Zoeken

Begrip versterkt samenwerking De cursus is bedoeld voor professionals die niet zelf telen, maar wel intensief met telers samenwerken. Denk aan adviseurs, toeleveranciers, beleidsmedewerkers en andere betrokkenen bij de glastuinbouw. In drie bijeenkomsten krijg je inzicht in de principes van Het Nieuwe Telen en leer je beter begrijpen hoe teeltstrategieën tot stand komen. Volgens Robert Solleveld, themaspecialist Energie, voorziet de cursus in een duidelijke behoefte: “Veel professionals werken dagelijks met telers samen, maar missen soms het teeltkundige perspectief achter keuzes in klimaat, energie en gewassturing. Met deze cursus helpen we niet-telers om die context beter te begrijpen. Dat maakt de samenwerking inhoudelijk sterker en effectiever.” De cursus behandelt onder meer de basisprincipes van HNT, de relatie tussen plantfysiologie en klimaatsturing, en de rol van energie en CO2 in moderne teeltsystemen. Theorie en praktijkvoorbeelden worden gecombineerd, zodat deelnemers de kennis direct kunnen plaatsen in hun eigen werk. Meer informatie over de inhoud, data en aanmelden is hier te vinden op de cursuspagina .

Tijdens acht cursusbijeenkomsten maak je kennis met de theoretische achtergronden van HNT en leert je hoe dit op het eigen bedrijf in de praktijk kan worden gebracht. Onderwerpen die tijdens de cursus onder andere aan de orde komen zijn: Vochtbeheersing onder het scherm. Omgaan met uitstraling. Het actief en gezond houden van het gewas. Beter omgaan met CO2 door minder te ventileren. De nadruk van de cursus ligt op het begrip van de processen die van belang zijn voor de beheersing van het kasklimaat en sturing van de teelt. Er zijn nog enkele plaatsen vrij voor deze Introductiecursus maar vol is vol, dus meld je snel aan. Klik hier voor meer informatie en aanmelding.

PROGRAMMA In vier middagen komen de volgende sprekers en onderwerpen aan bod: Sander Hogewoning (PlantLighting) over telen in gesloten omgeving en luchtbeweging; Erik Bax (AAB-advies) over de toekomst van de energiemarkt en wat dit betekent voor telers; Nieves García (Wageningen UR) en Sylvester de Nooijer (Delphy) over verdamping. Hoeveel verdamping is minimaal nodig voor goede groei? Wat gebeurt er met de groei als de RV hoger wordt ingesteld? Onderzoekers Paul Ruigrok, Sjoerd van Vilsteren en Arca Kromwijk over de proeven met lelie en fresia, waarbij de principes van Het Nieuwe Telen zijn toegepast. Hoe kan deze ervaring vertaald worden naar de tulpenbroeierij? Verdieping van de kennis uit Het Nieuwe Telen (deze is in de cursus ‘Energiezuinig Tulpen Broeien al deels toegelicht). De startdatum van deze cursus is dinsdag 11 november van 12.30 uur tot 15.30 uur. De andere cursusmiddag vinden plaats op dinsdag 18 en 25 november en dinsdag 2 december. LOCATIE Wageningen UR, Delphy, PlantLighting wanneer daar iets van de proeven te zien is, anders omgeving Zwaagdijk. KOSTEN De kosten voor de cursus bedragen € 600,00 ex btw. Voor werknemers is Colland subsidie mogelijk. AANMELDEN Meld je aan via het aanmeldformulier . Aanmelden is verplicht en kan tot 4 november, 12.00 uur.

