Zoeken

Samen kennis opbouwen over waterstof Vanuit de Ondernemersgroep Waterstof Glastuinbouw werken Kas als Energiebron en Glastuinbouw Nederland al enkele jaren aan kennisontwikkeling rond waterstof. Daarbij trekken we samen op met BlueTerra om kennis en analyses te vertalen naar de praktijk. Eerdere activiteiten waren onder meer het position paper uit 2022, gesprekken met technologie-aanbieders, praktijkbezoeken en verkenningen van regionale waterstofinfrastructuur. De bijeenkomst van 10 september vormde een volgende stap in deze gezamenlijke koers. Juist nu aanhaken bij ontwikkelingen De aanleiding is duidelijk. De sector krijgt te maken met hoge energiekosten, netcongestie, oplopende nettarieven en onzekerheden rond de toekomstige energievoorziening. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan een landelijke waterstofbackbone die ook voor veel glastuinbouwclusters relevant kan zijn. Volgens de aanwezige experts is juist nu het moment om als sector betrokken te zijn bij de keuzes die rond deze infrastructuur worden gemaakt. Waterstof niet overal de meest economische oplossing Uit analyses van BlueTerra blijkt dat waterstof op korte termijn niet overal de meest economische oplossing is. De aardgas-WKK behoudt voorlopig een sterke positie. Toch kan waterstof onder bepaalde omstandigheden een belangrijke rol krijgen, bijvoorbeeld bij hoge energieprijzen, toenemende CO₂-kosten, schaarste op het elektriciteitsnet of nieuwe stimuleringsmaatregelen vanuit de overheid. Niet afwachten, maar positie innemen Voor Kas als Energiebron en Glastuinbouw Nederland staat één vraag centraal: kan de glastuinbouw het zich veroorloven om af te wachten? De conclusie van de bijeenkomst was dat de sector nu moet aanhaken bij de ontwikkelingen. Niet omdat waterstof morgen al breed wordt toegepast, maar omdat de keuzes die vandaag worden gemaakt bepalend kunnen zijn voor de energievoorziening van morgen. Door vroegtijdig betrokken te zijn, kan de glastuinbouw haar positie versterken en invloed uitoefenen op toekomstige infrastructuur en marktontwikkelingen. Strategische optie voor de langere termijn Waterstof is daarmee geen doel op zich, maar een strategische optie die Kas als Energiebron en Glastuinbouw Nederland actief verkennen om de sector ook op lange termijn te voorzien van betaalbare, betrouwbare en duurzame energie.

Van chatbot naar Agentic AI AI-specialist Serge de Beer trapte de middag af met een blik op de snelle ontwikkeling van AI. De technologie beweegt van chatbots naar zogenoemde Agentic AI: toepassingen die niet alleen antwoorden geven, maar ook zelfstandig taken kunnen uitvoeren. Dat biedt volgens Serge volop kansen voor de glastuinbouw. “Je kunt agents taken geven waar ze zelfstandig uren of zelfs dagen aan werken. Ze gaan door terwijl jij met andere dingen bezig bent. Juist daar zit de winst: je kunt werk uit handen geven en je tijd besteden aan zaken waar jouw kennis en aandacht echt nodig zijn.” Praktische toepassingen in de workshops Na het plenaire programma stelden deelnemers hun eigen programma samen uit drie workshoprondes. Ze maakten kennis met verschillende AI-tools en toepassingen om teeltkennis beter toegankelijk te maken. Serge de Beer demonstreerde daarnaast ‘vibe coding’: software ontwikkelen met behulp van AI. Ook onderzoekers van Delphy en Wageningen University & Research lieten zien hoe data en slimme modellen kunnen helpen bij teeltbeslissingen. Zo kwamen toepassingen voorbij voor een nauwkeurigere irrigatie-, nutriënten- en watergift. Goede data worden steeds belangrijker Verschillende workshops onderstreepten het belang van betrouwbare data. Bij data-eigenaarschap ging het bijvoorbeeld over de positie van de teler bij het verzamelen, delen en gebruiken