Zoeken

Van inzicht naar toepassing De middag combineerde het grotere energievraagstuk in de sector, zoals netcongestie, CO2-beschikbaarheid en veranderende regelgeving, met concrete oplossingen. Warmtepompen stonden centraal: van techniek en koudemiddelen tot verschillende warmtebronnen en praktische inpassing in bestaande systemen. Praktijkvoorbeelden en rekenmodellen maakten direct inzichtelijk wat dit betekent voor rendement en kosten. Wat duidelijk werd: er is geen standaardoplossing. Elke bedrijfssituatie vraagt om een eigen aanpak, gebaseerd op warmtevraag, beschikbare energiebronnen en toekomstplannen. Juist die vertaalslag naar de praktijk maakte de workshop waardevol. De bijeenkomst werd positief ontvangen. Deelnemers gingen naar huis met nieuwe inzichten en concrete handvatten om warmtepompen en duurzame warmte-oplossingen in hun eigen bedrijf te verkennen.

De markconsultatie voor de Subsidie Warmte-infrastructuur Glastuinbouw (SWiG) is bedoeld om de subsidie te laten aansluiten bij de praktijk. De bijeenkomst zal beginnen met een korte introductie van de huidige SWiG-regeling. Daarna zullen nieuwe ontwikkelingen rond de regeling aan bod komen. Vervolgens is er ruimte voor telers om met subsidieadviseurs van RVO in gesprek te gaan over deze nieuwe ontwikkelingen en te bespreken hoe de SWiG verbeterd kan worden. Op de agenda staan verder als onderwerpen: systeeminvesteringen, thermische opslag en het aanvraagproces. De bijeenkomst voor de marktconsultatie SWiG vindt plaats op donderdag 16 april in Domstad Utrecht, Koningsbergerstraat 9 in Utrecht, van 13.00 tot 16.00 uur . Aanmelden Wil je deze bijeenkomst van Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) bijwonen? Meld je dan hier aan , uiterlijk woensdag 15 april. Wil je een onderwerp inbrengen of heb je vragen? Stuur die dan mee met jouw aanmelding.

Warmtenetten zijn een cruciale bouwsteen voor de klimaat- en energietransitie van de sector. Ze maken het mogelijk om grote groepen telers duurzaam van warmte te voorzien, maar vragen ook forse investeringen. Met de SWiG helpt de overheid die stap haalbaar te maken. Voor wie is de SWiG? Je kunt de SWiG aanvragen als je investeert in de aanleg of uitbreiding van een warmtenet en je: actief bent als warmtecoöperatie, beheerder of eigenaar bent van een warmtenet, warmte-infrastructuur aanlegt. De subsidie bedraagt minimaal € 125.000 en maximaal € 30.000.000 per project. Energie-efficiënt en toekomstbestendig Het doel van de SWiG is om de energietransitie in de glastuinbouw te versnellen. In 2040 moeten warmtenetten voldoende warmte kunnen leveren aan de glastuinbouwbedrijven in een gebied. Daarom moet het warmtenet dat je aanlegt voldoen aan de eisen van een energie-efficiënt en toekomstbestendig systeem. Je project moet laten zien dat het niet alleen vandaag werkt, maar ook past bij de warmtevoorziening van de toekomst. Meer informatie over deze eisen vind je op de pagina van de SWiG . Aansluiting van telers: extra ondersteuning via EG Voor glastuinbouwbedrijven die zich willen aansluiten op een warmtenet is er aanvullende ondersteuning via de subsidie Energie-efficiëntie glastuinbouw (EG) . Hiermee verdienen telers hun investering sneller terug en worden zij minder afhankelijk van fossiele brandstoffen. Zo versterken de SWiG en de EG elkaar in de energietransitie. Sterke businesscase is essentieel Bij je SWiG-aanvraag is een goed onderbouwde businesscase belangrijk. Daarmee laat je zien dat: het project economisch haalbaar is, glastuinbouwondernemers daadwerkelijk gaan aansluiten, het warmtenet het glastuinbouwgebied in 2040 volledig van warmte kan voorzien. Met de SWiG investeer je zo in een duurzame, betrouwbare en toekomstbestendige warmtevoorziening voor de glastuinbouw. Aanvragen kan vanaf 3 februari 2026 Meer informatie over de regeling en de voorwaarden vind je via RVO.nl bij de SWiG .

