Zoeken

Meer informatie is te vinden in de bijgevoegde brief. Indicaties voor mogelijke nieuwe projecten moeten uiterlijk vrijdag 20 december zijn ingeleverd. Convenant Energietransitie Glastuinbouw 2022-2030 Op 30 november 2022 is het nieuwe convenant Energietransitie Glastuinbouw 2022-2030 getekend. Daar zijn de afspraken in het klimaatakkoord en het coalitieakkoord geconcretiseerd en uitgewerkt samen met de betrokken partijen Glastuinbouw Nederland, Greenports Nederland en de ministeries van LVVN, EZK en Financiën. Het doel is grofweg om de CO2-emissie te halveren t.o.v. 2020. De tekst is hier terug te vinden. Daarnaast heeft Glastuinbouw Nederland zijn energievisie herijkt en gepubliceerd: Visiedocument Energie 2023 . CO2 reductie De veranderingen in de energiebelasting zal richting 2025 – 2030 grote impact hebben op de bedrijven. Dit brengt de energietransitie in een versnelling; het genereert extra aandacht voor energiebesparende maatregelen en duurzame energie. Dit zien we onder andere terug in de belangstelling voor cursussen, bijeenkomsten en subsidieregelingen zoals de EG regeling. Er is en blijft dus nog een grote opgave om de CO2-emissie in de komende jaren te reduceren. Dit betekent dat voor het halen van de ambitie van klimaatneutraal het onderzoek zwaarder gefocust moet worden op het mogelijk maken van (de implementatie van) een rendabele klimaatneutrale productiewijze. De call blijft daarom in het teken van onderzoek dat oplossingen aandraagt die bedrijven de komende jaren (sneller) in staat stellen de stap te zetten naar verdere CO2 reductie.

In de glastuinbouwsector wordt volop ingespeeld op de EU Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) richtlijn. Daarin staat dat steeds meer bedrijven vanaf 2024 moeten gaan rapporteren over hun impact op de mens en op het klimaat. Dat vertaalt zich ook door naar de producenten. Via de HortiFootprint is afgelopen jaren gewerkt aan een standaardset rekenregels. Energie is het grootste deel (ca. 75-80%) van de CO2-footprint. Vanaf de eerste berekeningen in 2020 is een daling te zien in de score door energiemaatregelen, o.a. investeringen in LED’s. De inzet is dat de HortiFootprint een Europese erkenning krijgt als Product Environmental Footprint Category Rules (PEFCR). Dit jaar is dat voor bloemen en planten gerealiseerd (FloriPEFCR). Zo kan PEFCR gebruikt worden als standaard binnen Certificatieschema’s, waarvan er inmiddels tientallen zijn op gebied van voedsel en siergewassen. Er wordt nu hard gewerkt aan het introduceren en toepassen van de PEFCR. In de sierteelt is dit al EU-goedgekeurd en is afgsproken dat vanaf 1 januari 2026 alleen nog gecertificeerde sierteeltproducten op de FloraHolland marktplaats worden aangeboden en gekocht. Voor kleine kwekers geldt 1-1-2027. In de groenteteelt zullen de meest telerscoöperaties vanaf 2025 rapporteren over hun CSRD-verplichtingen met gebruik va de PEFCR standaard. Het Transitiecollege is enthousiast over de aanpak. De methode geeft inzicht en richting voor verbeteringen en is daarmee mede een bouwsteen voor de energietransitie. Het college ondersteunt de oproep vanuit de sector aan de nationale overheid en de EU om te kiezen voor een eenduidige PEFCR als basis voor certificeringsschema’s. Het Transitiecollege heeft ook kennisgenomen van de beleidsontwikkeling op het gebied van beprijzing die op Prinsjesdag zijn bekend gemaakt. Het Transitiecollege wijst op het risico van overbeprijzing en uitholling van de investeringsruimte, soms ook nog in combinatie met het ontbreken van handelingsopties. Alle betrokken partijen zijn het erover eens dat beprijzing – naast stimulering en normering – een noodzakelijk element is in de energietransitie. Het Transitiecollege onderstreept daarbij het belang van de aangekondigde integrale analyse van alle reeds besloten prijsmaatregelen en mogelijke nieuwe (ETS-2 en/of bijmengverplichting groen gas) in relatie tot welke prijsprikkel nodig is voor het doel. Eind 2020 is het Transitiecollege Energietransitie Glastuinbouw gestart als voorbereidend overleg voor het Convenant energietransitie Glastuinbouw 2022-2030. Het Transitiecollege heeft een klankbord en kennisrol en komt twee keer per jaar samen met de convenantspartijen om de voortgang te bespreken. Onderstaand een terugblik op de vergadering van 4 november jl. Kijk hier voor meer informatie over het Transitiecollege. nb. Dit artikel is 20-11-2024 iets gewijzigd t.o.v. de eerste publicatie op 19-11-2024

