de energiebalans van de kas nog immer niet optimaal. Voor het nieuwe teeltjaar zijn er daarom nieuwe doelstelingen per gewas opgesteld. Dit project wordt gefinancierd door het ministerie van LNV. Projectnummer: 23013

Vanuit de LNV klimaatenveloppe 2018 voor Kas als Energiebron zijn bij WUR in Bleiswijk vier fossielvrije demo kassen gebouwd. Deze kassen zijn ingericht met als doel emissieloze teelten te demonstreren t.a.v. CO2, water en nutriënten en maximaal biologische gewasbescherming. De insteek is om all electric met groene stroom de kas van warmte te voorzien en te belichten. In de kassen met diffuus glas wordt het groeilicht gegeven met full LED. Het telen met full LED heeft ook consequenties voor de plantgezondheid en de aanpak van biologische gewasbescherming. In april 2019 is gestart met de teelten potanthurium, fresia, aardbei en gerbera. Nadrukkelijk is gekozen het zwaartepunt in sierteelt gewassen te leggen omdat in voorgaande demo projecten (VenlowEnergy, 2SaveEnergy en winterlichtkas meer aandacht was voor groentegewassen.Dit project is een vervolg daarop. Doel Demonstratie van fossielvrije en emissieloze teelten met 4 gewassen: gerbera, potanthurium, fresia, aardbei. Telers kunnen nu al hun voordeel doen met onderdelen van de kennis die ontwikkeld wordt zonder al volledig over te schakelen op fossielvrije en emissieloze teeltwijze. Aanpak De fossielvrije verwarming van de kassen is ontworpen op winning van kaswarmte uit ontvochtiging en eventueel kaskoeling. Alle gewassen worden belicht met full LED. De specifieke aspecten per teelt zijn: Gerbera : Naast het reguliere telen worden ook simulaties in flexibel stroom aanbod gedemonstreerd door het tijdelijk afschakelen van de belichting en de gevolgen daarvan te monitoren. Door te belichten met 200 µmol wordt de teelt geïntensiveerd. Hiermee wordt een vlakker seizoensprofiel nagestreefd in zowel productie en kwaliteit als warmteverbruik. Dankzij de mechanische ontvochtiging (latente kaswarmtewinning) kan er maximaal geïsoleerd worden met de energieschermen. Tevens kunnen de installaties ingezet worden om de voor de kwaliteit van gerbera tot nu toe gewenste lage etmaaltemperaturen te realiseren. De biologische gewasbescherming wordt ingezet volgens het “standing army” principe. De werkelijke groei wordt gerelateerd aan het groeimodel gerbera om afwijkingen vast te stellen t.o.v. de planning. De Crop Observer wordt ingezet om stress momenten te herkennen. In verband met het 100% recirculeren van water wordt het natrium gehalte gemonitord. Indien nodig kunnen maatregelen voor het verwijderen van natrium worden overwogen. Potanthurium: Voortbordurend op het project Grip op Licht wordt in de potanthurium meer licht toegelaten dan in de praktijk. Hier wordt zowel toetreding van meer zonnewarmte (energiebesparing) als teeltversnelling mee beoogd. Hieraan is onlosmakelijk vochtverneveling verbonden met een goede monitoring op de huidmondjesopening en het voorkomen van lichtschade. Er wordt geteeld zonder krijt maar met een schaduwscherm. De toepassing van goed isolerende schermen en temperatuurintegratie, waarbij de grenzen van temperatuur tolerantie van het gewas maximaal worden benut, helpen om tijdelijke periodes met hoge buitentemperaturen of juist weinig warmteaanbod door bijv. hoge elektraprijzen te overbruggen. Hoge temperatuurfluctuaties hoeven voor het gewas geen probleem te betekenen indien de weekgemiddelden binnen de opgestelde streefwaarde uitkomen. Ook voor potanthurium is het plan om in 2020 de gewasbescherming pro actief aan te pakken. In 2019 is er schade ontstaan aan de planten door een te grote plaagdruk. De watervoorziening en bemesting vinden plaats in een gesloten cyclus. De nul-emissie is bij dit gewas nog niet in gevaar gekomen. Aandachtspunten bij de volgende teelt zullen zijn het natrium gehalte, het oplopende zoutgehalte bovenin de pot bij watergift onderdoor en het toevoegen van weerbaarheids bevorderende middelen aan de potgrond. Fresia: Het teeltconcept dat bij de fossielvrije fresia teelt gevolgd wordt is sterk afwijkend van de huidige praktijk. Ondanks dat de fresia een lage warmtebehoefte kent zijn grote stappen mogelijk door de inzet van een warmtepomp en ontvochtiging (of kaswarmtewinning). Met de ontvochtiging als stuurinstrument voor het RV in de kas kan veel intensiever geïsoleerd worden als het buiten koud is. Toepassing