Voor niet-telers Speciaal voor alle geïnteresseerden start op maandag 2 juni een cursus Het Nieuwe Telen bij het World Horti Center in Naaldwijk. In drie bijeenkomsten van 13.30 tot 16.30 uur staat deze teeltmethode centraal. Laat je bijpraten over energiezuinig telen én een optimale productie halen; dat is Het Nieuwe Telen (HNT). Meld je aan via deze link . Introductiecursussen Het Nieuwe Telen – Locaties: Honselersdijk en Meteren Binnenkort starten twee introductiecursussen Het Nieuwe Telen: - op dinsdag 3 juni bij Botany in Meterik - op dinsdag 10 juni bij Vertify in Honselersdijk Meld je aan voor een van de introductiecursussen via deze link . Iedere maand komen de cursisten van 13.30 tot 16.30 uur bij elkaar. De data voor 2025 staan vast. Over HNT Het Nieuwe Telen zet de plant centraal waardoor een gezond en weerbaar gewas, met hoge opbrengst en kwaliteit, samen kan gaan met een laag energiegebruik. Om de teelt optimaal te sturen draait het om een integrale aanpak met onder meer temperatuur, vocht, schermen & kasmaterialen, CO2-dosering en licht. Dit alles met plantkundige en natuurkundige kennis als basis.

Doel: Het ontwikkelen van tools om het teeltconcept HNT verder te implementeren in de praktijk. Dit wordt gedemonstreerd op een modern praktijkbedrijf. Deze tools helpt telers om HNT verder te implementeren. Projectbeschrijving: De afgelopen jaren is er vanuit KaE veel tijd en energie gestoken in onderzoek naar verdere verdieping en toepassing van de principes van Het Nieuwe Telen / Plant Empowerment. Tevens is er veel aandacht uitgegaan naar opleiding & training van telers en teeltadviseurs. Dit resulteert in enkele mooie resultaten, waarbij plantgezondheid, productieverhoging én energiebesparing allen tegelijk haalbaar zijn. Echter, volledig brede toepasbaarheid blijkt ingewikkeld. Het betreft hier een verandering in denken en doen, een verandering in gedrag. De stap zetten van vertrouwen op groene vingers naar vertrouwen op data en op basis daarvan beslissingen nemen is ook een niet te onderschatten proces! Maar voor de (nabije) toekomst wel één van de belangrijke uitdagingen binnen de Nederlandse tuinbouw. Indieners vinden het nu de perfecte tijd om deze stap te zetten: er is steeds meer aandacht voor de rol van data in de tuinbouw en ook wordt er steeds meer op gelet hoe we meer kunnen produceren met minder (fossiele) grondstoffen. Tijdens dit project worden gewasoverschrijdende tools ontwikkeld en getoetst in de praktijk. Deze dienen ervoor te zorgen dat op een geautomatiseerde en eenvoudige wijze de optimale toepassing van HNT mogelijk wordt gemaakt voor telers. Waarbij de tools zijn toegespitst op de specifieke situatie van de klant. Het project bestaat uit de volgende fases: Fase 0 – Voorbereidingsfase In deze fase worden de voorbereidingen getroffen (inrichten dashboards, inrichten projectgroep) en de eerste lessons learned opgehaald aan de hand van data-analyse om de reeds bestaande tools op de juiste manier in te richten, zodat er meteen voortvarend gestart kan worden. Deze tools worden gedeeld en kunnen meteen door andere telers gebruikt worden. Na de eerste fase komt er een go/no go moment. Fase 1 – 2022 teelt (vanaf juni 2022) Voor het verlopen van de huidige teelt, worden de doelstellingen voor de nieuwe teelt bepaald v.w.b. energiedoelstellingen. Ook wordt er reeds gestart met een diepe analyse van de gevolgen en resultaten van teeltbeslissingen. Hiermee kan de nieuwe teelt meteen goed van start gaan na de zomer. Aan het eind van 2022 (december) worden de doelstellingen voor 2023 bepaald v.w.b. de ontwikkeldoelstellingen. Fase 2 – automatisering van inzicht / training en kennisoverdracht Schaalbaarheid vergroten door verdere automatisering van inzichten o.b.v. parameters kas/gewas Advisering om schaalbaarheid te vergroten + inzetbaarheid. Hierbij aandacht om ook cropspecifiek advies te geven. – uitbreiding andere gewassen (eerste verkenning bij succes). Webinars en/of seminars en gebruikersgroepen organiseren Projectnummer: E22005

