Zoeken

Doel Dit project heeft tot doel een verduurzame belichte tomatenteelt door het efficiënt inzetten van dimbare LED belichting te demonstreren. Dit is in combinatie met een nieuw hoger isolerend verduisteringsscherm en warmterugwinning, waarbij de ontvochtigde lucht bovenin de kas wordt ingebracht. Projectomschrijving Het project is een vervolg op het huidige project bij Delphy Improvement Centre waar al 4 jaar onderzoek plaats vindt richting een fossielvrije belichte tomatenteelt. In deze 4 jaar zijn er grote stappen gezet richting een efficiëntere inzet van de energie (full LED), maar zijn er ook nog stappen te nemen rondom een optimale belichtingsstrategie en ontvochtiging/verder terugdringing van de warmtevraag. En met de sterk toegenomen elektriciteitsprijzen zal de nadruk nog sterker gaan liggen op het rendement van een kWh en een μmol licht, die in de basis wordt bepaald door de prijs en de efficiëntie van een mol licht. Ook zijn er nog vragen rondom het optimale spectrum (o.a. hommelactiviteit), intensiteit en juiste timing van belichting en de voedingsopname. Dit project is gefinancierd door het ministerie van LNV. Projectnummer: 22012

Doel: Demonstreren van een energiezuinige tomatenteelt met LED belichting, waarbij de warmtevraag grotendeels wordt ingevuld met de inzet van actieve ontvochtiging en de CO2 dosering wordt gelimiteerd. Deze demonstratie levert telers kennis om te kunnen telen met full led en apparatuur voor het terugwinnen van latente warmte. Projectbeschrijving: Het afgelopen teeltseizoen is in het project ‘Tomaat naar fossielvrij’ de stap gezet naar een teeltsysteem met volledig LED belichting met een elektragebruik voor belichting van 247 kWh/m2 tot eind april. Dit is een sterke reductie ten opzichte van het jaar ervoor (320 kWh/m2). Dit zorgde er echter wel voor dat de inbreng van warmte is gestegen, waarmee tot nu toe de invulling van de warmtevraag met de warmtepomp 70% bedraagt. In het verlagen van warmtevraag kunnen nog stappen gemaakt worden middels het stookprofiel, gebruik van de schermen en betere warmteterugwinning. Ten aanzien van de belichting (280 μmol/m2/s RWB) zijn er vragen opgekomen met betrekking tot de timing, het spectrum en dat de verticale en horizontale lichtverdeling. Dit komt omdat de lichtbenutting lager ligt ten opzichte van het teeltseizoen 2019-20, is er bladschade waargenomen en waren kopdikte en bladlengte hoger dan de gewenste waardes, en groeit het gewas te compact. Ook kan de zetting verbeterd worden door een betere afstemming tussen de inzet van de schermen, klimaat, gedrag van de hommels en timing van de bloemopening. Het voorliggende project zal op deze punten in gaan in de volgende proefopzet: Op 1000 m2 kas bij Delphy zal met 280 μmol/m2/s RWB worden belicht. In één tralie wordt een tweede spectrum ingevoegd met een spectrum samenstelling die meer gaat richting een breder spectrum en een klein aandeel verrood erbij. Voor aanvang van de teelt worden de lampen in de afdeling herverdeeld op c-profielen om de horizontale licht-verdeling te verbeteren. De afdeling is uitgerust met drie schermen, waarbij afgelopen winter is vooral gebleken dat er nog winst valt te behalen in het schermen gedurende de dag. De plantdatum is beoogd rond half september en het ras is nog te bepalen. Afgelopen teelt is gebleken dat de trosafsplitsing en uitgroeiduur onder LED hoger was dan vooraf beoogd, op basis van deze kennis zal de stengeldichtheid worden aangepast. De etmaalstrategie wordt zo aangepast dat er een betere balans is tussen warmtevraag en warmteoogst