van bedrijfsdata. Goede afspraken zijn belangrijk voor het vertrouwen in verdere digitalisering. Ook cybersecurity kwam aan bod. Deelnemers kregen handvatten om de digitale keten van hun bedrijf in beeld te brengen en bewuster om te gaan met de veiligheid van data-uitwisseling met leveranciers. Innovaties uit onderzoek Ook verschillende onderzoeksprojecten kwamen aan bod. Binnen AGROS II wordt bijvoorbeeld onderzocht hoe een komkommerteelt datagedreven kan worden aangestuurd. Daarnaast zagen deelnemers hoe soft-sensoren metingen en modellen combineren om extra informatie voor teeltbeslissingen te leveren. Een andere toepassing waren smart glasses voor het verzamelen van plantdata. Daarmee kunnen gegevens handsfree worden vastgelegd en kan AI bijvoorbeeld ondersteunen bij het herkennen van ziekten en plagen. Kennis en praktijk bij elkaar De grote belangstelling voor de workshops en gesprekken tijdens de bedrijvenmarkt en netwerkborrel lieten zien dat veel ondernemers actief zoeken naar manieren om AI en data in hun bedrijf toe te passen. “Ik weet dat AI kansen biedt voor ons bedrijf, maar ik ben nog zoekende naar hoe we het concreet kunnen inzetten. De workshops van vandaag hebben me ideeën en handvatten gegeven om daar gericht mee verder te gaan", aldus een bezoeker. Het DigitaliseringsEvent is een initiatief van Delphy Improvement Centre, Glastuinbouw Nederland, Kas als Energiebron en Wageningen University & Research. Samen brengen zij onderzoek, kennis en praktijk bij elkaar om digitalisering in de glastuinbouw verder te brengen. Kon je er niet bij zijn of wil je een presentatie nog eens bekijken? Bekijk dan hier de presentaties.

EG: voor bewezen energiebesparende technieken De EG-regeling (Energie-efficiëntie glastuinbouw) is bedoeld voor investeringen in bewezen technieken die direct bijdragen aan energiebesparing en verduurzaming. Denk aan scherminstallaties, led-belichting, warmteterugwinning en duurzame energieaansluitingen. Voor 2026 is € 30 miljoen beschikbaar. De subsidie bedraagt maximaal 20% of 30% van de subsidiabele investering, afhankelijk van de maatregel. De lijst met subsidiabele investeringen is dit jaar aangepast en uitgebreid. Nieuwe mogelijkheden zijn er onder meer voor extra duurzaam kasglas, uitbreiding van interne verwarmingssystemen met een laagtemperatuurnet, ledverlichting voor daglengteverlengingen en aansluiting op duurzame elektriciteitsproductie van derden. Ook bekende maatregelen, zoals een tweede of derde energiescherm en verschillende vormen van warmteterugwinning via ontvochtiging en luchtbehandeling, blijven onderdeel van de regeling. Belangrijk voor je aanvraag: RVO behandelt EG-aanvragen op volgorde van binnenkomst en kan een aanvraag alleen beoordelen als deze compleet is. Bereid je aanvraag dus goed voor. Bekijk de voorwaarden en vraag subsidie aan via Energie-efficiëntie glastuinbouw (EG) | RVO.nl. MEI: voor innovatieve energiesystemen Heb je juist plannen voor een innovatief kasenergiesysteem dat nog niet breed in de praktijk wordt toegepast? Dan kan de MEI-regeling (Marktintroductie Energie-Innovaties glastuinbouw) interessant zijn. Deze regeling richt zich op vernieuwende oplossingen voor energiebesparing, hernieuwbare energie en duurzame energieopslag. Voor deze openstelling is € 8,5 miljoen beschikbaar. De MEI stelt duidelijke eisen aan de prestaties van het systeem: het moet minimaal 25% CO₂-reductie en 15% energiebesparing opleveren. Nieuw is onder meer dat ook teeltsystemen die minimaal 5 m³ energie per m² per jaar besparen in aanmerking kunnen komen. Voor mkb-bedrijven kan de subsidie oplopen tot 40% van bepaalde subsidiabele investeringskosten; de maximale subsidie bedraagt € 1,5 miljoen per aanvraag. Anders dan bij de EG is de