En dat terwijl we de handen al vol hebben aan nieuwe regelgeving op gebied van gewasbescherming en niet te vergeten de gasprijzen die de pan uitrijzen. Ik geef het je te doen. Innovatie in techniek Het ouderwetse idee dat je op school alles leert voor de rest van je leven, hebben we in de hele maatschappij inmiddels verlaten. Door de technische innovaties verandert alles zo snel dat we overgeschakeld zijn op de ‘permanente educatie’. Je moet voortdurend blijven leren om alles bij te benen. Wie dat niet doet raakt in een achterstandspositie en uitgerangeerd. Dat geldt bij uitstek in de glastuinbouw waar de vernieuwing nog sneller lijkt te gaan dan in de rest van de industrie. De ene nieuwe techniek is nog nauwelijks in de praktijk gebracht, of de andere buitelt er al overheen. We innoveren wat af. En steeds constateren we dat je als tuinder opnieuw moet leren telen. Dat was bijvoorbeeld zo met de (gedwongen) omschakeling naar de substraatteelt. Maar dankzij een enorme inspanning van de praktijk, het onderzoek en de toeleveranciers hebben we het voor elkaar gekregen om een teeltmethode te ontwikkelen die een voorbeeld was en is voor de rest van de wereld. Innovatie in licht Dat was ook zo met de introductie van energieschermen, ten tijde van de energiecrisis in de jaren ‘70 en later bij de toepassing van intensieve belichting met Son-T lampen en de opkomst van diffuus glas. Met vallen en opstaan hebben we ook die technieken onder de knie gekregen. De invoering van de semi-gesloten kas, begin deze eeuw, was echt een uitdaging. Dat vergde niet gewoon opnieuw leren telen, maar werd zelfs bestempeld als ‘een zoektocht in drie dimensies’. En meer recent bij de grootschalige toepassing van de LED’s klinkt nu wederom de kreet: ‘We moeten opnieuw leren telen’. En we zijn er nog niet, want binnenkort moeten we het zonder gas doen en met veel minder CO2. Er valt dus nog heel wat opnieuw te leren. Innovatie in teeltmethode Dat steeds opnieuw leren telen kost ons veel tijd, energie en geld. Dan denk je weleens: zou dat misschien anders kunnen? En ja, persoonlijk denk ik van wel. De kwestie is namelijk dat we steeds uitgaan van technische innovaties en dat we die in onze teeltmethode moeten inpassen. Anders gezegd: we moeten proberen uit te vinden hoe onze planten reageren op deze nieuwe technieken en dan net zo lang experimenteren en aanpassen tot er weer een goed resultaat uitkomt. Dat is een lastig traject. Stel dat we het nu eens helemaal omdraaien? Als we zouden weten wat een plant nodig heeft om op een duurzame en efficiënte manier te groeien en te produceren, dan konden we een teeltmethode ontwerpen die daarop gebaseerd is. En dan weten we ook welke technische installaties daarvoor nodig zijn. Zou dat het probleem niet een stuk eenvoudiger maken? Want planten innoveren niet zo snel. Die groeien al miljoenen jaren op bijna de zelfde manier. Kortom, laten we gewoon ophouden met ons te laten sturen door de technische innovatie, maar eerst onze teeltmethode innoveren, zodat de plant daarin centraal komt te staan. Vervolgens kunnen we doorgaan met al die techniek te verbeteren, maar we hoeven niet meer steeds opnieuw te leren telen. In de praktijk brengen Maar zul je zeggen: Hoe moet dat dan, de plant centraal stellen? Trouwens, dat doen we toch zeker al? En hoe kunnen we dan meten en weten of we het inderdaad goed doen? Nou, toevallig weten we daar intussen wel het een en ander van af. Althans de basisprincipes. En als je die consequent toepast ben je al een eind op streek. Hoe dat werkt? Dat kun je leren op de cursus Het Nieuwe Telen. Die moet je dan natuurlijk wel volgen en in praktijk brengen. Maar het goede nieuws is dat jouw planten het niet meer hoeven te leren, want die kunnen het al een poosje.

