Zoeken

Doel en relevantie praktijk Dit project richt zich op de verduurzaming van de aardbeienteelt naar een (nagenoeg) fossielvrije teelt. Onderzocht wordt of warmte uit warmte-koudeopslag (WKO) kan worden benut voor koeling en ontvochtiging en welke effecten koeling en daglengteverkorting hebben op productie en plantbalans. Het doel is om met geoogste warmte de energievraag van de teelt zoveel mogelijk fossielvrij in te vullen. Daarnaast wordt gekeken naar het stroomverbruik, de economische haalbaarheid en het verouderingseffect van het gewas. De opgedane inzichten helpen telers om concrete stappen te zetten richting een fossielvrije aardbeienteelt. Projectbeschrijving Aardbei is in korte tijd uitgegroeid tot het vierde glastuinbouwgewas van Nederland. Omdat meer dan 90% van de teelt onder glas nog onbelicht is, liggen juist daar grote kansen voor energiebesparing. Dit project richt zich op doordragende aardbeien met een vroege plantdatum in januari, zodat van half maart tot en met november geoogst kan worden. Doordragers hebben als voordeel dat met een lagere piekbelasting kan worden geteeld, waardoor minder warmte nodig is en de teelt beter bestand is tegen hogere buitentemperaturen. De warmtevraag wordt ingevuld met warmte die wordt geoogst tijdens koeling op warme dagen en nachten en bij ontvochtiging. Deze warmte kan later weer worden ingezet in de teelt. Daarnaast wordt gewerkt volgens de principes van Het Nieuwe Telen, met onder meer scherming, minimale buiswarmte en voldoende luchtbeweging. Ook wordt daglengteverkorting toegepast om de plant beter in balans te houden. Een praktijkreferentie op het ISFC maakt vergelijking mogelijk met een traditionele teelt. Het project levert daarmee nieuwe inzichten op in fossielvrij telen en de kansen van koeling en daglengteverkorting binnen de aardbeienteelt. Financiering en coördinatie Het totaalbudget voor dit onderzoek is € 262.304, waarvan € 26.230 door SAO/sector (cash) en € 236.074 door Kas als Energiebron. Dit project wordt gefinancierd en gecoördineerd door Kas als Energiebron, een innovatieprogramma van het ministerie van LVVN en Glastuinbouw Nederland. Mede mogelijk gemaakt door Kennis in je Kas (KijK). Het onderzoek wordt uitgevoerd door Delphy Improvement Centre i.s.m. Wageningen Plant Research. De proef wordt begeleid door telers. Projectnummer: 25121

Doel De doelstelling van dit project is het demonstreren van een volledig fossielvrije chrysantenteelt zonder WKO, door middel van het dynamisch inzetten van LED-belichting met hoge maximale belichtingsintensiteit in combinatie met een adequate strategie van isolatie, ontvochtiging, warmte-oogst en kortetermijn (etmaal) warmtebuffering. Projectbeschrijving Elektrificatie is een essentiële stap richting fossielvrije glastuinbouw. Door latente warmte via actieve ontvochtiging te oogsten en op te slaan, kan geteeld worden zonder input van fossiele energie. Deze vorm van elektrificatie wordt al een aantal jaren met succes beproefd in onder meer Kas2030 en bij Delphy Improvement Centre in Bleiswijk. Hierbij is echter een seizoenswarmtebuffer nodig zoals WKO, die veel telers niet kunnen of willen realiseren. De vraag is dus hoe elektrificatie mogelijk is zonder gebruik van WKO, maar met een etmaalbuffer. Hiervoor is extra elektrische energie-input nodig in de winter. De beste manier om deze energie toe te passen is via intensieve belichting. Onderzoek naar optimale belichting, temperatuur, en vochtregulatie is noodzakelijk om deze methode te optimaliseren. De proef zal worden uitgevoerd in twee afdelingen van 500 m2 van Delphy Improvement Centre in Bleiswijk. De kasafdelingen zijn uitgerust met diffuus glas, een helder energiescherm en een verduisteringsscherm, verneveling, insectengaas en ontvochtiging met warmteterugwinning. Er zal een vergelijking worden gemaakt tussen enerzijds de huidige stand van zaken van het concept De Perfecte Chrysant zoals dat tot nu toe ontwikkeld is binnen Kas als Energiebron en anderzijds het aangepaste concept om tot fossielvrije winterteelt zonder WKO te komen. Dit project wordt gefinancierd door het ministerie van LNV. Technische resultaten De huidige meetmethoden geven wel richting, maar zijn nog te onnauwkeurig om de werkelijke verdamping betrouwbaar vast te stellen. Verdere verfijning van metingen is noodzakelijk. Gewasreactie Extra licht leidde niet evenredig tot meer productie; er zijn weinig duidelijke gewasreacties waargenomen op de verschillende lichtniveaus. De belangrijkste verschillen tussen de afdelingen zaten in de hoeveelheid PAR-licht, terwijl temperatuur (DIF) en luchtvochtigheid vrijwel gelijk bleven. Hierdoor trad geen verschil op in reactietijd of houdbaarheid van de chrysanten. Energieresultaten De economische haalbaarheid van een ontvochtigingssysteem met warmteterugwinning en warmtepomp hangt sterk af van energieprijzen. Het systeem wordt rendabel bij elektriciteitsprijzen onder ±0,105 €/kWh en warmteprijzen boven ±0,375 €/m³ae. Een grotere warmtebuffer is economisch ongunstig. Het onderzoek geeft chrysantentelers handvatten om beslissingen te maken omtrent verduurzaming. Hun keuzen zullen sterk afhankelijk zijn van de energieprijzen. Projectnummer: 24025

Doel Het doel is de ontwikkeling van een blueprint voor een klimaatneutrale onbelichte aardbeienteelt. Er wordt gekeken naar mogelijkheden om de warmtevraag fossielvrij in te kunnen vullen waarbij gezocht wordt naar synergie tussen technische en teelt-technische mogelijkheden. Ook wordt het CO₂ verbruik geminimaliseerd. Projectbeschrijving Het areaal aardbei onder glas in Nederland groeit flink door. Van het areaal is 90% onbelicht en er zijn veel verschillende teeltstrategieën. Aardbeienteelt is een vrij koele teelt met een relatief hoge energievraag in vergelijking met vruchtgroente. Er bestaan hoge dag/nacht verschillen in temperatuur en uitdagingen met de vochtbalans. Dit terwijl elke kas op jaarbasis een positieve warmtebalans heeft. In dit project worden de kennis rond de teelt, de inpassing van technische mogelijkheden in het teeltsysteem en innovaties samengebracht. Op basis van analyses en berekeningen wordt de ‘blueprint’ opgesteld hoe de teelt klimaatneutraal kan worden. Het project is opgedeeld in de volgende werkpakketten: Inventarisatie en brainstorm: verzamelen van de technisch en teelt-technisch mogelijkheden door WUR glastuinbouw en Delphy ISFC in samenspraak met de praktijk. Op deze manier worden diverse potentiële blueprints gezamenlijk geformuleerd. Analyse en creatie blueprint(s): in een simulatieronde wordt toegewerkt naar één of meerdere blueprints. Dit project wordt gefinancierd door het ministerie van LNV. Projectnummer: 24006