Convenant Energietransitie Glastuinbouw 2022-2030 Op 30 november 2022 is het nieuwe convenant Energietransitie Glastuinbouw 2022-2030 getekend. Daar zijn de afspraken in het klimaatakkoord en het coalitieakkoord geconcretiseerd en uitgewerkt samen met de betrokken partijen Glastuinbouw Nederland, Greenports Nederland en de ministeries van LNV, EZK en Financiën. Het doel is grofweg om de CO2-emissie te halveren t.o.v. 2020. De tekst is hier terug te vinden. Daarnaast heeft Glastuinbouw Nederland zijn energievisie herijkt en gepubliceerd: Visiedocument Energie 2023 . CO2 reductie De veranderingen in de energiebelasting zal richting 2025 – 2030 grote impact hebben op de bedrijven. Dit brengt de energietransitie in een versnelling; het genereert extra aandacht voor energiebesparende maatregelen en duurzame energie. Dit zien we onder andere terug in de belangstelling voor cursussen, bijeenkomsten en subsidieregelingen zoals de EG regeling. Er is en blijft dus nog een grote opgave om de CO2-emissie in de komende jaren te reduceren. Dit betekent dat voor het halen van de ambitie van klimaatneutraal het onderzoek zwaarder gefocust moet worden op het mogelijk maken van (de implementatie van) een rendabele klimaatneutrale productiewijze. De call blijft daarom in het teken van onderzoek dat oplossingen aandraagt die bedrijven de komende jaren (sneller) in staat stellen de stap te zetten naar verdere CO2 reductie.

Doel Het resultaat van dit project zijn minimaal 3 verschillende richtinggevende beelden en conceptuele ontwerpen van kas- en teeltsystemen, Kas2040, waarin een rendabele emissievrije kasproductie voor verschillende gewassen mogelijk is en waarin diverse technieken tegen het licht worden gehouden. Projectbeschrijving Eind 2022 hebben de glastuinbouwsector en de overheid een energieconvenant gesloten. Hierin zijn afspraken gemaakt over doelen die behaald moeten worden ten aanzien van energiebesparing, gebruik van duurzame energiebronnen en alternatieve CO2 bronnen. In 2018 is de Demokas 2030 ontworpen. Met de sinds 2018 stormachtige ontwikkelingen van kennis, onder andere op het gebied van data gedreven en autonoom telen, kasdek- en schermmaterialen, ontvochtiging en dynamische belichting, is er behoefte aan nieuwe richtinggevende ontwerpen voor een kas- en teeltsysteem: een Kas2040, die voldoet aan de laatste technieken en nieuwste inzichten. Dit project moet leiden tot minimaal 3 verschillende richtinggevende beelden en conceptuele ontwerpen van kas- en teeltsystemen, Kas2040, waarin een rendabele emissievrije kasproductie voor verschillende gewassen mogelijk is en waarin diverse technieken tegen het licht worden gehouden. Ook wordt gelijktijdig rekening gehouden met een nul emissie van water, nutriënten en gewasbeschermingsmiddelen en een basis bieden voor een zo optimaal mogelijk weerbaar teeltsysteem. Verschillende technieken worden bekeken die binnen een paar jaar beschikbaar moeten zijn, zoals inzet van duurzame CO2, emissievrije energiebronnen en inzet van digitalisering, Dit project wordt gefinancierd door het ministerie van LNV. Twee toekomstbeelden Onder de noemer Kas2040 hebben workshops met onderzoekers, bedrijven en andere experts, twee verschillende richtinggevende beelden en conceptuele ontwerpen van kas- en teeltsystemen opgeleverd. In de ontwerpen is een rendabele emissievrije kasproductie voor verschillende gewassen mogelijk met diverse technieken. Volgende stappen De volgende stappen zouden zijn om de schetsontwerpen technisch verder uit te werken en te onderzoeken wat hun impact is op energiegebruik, emissies en andere duurzaamheidsindicatoren. Mogelijk worden onderdelen van Kas2040 getest in bestaande onderzoeksfaciliteiten zoals de Demokas 2030. Uiteindelijk is het doel om één of meer Kas2040-concepten te realiseren op een geschikte locatie. Projectnummer: 24013