Niet telers, zoals kassenbouwers, installateurs en systeemleveranciers worden soms geconfronteerd met opdrachtgevers die het idee hebben dat het telen in kassen alleen succesvol is bij hoge investeringen. Het Nieuwe Telen is echter juist gericht op het telen van weerbare en productieve gewassen. Hiervoor is inderdaad een investering nodig, maar dan op het gebied van kennis van de natuurkundige en fysiologische processen in de kas en van het gewas. Begrijpen van processen De praktijk wijst uit dat HNT niet alleen een weerbaar gewas oplevert, maar ook meehelpt aan het bereiken van de doelen voor 2030; een hoger rendement, een verlaging van de energiebehoefte van de kas en bijvoorbeeld een significante reductie van ziekte- en plaagontwikkeling. Daarmee een besparing op de kosten, een vermindering van de emissie van gewasbeschermingsmiddelen en nutriënten en het optimaliseren van de voedselveiligheid Het viel de deelnemers op dat HNT een totaal andere manier is van denken én dat het implementeren daarvan draait om het begrijpen van de processen in en rond de plant én de kas. Meerwaarde HNT In de evaluatie schreef een van de deelnemers: ‘Wanneer ik over de vloer kom bij tuinders vind ik het leuk om over het kasklimaat te sparren. Wanneer je iets kunt toepassen wat je hebt meegenomen vanuit HNT en hierover van gedachten kan wisselen met de tuinder, zijn ze hier meestal content mee. Een specifieke tuinder waar ik kom maakt gebruik van de principes van HNT. Hij is bijvoorbeeld erg bezig met het schermen, hij heeft ook een pyrgeometer boven zijn scherm. Naar zijn zeggen kijkt hij er iedere dag naar en vertrouwt hij deze meter inmiddels volledig.’ Een andere reactie: ‘Mede door deze cursus te volgen kan ik de principes delen met mijn collega’s. Dát vind ik de meerwaarde van HNT.’ Na de zomervakantie gaat een nieuwe reeks cursussen HNT van start voor diverse doelgroepen. Het cursusaanbod is te vinden op: Cursusaanbod: Kas als Energiebron