MEI een tenderregeling. Het gaat dus niet om wie het eerst aanvraagt: de projecten worden na sluiting beoordeeld en gerangschikt. Zorg wel dat je aanvraag op 24 september volledig is, want daarna kun je de inhoud van het project niet meer aanvullen of wijzigen. Bekijk de voorwaarden en vraag subsidie aan via Marktintroductie energie-innovaties glastuinbouw (MEI) | RVO.nl. Welke regeling past bij jouw plan? Kort gezegd: wil je investeren in een bewezen energiebesparende techniek, kijk dan eerst naar de EG-regeling. Werk je aan een vernieuwend energie- of teeltsysteem dat nog aan het begin van de marktintroductie staat, dan past de MEI mogelijk beter. Beide regelingen zijn in 2026 aangepast om beter aan te sluiten bij de huidige fase van de energietransitie in de glastuinbouw. We hebben de belangrijkste wijzigingen eerder uitgebreid toegelicht. Lees: Wijzigingen MEI en EG-regeling – dit verandert er voor de glastuinbouw . Aanvragen tot 24 september Beide regelingen zijn geopend van 8 september 9.00 uur tot en met 24 september 2026 17.00 uur . Zeker bij de EG is het verstandig niet tot het laatste moment te wachten, omdat complete aanvragen op volgorde van binnenkomst worden behandeld. Heb je investeringsplannen? Bekijk dan nu welke regeling bij jouw plannen past, controleer de voorwaarden en bereid je aanvraag tijdig voor.

Binnen het onderzoek ' Toekomstbestendige snijbloementeelt op water ' zijn verschillende teeltsystemen, cultivars, sensortechnieken en systeemonderdelen getest en doorontwikkeld. Een belangrijke doorbraak werd bereikt bij chrysant. Het hardnekkige probleem van bladvergeling kon worden opgelost door beter inzicht in en sturing van het microklimaat rond het gewas. Dankzij realtime monitoring met sensoren konden groeiproblemen worden voorkomen en werd de teelt op water verder geoptimaliseerd. Jaarrond telen van matricaria mogelijk Ook voor matricaria zijn veelbelovende resultaten behaald. Het onderzoek laat zien dat jaarrond telen op water goed mogelijk is. In de praktijk worden inmiddels stappen gezet richting toepassing op grotere schaal. Bij lisianthus zijn de resultaten wisselvalliger. Hier is verdere optimalisatie nodig van onder meer de waterkwaliteit, cultivarkeuze en het teeltsysteem. Minder emissies en energiegebruik Een belangrijk resultaat is dat tijdens het onderzoek geen fungiciden zijn toegepast. Daarnaast blijkt bij chrysant en matricaria dat de voedingsoplossing jarenlang kan worden hergebruikt zonder ontsmetting. Hierdoor kunnen het water- en meststoffengebruik en de emissies naar het oppervlaktewater aanzienlijk worden verminderd. Ook daalt het energiegebruik, omdat stomen van de grond niet meer nodig is. Volgende stap naar de praktijk De resultaten laten zien dat teelt op water toekomstperspectief heeft. Tegelijkertijd zijn er nog uitdagingen. Verdere opschaling naar de praktijk vraagt onder meer aandacht voor klimaatsturing, waterkwaliteit en optimalisatie van het teeltsysteem. Een vervolgstap wordt inmiddels gezet binnen het EIP-project Chrysantenteelt op water in de praktijk. Daarin wordt de teelt op water verder ontwikkeld op praktijkschaal. Financiering en coördinatie Dit onderzoek is uitgevoerd door Vertify en gefinancierd en gecoördineerd vanuit de innovatieprogramma’s Kas als Energiebron en Glastuinbouw Waterproof van Kennis in je Kas (KijK). Het project is mede mogelijk gemaakt door Glastuinbouw Nederland, Topsector T&U/ministerie van LVVN, Stichting ChrysantNL, Sunrise Holland BV, VOF Bloemenkwekerij De Kaag, Van Egmond Matricaria BV, Deilflor Chrysanten BV, Van Iperen BV en het Stimuleringsbudget Emissiebeperking Glastuinbouw. De proef is begeleid door telers. Bekijk het eindrapport voor alle resultaten, conclusies en teelthandleidingen.