Meld je aan Via deze link lees je meer over de SWiG en het online Vragenuurtje SWiG 2026. Hier kun je je tot 7 december aanmelden. [Disclaimer!] Onder voorbehoud van publicatie van de regeling in de Staatscourant, opent de SWiG-regeling naar verwachting begin februari 2026.

Waar glastuinbouwondernemers eerst pionierden met enkele buren en samen een geothermiebron aanlegden, trekken zij nu samen op in een regionaal initiatief, samen met warmte-infrastructuurbedrijf NetVerder, de gemeenten Pijnacker-Nootdorp, Lansingerland, Waddinxveen, Zuidplas, Zoetermeer en de provincie. In plaats van lokale oplossingen per kascomplex, komt er een regionale warmte-infrastructuur waarop zowel de glastuinbouwsector, huishoudens en warmteproducenten kunnen aansluiten. Daarmee wordt niet alleen duurzame warmte voor circa 1.500 hectare kassen veiliggesteld, maar ontstaat er ook capaciteit voor de verwarming van ongeveer 45.000 woningen. Glastuinders willen in 2040 klimaatneutraal zijn en bedrijven krijgen te maken met afschaffing van belastingvoordelen op gas, stijgende CO2-heffingen en een vastlopend stroomnet. Duurzame alternatieven zijn daarom noodzakelijk. Elektrificatie is in een energie-intensieve sector niet altijd haalbaar vanwege het overvolle stroomnet. Het warmtenet biedt hen mogelijk betaalbare, betrouwbare en duurzame warmte. In Oostland zijn nu al 6 aardwarmtebronnen in bedrijf die zullen worden aangesloten op het warmtenet. Daarnaast zijn nog 13 aardwarmtebronnen en 3 overige duurzame bronnen in ontwikkeling die kunnen worden aangesloten op het warmtenet. De totale besparing aan CO2 wordt op termijn geraamd op 465 kiloton per jaar. In 2027 staan de eerste werkzaamheden gepland in Noordpolder en Zuidplaspolder. In de toekomst wil men ook een verbinding aanleggen worden tussen warmtenet Oostland en WarmtelinQ, de grote transportleiding voor warmte van de Rotterdamse haven naar Den Haag. Half mei tekenden Glastuinbouw Nederland, de vijf gemeenten in Oostland, provincie Zuid-Holland, en NetVerder een intentieverklaring voor de aanleg van dit regionale warmtenet. NetVerder neemt de ontwikkeling van het hoofdtransportnet op zich, waarna glastuinbouwondernemers zelf afspraken maken met leveranciers van duurzame warmte.