Meer grip krijgen op gesignaleerde problemen in de teelt. Dat was de directe aanleiding voor Beekenkamp Plants om het initiatief te nemen voor een interne cursus Het Nieuwe Telen. “In eerste instantie ben ik data gaan verzamelen om vervolgens een eigen teeltstrategie te ontwikkelen”, zo opent Dimitri Oosterwijk, verantwoordelijk voor onderzoek en kwaliteit bij Beekenkamp Plants. “Via Tuinbouw Jongeren Westland heb ik in die periode een bijeenkomst over Het Nieuwe Telen bijgewoond. Daar constateerde ik dat andere bedrijven soortgelijke problemen ervaren. Verdere verdieping leverde mooie aanknopingspunten op. Vandaar mijn verzoek aan de programmamanager om een aparte cursus voor twaalf teeltmedewerkers van ons bedrijf op te zetten. Reden om de cursus op deze manier in te richten, was omdat ten tijde van de cursusaanvraag er alleen online bijeenkomsten werden georganiseerd. Dan loop je het risico dat de interactie uitbliift. Het is doorgaans beter en leuker om in een fysieke omgeving bij elkaar te komen. Nu hebben we inmiddels drie bijeenkomsten achter de rug in de kerk in Maasdijk. Daar kunnen we de COVID-richtlijnen prima naleven en toch als groep bij elkaar komen.” Bredere discussie De eerste sessies leverden direct mooie inhoudelijke discussies op. Kernvragen daarin waren: wat meet je in je gewas, hoe meet je dat en waarom. Die vragen zijn zeker voor een grootschalig opkweekbedrijf als Beekenkamp Pants van essentieel belang. Er wordt immers een enorme diversiteit aan gewassen geteeld, zowel warme als koude opkweek. “Daarom heeft deze aanpak voor ons meer waarde dan wanneer we aansluiten bij een groep paprika- of tomatentelers. De discussie wordt voor ons breder getrokken.” Hoe meer teelten, hoe meer vragen, analyseert ook Robert Solleveld. “De gesprekken leren echter dat plantfysiologie universeel is. Dat is ook het uitgangspunt van docenten Jan Voogt en Peter Geelen. Zij leggen uit hoe het werkt en brengen de fysiologische inzichten over op de teeltmanagers. Vervolgens is de uitdaging voor de cursisten om die kennis te vertalen naar hun eigen teelt of teelten.” Zeer praktijkgericht Binnen zijn netwerk had Dimitri al goede geluiden gehoord over de cursus Het Nieuwe Telen. “Daar sluit ik me zeker bij aan. Het lesmateriaal is zeer praktijkgericht met goede voorbeelden. De discussies die daaruit volgen zijn beslist een grote meerwaarde.” Robert Solleveld reageerde uiteraard zeer enthousiast op het verzoek van onder andere Beekenkamp om binnen het bedrijf een cursus over Het Nieuwe Telen te organiseren. “Ik verwacht dat dit voor meer bedrijven interessant zal zijn. Dat neemt niet weg dat de vertrouwde telersgroepen over Het Nieuwe Telen zeker zullen blijven. De ideale volgorde is wellicht dat bedrijven eerst intern het kennisniveau verder op orde brengen en dat teeltmedewerkers vervolgens in gewasgroepen van Het Nieuwe Telen hun visie en ervaringen delen met collega’s op andere bedrijven.” Klik hier voor het cursusaanbod van de Academy van Kas als Energiebron.

Ondanks corona blijft het team van Kas als Energiebron doorgaan met het plannen van cursussen om zo weer een stapje te maken naar fossielvrij telen. Zo staat er weer een reeks gepland over weerbaar telen. Daarnaast worden ook de cursussen voor HNT weer ingepland. Houdt de website www.kasalsenergiebron.nl daarom in de gaten voor de laatste updates. Tevens wordt gekeken naar de mogelijkheid om een nieuwe reeks digitale kantinebijeenkomsten in te plannen. Daarin wordt dan iets meer ingezoomd op specifieke thema’s. Terugkijken webinars De webinars van de afgelopen weken zijn middels onderstaande links nog rustig terug te kijken: Klik hier voor het webinar over vochtbeheersing in de herfst en winter. Klik hier voor het webinar over het kweken van gezonde planten. Klik hier voor het webinar over versnelling van de leercurve.

Samengevat komt het er op neer dat je dan zowel de kasbalansen als de plantbalansen beter in de hand hebt en in evenwicht kunt houden. Zolang een verschil tussen het kasklimaat en het buitenklimaat aanwezig is, levert dat voordelen op voor de energiebalans, de vochtbalans en CO 2 -balans van de kas. En wanneer de assimilatenbalans, water- en energiebalans van de plant minder worden verstoord, levert dat een krachtig en weerbaar gewas op dat onder alle omstandigheden het licht kan omzetten in productie met topkwaliteit. Leercurve versnellen Het benutten van al deze voordelen begint wel bij een teeltstrategie die is gericht op het telen bij hoge temperatuur. Dat wil dus zeggen dat een langetermijnplanning voor de teelt hier aan ten grondslag ligt. Wil je meer weten hoe je deze leercurve kunt versnellen? En tot een rendabele duurzame teelt kunt komen? Meld je dan aan voor een cursus Het Nieuwe Telen. En nog even voor het goede begrip. Dit is geen pleidooi voor een hittegolf, de titel had eigenlijk moeten zijn: negen voordelen van een hoge temperatuurstrategie…. Klik hier voor het geactualiseerde cursusaanbod van Het Nieuwe Telen.