AI gaat zelfstandig aan het werk De ontwikkelingen rondom kunstmatige intelligentie gaan razendsnel. Waar de meeste mensen AI nu vooral kennen van chatbots, ziet Serge de Beer een duidelijke verschuiving. “Veel mensen hebben inmiddels de kracht van AI via een chatbot ervaren. Niet alleen voor tekst, maar bijvoorbeeld ook voor het bewerken van afbeeldingen of het maken van muziek. Ondertussen ontwikkelt AI zich verder en kan het ook steeds zelfstandiger worden ingezet.” Daar komt Agentic AI om de hoek kijken. “Je kunt het eigenlijk het beste zien als zelfstandig werkende AI’s”, legt Serge uit. “Je geeft een opdracht en de agent gaat zelf aan de slag om die uit te voeren.” Dat kan nog een stap verder gaan door verschillende agents met elkaar te laten samenwerken. “De ene agent kan bijvoorbeeld optreden als projectleider, terwijl een andere wetenschappelijk onderzoek doorploegt om tot het beste antwoord te komen.” Terwijl jij slaapt, werkt AI door Daarmee verandert ook de manier waarop we AI gebruiken. Bij een chatbot blijft de gebruiker zelf voortdurend onderdeel van het proces: je stelt een vraag, krijgt antwoord en geeft een volgende opdracht. Een AI-agent kan veel zelfstandiger werken. “Een Agentic AI kun je bijvoorbeeld de hele nacht laten werken”, vertelt Serge. “Terwijl jij slaapt, kunnen agents voor jou een applicatie bouwen of uitgebreid onderzoek doen.” Juist daarin ziet hij grote kansen voor organisaties en ondernemers. Taken die voorheen te veel tijd, geld of specialistische kennis vroegen, komen ineens binnen bereik. “Je kunt bijvoorbeeld agents je bedrijfsprocessen laten monitoren. Of ze inzetten om een interactieve website te maken waarmee je klanten veel meer op maat kunt ondersteunen.” Zelf applicaties bouwen met AI Ook het ontwikkelen van software verandert hierdoor. Met behulp van AI kunnen mensen zonder traditionele programmeerachtergrond steeds gemakkelijker zelf toepassingen ontwikkelen. Vibe coding wordt dat genoemd. Dat kan ook interessante toepassingen opleveren voor bedrijven in de glastuinbouw. Serge geeft een eenvoudig voorbeeld: “Denk aan een applicatie die het weer actief over een langere periode monitort en dat combineert met historische gegevens. Op basis daarvan zou je voorspellingen kunnen doen die bijvoorbeeld helpen om energie te besparen.” En dat is volgens hem geen verre toekomstmuziek. “Je kunt hier vandaag al mee experimenteren. Alle tools zijn beschikbaar en de resultaten zijn heel indrukwekkend.” Er zijn nog wel beperkingen. Zo is bestaande software niet altijd voldoende open om verschillende systemen en AI-toepassingen eenvoudig met elkaar te verbinden. De expert blijft aan het roer Betekent dit dat we straks steeds meer beslissingen volledig aan AI kunnen overlaten? Daar is Serge duidelijk over: juist als AI zelfstandiger wordt, blijft menselijke expertise cruciaal. “We moeten zeer kritisch zijn. De expert in the loop is van groot belang. AI weet veel, maar weinig over jouw specifieke situatie. Jij moet steeds de regisseur zijn in dit proces.” Dat vraagt volgens hem ook om een andere manier van denken binnen organisaties. Waar je vroeger bijvoorbeeld een extern bureau inschakelde om een digitale tool te ontwikkelen, kun je straks veel meer zelf doen. “Nu doe je dat misschien gewoon van achter je eigen laptop.” Serge verwacht dat AI de komende jaren steeds vaker zelfstandig taken voor ons gaat uitvoeren. “Zie het als extra medewerkers, die jouw werk makkelijker en beter maken. Maar net als nieuwe