De Nederlandse glastuinbouw streeft naar verantwoorde en duurzame voedsel-, groen- en sierteeltproductie. Ondanks de grote stappen die zijn gezet rondom energiebesparing en verduurzaming op gebied van geothermie, zonne-energie, warmtepompen, restwarmte en waterstof is de ambitie om zo snel mogelijk CO2-neutraal te telen. Dat betekent dus geen gebruik van gas meer. Tijdens de HortiHeroes Hackathon gingen 40 studenten in teams aan de slag met de vraag: hoe kan de tuinbouwsector dit doel voor 2040 rendabel en op grote schaal realiseren? Team Zeemeermannen, bestaande uit studenten van De Haagse Hogeschool, Hogeschool Inholland en Erasmus Universiteit Rotterdam, won de Hackathon met een sterke pitch over ‘Riothermie’; warmte recycling vanuit het lokale riool waarmee kassen verwarmd kunnen worden. De technologie verlaagt de CO2-uitstoot met behulp van een slim circulair lokaal warmtesysteem. Team HortiHackers, met studenten van de Hogeschool Rotterdam, Erasmus Universiteit Rotterdam, De Haagse Hogeschool en Wageningen University & Research, won de publieksprijs met het concept ‘Diginnovation’, ook wel de ‘Tweakers voor Tuinbouw’, het platform waar je inzicht krijgt in relevante digitale duurzame innovaties met reviews en simulaties met behulp van ‘digi twins’, oftewel een digitale replica die zo goed is je er besluiten voor het échte proces erop kan baseren. Sadiq van Overbeek (Eneco): “Als jury zijn we enorm onder de indruk van de diversiteit en creativiteit in één dag. De oplossingen zijn zowel technisch en faciliterend als vanuit de teelt bekeken. De winnaar is met ‘Riothermie’ niet alleen heel erg vernieuwend, maar ook een kans voor de regio om lokaal circulair samen te werken,” namens de jury met Puck van Holsteijn, Wim Grootscholten en Jolanda Mourits. Gedurende de dag gingen de studenten - onder begeleiding van sector experts vanuit o.a. Rijk Zwaan, Koppert Cress, Division Q, Glastuinbouw Nederland, Voltiris, RoboCrops en ACCEZ - tijdens een dag vol inspiratie, schetsen en schaven in teams de strijd met elkaar aan. Maar dat niet alleen, het programma bestond naast het hacken ook uit workshops in onder andere ideegeneratie, pitchen en een tour in de kas van Vertify. Fabienne van der Klugt-Gram (HortiHeroes): “Wat een energie! Heel gaaf om de ideeën en kennis van studenten uit zoveel verschillende richtingen te betrekken bij de toekomst van duurzame tuinbouw! Deze editie was zo’n succes dat we veel vragen krijgen over de volgende editie. Die gaat er dus zeker komen, gericht op de andere grote transitie: arbeid & robotisering!” De HortiHeroes Hackathon was een initiatief van HortiHeroes, gerealiseerd in samenwerking met World Horti Center, Division Q, Koppert Cress, Rijk Zwaan, Glastuinbouw Nederland, Kas als Energiebron, RoboCrops, Greenport Horti Campus, MBO Westland, Hogeschool Inholland, Lentiz, Accez, Vertify, Voltiris, onderdeel van Upstream Festival en met support van Nationaal Groeifonds Katapult.

Doel Het doel van dit project is het realiseren van een overkoepelend platform dat meerdere geothermiebronnen tegelijk en in onderlinge samenhang kan aansturen en het warmtenet aanstuurt om de gevraagde warmte bij afnemers te krijgen. Projectbeschrijving In het Westland wordt door Warmte Netwerk Westland het Warmtesysteem Westland gerealiseerd voor levering van duurzame warmte aan de glastuinbouw en gebouwde omgeving. Hierbij worden verschillende warmtebronnen via een warmtenet gekoppeld aan de eindgebruikers. De complexiteit hierbij is de mix van producenten en afnemers van warmte. Essentieel hierbij is een centraal regelsysteem dat faciliteert dat de warmte op de juiste momenten en plaatsen geproduceerd en geleverd wordt en dat de warmte verhandelbaar is. Het project betreft de ontwikkeling van een handelsplatform, bestaande uit een handelssysteem en een regelsysteem: Handelssysteem: het handelsysteem zal toegankelijk moeten zijn voor de bronnen en tuinders die op het warmtenet aangesloten zijn en warmte willen verkopen of inkopen. Regelsysteem: het verkopen en kopen van warmte moet fysiek mogelijk zijn. De warmte moet beschikbaar zijn en via het Warmte Netwerk Westland ook daadwerkelijk vanuit een bron naar een afnemer getransporteerd en afgeleverd kunnen worden. Het koppelen van de verschillende bronnen creëert een veel grotere complexiteit in aansturing. Er ontstaan onderlinge invloeden op flows, drukken en temperaturen, die beheerd moeten worden. Dit project wordt gefinancierd door WNW en het ministerie van LNV. Projectnummer: 23015