zodat met name in de donkerste weken van het jaar de netto warmtevraag verlaagd zal worden. Naast de inrichting van het etmaal wordt de etmaaltemperatuur verlaagd naar een basis van 19.5 – 20 °C. De grenzen voor de inzet van de actieve ontvochtiging worden verruimd, hierdoor kan er in de winter gedurende de dag nog meer warmte geoogst worden. Om de kwaliteit van zetting te verbeteren zullen een aantal elementen in de teeltstrategie worden meegenomen, zoals opening hommelkasten, tijden van de belichting en schermgebruik. De hommelactiviteit wordt gemonitord. De CO2-doseercapaciteit wordt beperkt op basis van de berekende luchtuitwisseling en deze teruggebracht van maximaal 150 kg/ha/uur naar maximaal 100 kg/ha/uur. Er zal de gebruikelijk gewasmetingen gedaan worden per lichtrecept, de aanmaak en verdeling van de droge stof, houdbaarheid en op twee momenten de fotosynthesemetingen. Gedurende de teelt wordt wekelijks de opname van de verschillende voedingselementen geanalyseerd en bijgestuurd. Hiermee kan ook de twee spectra vergeleken worden. Middels lichtmetingen wordt de LAI bepaald en vastgesteld in welke mate het lichtspectrum en de teeltstrategie (onder andere stengeldichtheid) de lichtdoordringing in het gewas kan verbeteren. Projectnummer: 20184

Doel Demonstreren van een belichte tomatenteelt met 100% LED belichting met gebruik van latente warmteterugwinning met een gelijk productie als de praktijk. Deze demonstratie levert telers kennis om te kunnen telen met full led en apparatuur voor het terugwinnen van latente warmte. Projectbeschrijving In het huidige project ‘Fossielvrije Belichte tomaat’ zijn grote stappen gezet richting een fossielvrije invulling van de warmtebehoefte van de kas en het gewas. De teelt licht op koers richting 90% invulling met de warmtepomp, wat neerkomt op ± 3.5 m3/m2 netto warmtevraag. Belangrijke aspecten om dit te realiseren zijn het intensief inzetten van de schermen, het niet inzetten van de minimumbuis en het terugwinnen van latente warmte. Dit ging samen met een goede productie, kwaliteit en behoud van vruchtgewicht. Gedurende de belichte periode is met de actieve ontvochtiging een stabiele regeling gerealiseerd, waarmee structureel 0.7 m3/m2/week warmte is teruggewonnen. Dat kon de warmtevraag in de winter grotendeels afdekken. De volgende stap in de ontwikkeling richting een fossielvrije glastuinbouw is een kasuitrusting met 100% LED-belichting. Dit geeft een forse extra besparing op de input van elektra voor belichting. Maar vraagt om verdieping op veel cruciale processen van de plant. Met het vervangen van SON-T belichting door LED-belichting, zal de energie input in de kas worden verlaagd. Dit heeft gevolgen voor de kasbalans (terugwinning latente warmte), maar ook voor de plantbalansen. Dit vraagt ook om een goede analyse van de wateropname en de opname van elementen. Een ander belangrijk aspect is de samenstelling van het lichtspectrum en ook zuinig gebruik van CO2. Opzet project: Werkpakket 1 Inrichting afdeling Voor aanvang van de teelt zal de afdeling worden omgebouwd van een hybride belichtingssysteem (totaal 225 μmol/m2/s) naar een belichtingssysteem dat wordt uitgerust met 100% LED topbelichting met een intensiteit van 254 μmol/m2/s. De samenstelling van lichtspectrum zal als volgt zijn: 8% blauw (400-499 nm); 10% wit (500-599 nm); 82% rood (600-700 nm). Dit resulteert in een efficiëntie van 3.25 μmol/J. Naast de belichting blijft de kasuitrusting gelijk aan de inrichting van het vorige project. De afdeling is uitgerust met drie schermen: energiescherm (Luxous 1147 FR), een lichtuitstootscherm (Obscura 9950 FR W) en een HarmonyScherm (Harmony 1315 O FR). De afdeling is uitgerust met actieve ontvochtiging voor de terugwinning van latente warmte. Werkpakket 2 kasproef De plantdatum is beoogd half september, het ras blijft Merlice geënt getopt op maxifort en volledig geteeld op steenwol. Met LED-belichting zal er een wat lagere verdamping zijn, wat betekent dat het gewas minder beschikbaar water nodig heeft en de mat minder zal interen. Met behulp van de aquabalance wordt de wateropname gemonitord en bijgestuurd. Vanuit Groen Agro Control zal de opname van elementen in het gewas middels opnameanalyse en gewasanalyse worden vastgesteld en gedurende de teelt zal dit als input dienen voor verdere optimalisatie van de water- en voedingsstrategie. In het voorjaar wordt op basis van de ventilatie de CO2-input verlaagd. De resultaten van het nu lopende project ‘CO2 dosering met beperkte en grote stap omlaag’ worden gebruikt om de strategie in het voorjaar en de zomer toepasbaar te maken in de teelt. De combinatie van LED-belichting met actieve ontvochtiging vraagt om een goede monitoring van de temperatuur en vochtverdeling in het gewas. De afdeling zal worden uitgerust met diverse sensoren voor het monitoring van de temperatuurverdeling in de kas. Ook worden de ontwikkeling van het gewas, de productie en het gemiddeld vruchtgewicht gemonitord, naast lichtonderschepping in combinatie met LAI, oppervlakte en droge stof bladeren en wordt de houdbaarheid gemeten. De energiebalans wordt continu door WUR gemonitord en doorgerekend. In dit project wordt € 67.500,- in cash bijgedragen door Hortilux, Svensson, De Ruiter en Cultilene. Projectnummer: 20159

Doel Als vervolg op het project Totaalconcept duurzaam belichte teelt is het doel van dit project de demonstratie van een (nagenoeg) fossielvrije belichte tomatenteelt. Naast de ontwikkeling van het duurzame teeltconcept wordt direct toepasbare kennis opgedaan over HNT, over het sturen op plantbalans en de verhouding licht/temperatuur en over het sturen op voeding en watergift. Toelichting De kasuitrusting blijft gelijk, met SON-T bovenbelichting en LED tussenbelichting, actieve ontvochtiging en verwarming met een warmtepomp. De helft van de kas wordt uitgerust met steenwol, de andere helft met het innovatie laag volume substraat op basis van houtvezel. Vanaf de productiefase wordt de plantbalans gestuurd met een vaste licht/temperatuurverhouding. De actieve ontvochtiging wordt gestuurd op basis van een gewenste gewasverdamping en de benodigde laagwaardige warmte voor de warmtepomp. De tussenbelichting en de ontvochtiging van onderaf heeft invloed op de verticale temperatuurverdeling, die daarom ook continu wordt gemonitord . Een belangrijk onderdeel binnen dit project is de aandacht voor de sturing van het gewas met voeding en watergift. Het laag volume substraat biedt daar in principe meer mogelijkheden voor dan gewoon substraat. Wat het verschil is in beide sturingen zal blijken. Extra aandacht is er voor het fenomeen bladrandjes, dat in het lopende teeltjaar optrad. De inzet van de LED tussenbelichting wordt onderzocht door variatie in de verticale positie van de belichting. Met behulp van een lijnsensor, die de lichtintensiteit op verschillende hoogte kan meten, een 3D gewasverdeling en lichtonderscheppingsberekening, wordt de belichting geoptimaliseerd. Het project wordt medegefinancierd door Hortilux, Ludvig Svensson, Cultilene Saint Gobain, De Ruiter Seeds, Hoogendoorn, 2grow, Wireless Value. Projectnummer: 20131