medewerkers zullen we deze AI ook moeten trainen, zodat ze specialisten worden binnen onze eigen context.” Wat zou jij willen realiseren? Tijdens het DigitaliseringsEvent op 8 september bij Delphy Improvement Centre in Bleiswijk opent Serge het inhoudelijke programma met zijn blik op AI en de ontwikkelingen die op ondernemers en professionals afkomen. Daarna wordt tijdens verschillende workshops verder ingezoomd op onder andere AI-tools, vibe coding, data-eigenaarschap, de toekomst van teeltkennis en irrigatie op maat. Serge hoopt bezoekers vooral te prikkelen om verder te kijken dan de toepassingen die ze al kennen. “Denk eens na over ideeën die tot nu toe niet eenvoudig uitvoerbaar waren. Zou AI daarbij kunnen helpen? Misschien waren die ideeën tot nu toe niet realistisch, maar kunnen ze met Agentic AI of vibe coding ineens wél worden gerealiseerd.” Benieuwd wat digitalisering en AI voor jouw werk en de glastuinbouw kunnen betekenen? Meld je aan voor het DigitaliseringsEvent op 8 september .

Gevoelige fase tussen 1,5 en 3 weken Uit het onderzoek blijkt dat brandkoppen ontstaan tijdens een duidelijk afgebakende periode van ongeveer 1,5 tot 3 weken na het uitplanten. Is de verdamping in deze fase onvoldoende, dan neemt het risico op brandkoppen toe. Voor en na deze periode blijkt het klimaat nauwelijks invloed te hebben op het ontstaan ervan. Dat is een belangrijk inzicht. Als alleen tijdens deze kritische fase extra gestuurd hoeft te worden op verdamping, kan daarbuiten mogelijk vochtiger en daarmee energiezuiniger worden geteeld. Ook blijken brandkoppen relatief snel na het ontstaan zichtbaar. Bij de eerste symptomen kan dus nog worden ingegrepen met aanpassingen in het klimaat om verdere schade te beperken. Verdamping is bepalend Hoe de extra verdamping tijdens de gevoelige fase wordt gerealiseerd, blijkt minder belangrijk. Zowel een lagere relatieve luchtvochtigheid als extra luchtbeweging rond het groeipunt werkt. Ook het moment van de dag waarop de extra verdamping plaatsvindt, maakt weinig verschil. Vooral de hoeveelheid verdamping telt: hoe hoger de verdamping, hoe minder brandkoppen. Meer licht geven blijkt hiervoor geen effectieve oplossing. Ook aanpassingen in daglengte en lichtspectrum hadden nauwelijks of geen effect op het ontstaan van brandkoppen. Lagere temperatuur biedt tweede mogelijkheid Het onderzoek bracht nog een andere kansrijke strategie naar voren: het tijdelijk vertragen van de gewasontwikkeling. Een verlaging van de etmaaltemperatuur van 28 naar 25°C tijdens de gevoelige fase zorgde voor een sterke afname van het aantal brandkoppen, zelfs bij een relatief lage verdamping. De brandkoppen ontstonden later in de teelt ook niet alsnog. Daar staat tegenover dat de lagere temperatuur de teelt met ongeveer vier dagen vertraagt. Op weg naar fasegerichte klimaatsturing De resultaten bieden perspectief voor fasegerichte klimaatsturing in Lisianthus. In plaats van gedurende de hele teelt omstandigheden aan te houden die veel verdamping veroorzaken, kan mogelijk alleen tijdens de korte gevoelige fase gericht worden gestuurd. Daarvoor is in de praktijk wel een teeltsysteem nodig waarin verschillende groeistadia afzonderlijk kunnen worden aangestuurd, bijvoorbeeld met compartimentering of gerichte luchtbeweging. Het onderzoek 'Lisianthus sturen per teeltfase: de weg naar fossielvrij' bestaat uit twee werkpakketten. Na het onderzoek naar de gevoelige fase voor brandkoppen volgt een kasproef bij Delphy Improvement Centre. In