Doel Het doel van dit project is verkenning van de consequenties, ook financiële, van toepassing van diverse seizoensenergie-opslagsystemen (anders dan aquifers) in de glastuinbouw. Projectbeschrijving Om de kloof tussen warmteaanbod en warmtevraag te overbruggen is seizoensopslag onontbeerlijk. Technologieën voor seizoensopslag maken gebruik van materialen of systemen waarin energie voor lange tijd kan worden opgeslagen die bij warmtevraag weer kan worden afgegeven. Conventionele opslagtechnologieën vertrouwen op systemen die grote hoeveelheden warmte kunnen opslaan met beperkt verlies, zoals ondergrondse watervoerende lagen (aquifers). Er zijn echter ook alternatieven. Zo is onlangs aangetoond dat zand een mogelijk opslagmedium is. Bij sommige andere technologieën is de energieopslag meestal het resultaat van de transformatie van het opslagmateriaal naar een andere vorm wanneer er energie aan wordt toegevoerd. Enkele voorbeelden van dergelijke alternatieve opslagmaterialen zijn ijzer, ijs en sommige zouten. Van deze alternatieve systemen is relatief weinig bekend en wat de (on)mogelijkheden zijn voor de glastuinbouw ten aanzien van techniek, veiligheid, beschikbaarheid, onderhoud, en uiteindelijk de economie. Dit project wil de haalbaarheid bepalen van deze nieuwe technieken door middel van inventarisatie van seizoensopslagmethodes en modellering van energiehuishouding van kassen met verschillende gewassen. Dit project wordt gefinancierd door het ministerie van LNV. Projectnummer: 23004

Met de goedkeuring van deze aanvraag wordt een flinke impuls gegeven om het gebruik van aardgas voor verwarming versneld af te bouwen tegen acceptabele kosten. Het consortium NieuweWarmteNu is daarom blij met de toekenning vanuit het Nationaal Groeifonds. Teun Bokhoven, voorzitter van de stuurgroep: “Het reduceren van aardgasimport door het gebruik van duurzame warmte is alleen maar urgenter geworden. De projecten van NWN! gaan zorgen dat er veel meer woningen en bedrijven onafhankelijk worden van aardgas in de komende jaren. Bovendien versterkt het de Nederlandse economie en leidt het tot een aanzienlijke CO2-reductie.” Versnelling duurzame systemen In de goedgekeurde projecten worden verschillende duurzame warmtebronnen zoals geothermie, restwarmte, zonthermie en aquathermie ingezet. Er zijn ook diverse vormen van eigendom en beheer opgenomen, waarbij soms warmtebedrijven of netbedrijven de initiatiefnemer zijn en in andere projecten gemeenten of een lokale wijkcoöperatie. Samen werken de verschillende partijen in het consortium NWN aan de versnelling van de inzet van duurzame collectieve warmtesystemen. Naast de twaalf duurzame collectieve warmtesystemen die het consortium in de gebouwde omgeving en de glastuinbouw gaat realiseren, worden nog zes innovaties in de praktijk gedemonstreerd, zoals grootschalige seizoensopslag van warmte. Door niet gebruikte warmte in de zomer op te slaan kunnen duurzame warmtebronnen nog effectiever worden ingezet. Groot aantal partijen Het NWN-consortium bestaat uit een groot aantal partijen, waaronder warmtebedrijven, partijen die werken aan energie uit de ondergrond, partijen die werken aan energie uit water, diverse gemeenten waaronder de grote steden, provincies, brancheorganisaties, koepelorganisaties van energiecoöperaties, Warmtenetwerk Westland (inclusief enkele tuinders, gemeenten Westland en Midden-Delfland), Warmte Samenwerking Oostland (gemeenten Pijnacker-Nootdorp, Lansingerland, Zuidplas, Waddinxveen en Zoetermeer), kennisinstellingen en de ministeries van Economische Zaken en Klimaat (penvoerder) en van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. (Tekst: Marcel Hoenderdos (EBN), telefoon 06 35120075))