van het relatief koude full LED maakt intensivering mogelijk. Fresia wordt in de praktijk in de grond geteeld. Een teeltsysteem los van de grond brengt emissieloos telen qua water en nutriënten dichterbij en scheelt bovendien in warmtebehoefte door beperking van de verdamping van vocht uit de grond. Verneveling moet de efficiency van het te gebruiken licht en CO2 verbeteren. Met het teeltsysteem los van de grond zijn in 2019 onverwachte problemen opgetreden die voor 2020 getackeld moeten worden. Ook t.a.v. plantgezondheid ligt er een reeks aan uitdagingen om op te lossen (zie het projectplan). Een belangrijk deel van de CO2 emissie in de huidige Fresia teelt is gekoppeld aan het ontsmetten d.m.v. stomen. Het teeltsysteem los van de grond (kleikorrels en zandbed) moet mogelijk ook ontsmet worden, met name als er, zoals in 2019, besmet uitgangsmateriaal ingezet wordt. Gedacht wordt aan ontsmetting met ozon, magnetron, waterstofperoxide of biologische ontsmetting. Aardbei: In de demonstratie van fossielvrije aardbeiteelt wordt de stap gezet naar een jaarrond teelt op basis van doordragerrassen. Met hijsbare goten is de ruimtebenutting hoger dan de praktijk. Dit functioneerde goed in 2019. De biologische gewasbescherming was eveneens succesvol. Wel is er tipburn opgetreden wat in 2020 extra aandacht zal krijgen om tegen te gaan. In het lichtspectrum van de LED lampen is verrood toegevoegd waarmee de korte dag en de winterrust periode beïnvloed kan worden. Om het fossielvrije karakter te simuleren wordt de piekvraag warmte gemaximeerd en via temperatuurintegratie geprobeerd negatieve gevolgen te voorkomen. Net als bij de andere demoteelten is er een uitgebreid teelt- en gewasmonitorings meetprogramma (zie het projectplan). Binnen het pakket plantgezondheid zal het weerbaar telen met behulp van supplementen toegepast worden. T.a.v. 100% water hergebruik is de monitoring van Na en Si van belang. Projectnummer: 20139

Op het IDC in Bleiswijk worden op dit moment 4 demokassen van ca. 350 m2 gerealiseerd. Dit is gefinancierd uit de extra klimaatgelden rondom het klimaatakkoord. Het doel is om in de meeste moderne kassen te demonsteren hoe er fossielvrij geteeld kan worden en ook zonder emissie van water en nutriënten. De focus zal liggen op het middensegment qua energieverbruik in de sierteelt, dit mede omdat in het hele palet aan teelten, deze nog minder aandacht hebben gekregen in het onderzoek. Voor groentegewassen lopen vergelijkbare projecten gericht op verduurzaming in de 2SaveEnergy en Winterlichtkas bij WUR Glastuinbouw resp. bij Delphy. In het complex zijn 4 afdelingen van ca 350 m2 gerealiseerd die voldoen aan de toekomstige duurzaamheidseisen en fossielloos zijn. De kassen zijn initieel voor vier verschillende gewassen ingericht; aardbei, gerbera, freesia, en een potplantenafdeling voor anthurium en pot roos. Afhankelijk van de afdeling kan de teelt variërend van eenvoudig of met ingrijpende aanpassingen worden aangepast aan een ander gewas. Voorts is de kas zodanig opgezet dat deze aan de eisen voldoet voor een duurzame fossielloze teelt. Deze eisen omvatten toepassing van HNT, maximalisatie van benutting van natuurlijk- en kunstlicht, een nul- emissie van water en nutriënten en een volledig fossielvrije energetische invulling. Energetisch is de kas dan ook opgezet volgens het concept van de (all electric) Next generation semi gesloten kas met een warmtepomp de zijn warmte haalt uit de ontvochtiging van diezelfde kas. Het watersysteem is volledig gesloten opgezet met 100% recirculatie. Vanwege het demonstratie-karakter zijn de systemen uitgerust met uitgebreide meetsystemen. In dit project zijn vier demonstratieteelten voorzien, met een doorkijk naar wat er de komende jaren moet gebeuren om duurzame klimaatneutrale teeltsystemen inclusief een gesloten water- en nutriëntenkringloop, te ontwikkelen. De eerste keus van de gewassen is gevallen op gerbera, freesia, bloeiende potplant en aardbei omdat deze een representatieve groep vormen van het segment gewassen met een matig energiegebruik waar nog behoorlijke stappen gemaakt kunnen worden met besparing en verduurzaming in de teelt. Dit project beschrijft de eerste demonstraties, in de toekomst zullen in overleg met de opdrachtgever vervolg demo’s worden geformuleerd waarbij een breder palet aan pilot gewassen kan worden gedemonstreerd. Projectnummer: 20103