twee proefkassen wordt onder full-LED een standaardteelt vergeleken met een klimaatstrategie gericht op het voorkomen van brandkoppen én het besparen van energie. Financiering en coördinatie Dit onderzoek wordt uitgevoerd door Plant Lighting in samenwerking met Delphy Improvement Centre. Het project wordt gefinancierd en gecoördineerd door Kas als Energiebron, een innovatieprogramma van het ministerie van LVVN en Glastuinbouw Nederland. Medegefinancierd door de gewascoöperatie Lisianthus, Takii, Sakata, Florensis, Van Egmond Lisianthus, Svensson Nederland en Signify. Mede mogelijk gemaakt door Kennis in je Kas (KijK). De proef wordt begeleid door telers. Meer weten? Bekijk het deelrapport voor alle resultaten en achtergronden van het onderzoek. Foto van Plant Lighting: van een behandeling met brandkoppen en een behandeling zonder brandkoppen uit het klimaatcel-onderzoek.

Aanvragen voortaan via RVO Met de nieuwe regeling verandert de aanvraagprocedure. Tot 2026 werden onderzoeksvoorstellen rechtstreeks ingediend bij Glastuinbouw Nederland en het ministerie van LVVN. De formele subsidieaanvraag loopt nu via RVO . De thema’s en werkwijze rondom de voorbereiding en selectie van onderzoeksvoorstellen blijven zoveel mogelijk gelijk. Onderzoek vormt een belangrijk onderdeel van Kas als Energiebron en draagt bij aan de ontwikkeling van nieuwe handelingsperspectieven voor CO₂-reductie in de glastuinbouw. Eerder onderzoek binnen het programma heeft onder meer bijgedragen aan ontwikkelingen als Het Nieuwe Telen, diffuus glas, led-belichting en ontvochtiging. Praktijk blijft betrokken bij beoordeling Ook in de nieuwe procedure blijft de betrokkenheid van ondernemers belangrijk. Bij iedere definitieve subsidieaanvraag moet een appreciatie van de Ondernemersgroep Kas als Energiebron van Glastuinbouw Nederland worden gevoegd. RVO gebruikt deze appreciatie bij het beoordelen en rangschikken van de aanvragen. Daarom moeten definitieve onderzoeksvoorstellen uiterlijk 25 september 2026 worden aangeleverd via projecten@kasalsenergiebron.nl . In oktober bespreekt de ondernemersgroep de voorstellen en voorziet deze van een appreciatie. Vervolgens kan de formele aanvraag tussen 21 oktober en 2 november bij RVO worden ingediend. Eerst sparren over je projectidee Om onderzoeksvoorstellen goed te laten aansluiten bij vragen uit de praktijk en bij eerder uitgevoerd onderzoek, kun je vooraf informeel feedback krijgen. De specialisten van Kas als Energiebron denken graag mee over een projectidee of conceptvoorstel. Heb je zelf een vraagstuk dat volgens jou onderzocht moet worden? Neem dan contact met ons op om het idee te bespreken. Je kunt uiteraard ook rechtstreeks een onderzoeks- of kennisinstelling naar keuze benaderen om samen een voorstel te ontwikkelen. Wil je feedback op een conceptonderzoeksvoorstel? Lever dit dan uiterlijk 11 september 2026 aan via projecten@kasalsenergiebron.nl . De deadline voor het definitieve voorstel voor appreciatie door de ondernemersgroep is 25 september 2026 . Meer informatie De subsidieregeling treedt op 1 oktober 2026 in werking. De officiële regeling en toelichting zijn gepubliceerd in de Staatscourant . Op de pagina Subsidieregeling Onderzoek Kas als Energiebron vind je meer informatie over de procedure, deadlines en contactgegevens. Benieuwd welke onderzoeken eerder binnen Kas als Energiebron zijn gestart en uitgevoerd? Bekijk dan ook onze onderzoeksdatabase , met lopende en afgeronde onderzoeken en de beschikbare resultaten.