Medio oktober werd in Naaldwijk het ingebruiknemen van Trias Westland bekrachtigd, samen met de telers en vertegenwoordigers van LNV en EZK. Met twee geothermiebronnen op 2,3 km diepte en een 4 km onderzoeksboring is Trias Westland de springplank naar Warmtesysteem Westland. Een groot deel van dit warmtenet fungeert als hoofdleiding binnen Warmtesysteem Westland (WSW), het regionale warmtenet in het teeltgebied. Reservering miljoenennota De opwaardering van de hoofdleiding van het warmtenet van Trias Westland is mogelijk gemaakt door subsidie van het ministerie van LNV. In de recent uitgebrachte miljoenennota is vanaf 2022 een nieuwe reservering voor Warmtesysteem Westland opgenomen. Daarnaast is ook de koppeling met havenwarmte naar Leiden (Warmtelinq) voorzien. Tijdens de bijeenkomst in Naaldwijk werd stilgestaan bij de vruchtbare samenwerking tussen initiatiefnemers, financiers, partners en 54 Westlandse glastuinbouwbedrijven. Met een productiecapaciteit van meer dan 40 MWth is Trias Westland het bewijs van een samenwerkingsmodel waarbij de deelnemende glastuinbouwondernemers via een eigen coöperatie samenwerken met elkaar én met grote regionale partijen. De aangesloten glastuinbouwondernemers van Trias Westland kunnen bovendien onderling warmte verhandelen. Door warmte uit te wisselen op het handelsplatform benutten we optimaal de beschikbare warmte. Trias Westland is een initiatief van HVC, Capturam, Royal FloraHolland en een grote groep glastuinbouwondernemers. O ndernemers aan zet De bestuursleden van Warmtecoöperatie Wippolderlaan zetten deze maand als eerste hun handtekening onder het warmteleveringscontract voor aardwarmteproject Wippolderlaan. Daarmee werd een belangrijke stap gezet in de realisatie van duurzame warmte in het gebied Wippolderlaan. Door het ondertekenen van de overeenkomst verbinden de telers zich aan dit duurzame aardwarmteproject. Nu zijn de glastuinbouwondernemers in het gebied rond Wippolderlaan in Wateringen aan zet om dit voorbeeld te volgen. Alleen als zij ook op korte termijn de overeenkomst tot de levering van aardwarmte ondertekenen, kan het aardwarmteproject binnen de deadline van de subsidie duurzame energie (SDE+) worden gerealiseerd. Hiermee dragen de telers ook bij aan Warmtesysteem Westland. Het beoogde aardwarmteproject wordt naar verwachting in 2024 gerealiseerd. Het betreft een samenwerking tussen Warmtecoöperatie Wippolderlaan en Energie Transitie Partners. Doel is het stimuleren en realiseren van duurzame warmte voor en met glastuinbouwbedrijven in Wippolderlaan. Ook het aansluiten van de gebouwde omgeving wordt onderzocht. Drie aardwarmtedoubletten De realisatie van het aardwarmteproject in Maasdijk kwam in oktober twee stappen dichterbij, onder andere met het akkoord van de aandeelhouders HVC en Capturam over het verstrekken van het eigen vermogen voor drie doubletten en de aanleg van het warmtenet. De eerste contracten met aannemers voor het realiseren van de aardwarmtebron zijn getekend. Daarnaast hebben de leden van de warmtecoöperatie Kralingerpolder zich ook aangesloten bij de coöperatie Maasdijk. Het gaat om een forse verduurzaming voor de Westlandse glastuinbouw, vergelijkbaar met het gasverbruik van circa 40.000 tot 60.000 huishoudens. In 2018 hebben de glastuinbouwondernemers in het gebied zich verenigd en gecommitteerd aan de ontwikkeling van Aardwarmte Maasdijk. De oppervlakte van de leden van de warmtecoöperatie bedraagt 200 hectare vanaf de Oranjepolder tot aan Groeneweg. Naast de kwekers in Maasdijk, sluiten telers van de Lier aan, die eerder verenigd waren in de coöperatie Kralingerpolder. Aardwarmte Maasdijk heeft als doel drie aardwarmtedoubletten achter elkaar te realiseren. Daarbij bevinden de putten zich bovengronds enkele meters naast elkaar en worden ze schuin geboord waardoor er op diepte een grote afstand is tussen de putten (1,5 tot 2 km). Geologisch onderzoek toont aan dat de ondergrond geschikt is voor de winning van aardwarmte.