Het Nieuwe Telen voor niet-telers: start 7 september Werk je als teeltspecialist of adviseur veel samen met telers, maar sta je zelf niet dagelijks aan de knoppen van de klimaatcomputer? Dan is de cursus Het Nieuwe Telen voor niet-telers interessant. De cursus geeft je de kennis om Het Nieuwe Telen beter te begrijpen en hierover inhoudelijk met telers te kunnen sparren over hun teeltstrategie en kasklimaat. De cursus start op 7 september. Hier vind je meer informatie . Introductiecursus Het Nieuwe Telen: start 8 en 23 september Voor wie de basisprincipes van Het Nieuwe Telen goed onder de knie wil krijgen, start in september op twee locaties de Introductiecursus Het Nieuwe Telen. De cursus behandelt de belangrijkste principes rondom plantenfysiologie, natuurkunde en kastechniek. Daarmee krijg je meer inzicht in de samenhang tussen plant, klimaat en energie. Op 8 september start een cursus bij Botany in Meterik ( meer informatie en aanmelden ). Op 23 september start een nieuwe groep in Honselersdijk ( meer informatie en aanmelden ). Blijven leren voor de kas van morgen Kennisontwikkeling is een belangrijk onderdeel van de energietransitie. Nieuwe inzichten uit onderzoek krijgen pas echt waarde als ondernemers en professionals ze kunnen vertalen naar hun eigen praktijk. Daarom biedt Kas als Energiebron een gevarieerd cursusaanbod, voor verschillende kennisniveaus en functies binnen de sector. Naast bovenstaande cursussen zijn er onder meer cursussen rondom digitalisering, Weerbaar Telen en verdiepende vormen van Het Nieuwe Telen. Ook zijn maatwerkcursussen mogelijk. Na de zomer weer fris aan de slag? Bekijk het volledige cursusaanbod van Kas als Energiebron en kies de cursus die past bij jouw werk en kennisniveau.

De belangrijkste ondernemersgroep is de ‘Ondernemersgroep Kas als Energiebron’. Hierin zitten ruim vijftien ondernemers uit verschillende gewassen en regio’s, aangevuld met specifieke expertise. De groep denkt mee over de koers van het programma, adviseert over projecten die door het ministerie van LVVN worden gefinancierd en neemt besluiten over projecten die vanuit Stichting Kennis in je Kas (KijK) worden ondersteund. Daarnaast zijn er thematische groepen, zoals de ‘Ondernemersgroep Waterstof’. Hier schuiven telers, adviseurs, onderzoekers, vertegenwoordigers van de overheid, onderwijsinstellingen en andere betrokkenen uit de sector aan. Juist die mix maakt de gesprekken waardevol. Ook bij veel onderzoeken zijn telers, adviseurs en toeleveranciers betrokken via begeleidingscommissies, zodat onderzoek goed aansluit bij de praktijk en nieuwe kennis snel kan worden gedeeld. Verder beschikt Glastuinbouw Nederland over een ondernemersgroep voor energiebeleid en een specifieke groep die zich richt op de toekomstige CO₂-voorziening. Waterstof: ontwikkelingen volgen én toetsen aan de praktijk Hoe zo'n ondernemersgroep in de praktijk werkt, laat de Ondernemersgroep Waterstof goed zien. Deze groep wordt begeleid door BlueTerra in samenwerking met Kas als Energiebron en volgt de ontwikkelingen rondom waterstof op de voet. Tegelijkertijd worden nieuwe inzichten steeds gespiegeld aan de praktijk: wat betekenen ze voor ondernemers en waar liggen kansen voor de glastuinbouw? Tijdens de meest recente bijeenkomst kwamen uiteenlopende onderwerpen aan bod. Van de opening van het eerste deel van de landelijke waterstofbackbone en de voortgang van grote waterstofprojecten tot de snelle ontwikkelingen rondom import van waterstof uit onder andere het Midden-Oosten en Azië. Ook werd gesproken over prijsontwikkelingen, technologische innovaties en de vraag hoe waterstof kan bijdragen aan een flexibel energiesysteem voor de glastuinbouw. Meer dan alleen techniek Wat deze ondernemersgroep bijzonder maakt, is dat het niet alleen gaat over techniek. Juist de praktische toepasbaarheid staat centraal. Wat betekenen ontwikkelingen voor ondernemers? Wanneer wordt een businesscase interessant? Welke infrastructuur is nodig? En welke rol spelen subsidies, regelgeving en samenwerking tussen partijen? Tijdens de bijeenkomst werd bijvoorbeeld uitgebreid gesproken over de mogelijkheden om gezamenlijk aan te sluiten op de toekomstige waterstofbackbone. Ook kwamen vragen aan bod over investeringen, regionale samenwerking, flexibiliteit in energiegebruik en de combinatie van waterstof met batterijen, e-boilers en andere technieken. Samen richting de toekomst De aanwezigheid van verschillende partijen zorgt voor waardevolle gesprekken. Ondernemers delen praktijkervaringen, adviseurs brengen kennis in, onderzoekers volgen technologische ontwikkelingen en partijen zoals RVO kunnen direct meedenken over regelgeving, financiering en subsidiemogelijkheden. Juist die kruisbestuiving maakt de ondernemersgroepen waardevol. De energietransitie kent geen standaardroute. Daarom is het belangrijk om kennis te delen, ontwikkelingen te volgen en ervaringen uit te wisselen. Heb je interesse om een keer aan te sluiten bij één van onze ondernemersgroepen? Stuur een e-mail naar info@kasalsenergiebron.nl .

Om die vraag te beantwoorden organiseren Delphy Improvement Centre, Glastuinbouw Nederland, Kas als Energiebron en Wageningen University & Research op 8 september het DigitaliseringsEvent. Van technologie naar praktijk Het programma begint met een gezamenlijke blik op de huidige stand van digitalisering in de glastuinbouw en de rol die AI daarin speelt. Daarna kiezen deelnemers uit verschillende verdiepende workshops waarin experts laten zien hoe data en digitale technologie vandaag al worden toegepast. Zo komen onder andere onderwerpen aan bod als slimme irrigatie, AI-tools voor de dagelijkse praktijk, de toekomst van digitale teeltkennis, data-eigenaarschap, cyberweerbaarheid, soft-sensoren, AI-gestuurde softwareontwikkeling, datagedreven telen en innovatieve toepassingen zoals smart glasses voor gewasmonitoring. Alle workshops zijn gebaseerd op actuele ontwikkelingen en praktijkervaringen uit de sector. Voor iedereen die vooruit wil kijken Het DigitaliseringsEvent is bedoeld voor glastuinbouwondernemers, teeltmanagers, adviseurs, onderzoekers en technologiepartners die willen begrijpen hoe digitalisering en AI kunnen bijdragen aan betere teeltbeslissingen en een toekomstbestendige bedrijfsvoering. Of je nu al volop met data werkt of juist wilt ontdekken waar de kansen liggen: het event biedt inspiratie, praktische voorbeelden en volop gelegenheid om ervaringen uit te wisselen met collega's en experts. Meld je aan Het DigitaliseringsEvent vindt plaats op 8 september bij Delphy Improvement Centre. Benieuwd hoe digitalisering en AI jouw bedrijf kunnen versterken? Meld je aan en ontdek welke ontwikkelingen je vandaag al kunt toepassen én welke kansen de komende jaren op je afkomen. Klik hier voor meer informatie en aanmelden .