Klik hier voor meer informatie over het Transitiecollege op de website van Kas als Energiebron. Mede vanwege de vakantieperiode duurde het enige tijd voor het verslag van de laatste bijeenkomst gereed was. Eind mei kon niemand vermoeden dat enkele weken later het Kabinet demissionair zou worden. In september besluit de Tweede Kamer welke energietransitiemaatregelen en -voornemens kunnen doorgaan en welke vooralsnog niet. Onderstaande informatie geeft derhalve de stand van zaken weer voor de val van het Kabinet. De volgende bijeenkomst van het Transitiecollege is voorzien in november. Mogelijke onderwerpen zijn dan: de verdere besluitvorming rond energiebelasting en sectorsysteem (Prinsjesdag), de Klimaat- en Energieverkenning 2023 en de Gebiedsaanpak. Brede waardering In deze vergadering is stilgestaan bij de voorjaarsbesluitvorming klimaat van het Kabinet. Er is brede waardering voor de toegezegde inzet vanuit het Klimaatfonds: € 300 miljoen voor ondersteuning van warmtenetten voor de glastuinbouw en € 200 miljoen extra voor de EG-subsidieregeling, in te zetten in de periode t/m 2030. Daarnaast € 60 miljoen voor een correctieregeling duurzame warmte. In de voorjaarsnota is met betrekking tot beprijzing van CO2-emissie bekendgemaakt dat de voorgenomen afschaffing van het tuinbouwtarief energiebelasting en de vermindering van de vrijstelling voor aardgas voor WKK gefaseerd worden ingevoerd in de periode 2025-2030 in plaats van in één keer per 2025. Daarnaast wordt in 2025 het individuele CO2-sectorsysteem ingevoerd (als opvolging van het huidige collectiesysteem) en maakte het Kabinet bekend te kiezen voor de variant met een vlakke heffing. Het Transitiecollege spreekt ook hierover haar waardering uit. Enkele partijen uit het Transitiecollege geven wel aan zorgen te hebben over de stapeling van lasten (energiebelasting, sectorsysteem, uitbreiding EU-ETS) vanaf 2025. Convenant energietransitie Verder kwam de visie Klimaatneutrale glastuinbouw 2040 van Glastuinbouw Nederland ter informatie aan de orde. De visie is een update van de visie uit 2017. De ambitie klimaatneutraal 2040 is ongewijzigd, maar de omvang en type energiebronnen is iets bijgesteld, evenals de noodzakelijke randvoorwaarden. De visie sluit nauw aan op het Convenant Energietransitie 2022-2030. Het Transitiecollege pleit ervoor rekening te houden met areaalwijzigingen in de toekomst en daar ook op te anticiperen met instrumentarium (onder meer herstructurering). Dit zal door Greenports Nederland en Glastuinbouw Nederland worden opgepakt.

De beoogde ondertekenende partijen gaan dit deze zomer bespreken met hun achterban, waarna in het najaar ondertekening kan plaatsvinden. In het convenant worden aanpak en randvoorwaarden voor de energietransitie geconcretiseerd om daarmee zo veel mogelijk duidelijkheid te bieden aan de bedrijven zodat ze kunnen antiperen op de verwachte ontwikkelingen. Tuinbouwbrief Op 22 april stuurde het kabinet een brief naar de Tweede Kamer met nadere uitwerking van het kabinetsbeleid m.b.t. de energietransitie in de glastuinbouw. Daarmee kon de doelstelling 2030 in het convenant worden opgenomen evenals de uitgangspunten voor uitwerking van een individueel beprijzingssysteem. Ook kon een halfjaarlijks overleg met de bewindspersonen worden toegevoegd aan de overlegparagraaf en is een verkenning naar het toepassen van de energiebesparingsplicht voor bedrijven als actie toegevoegd. Aan de slag Een belangrijk onderdeel van het convenant is het verbeteren van het huidige CO2-sectorsysteem zodanig dat de prijs voor CO2-emissie langjarig en vooraf duidelijk is, en dit bij bedrijfsbeslissingen betrokken kan worden. Het huidige sectorsysteem biedt die duidelijkheid niet. Het nieuwe systeem moet uiterlijk in 2025 worden ingevoerd. Dat lijkt ver weg, maar gezien de noodzakelijke wetstrajecten én de intentie om al in 2023 de nodige duidelijkheid aan de bedrijven te geven, wordt de uitwerking deze zomer vooruitlopend op de ondertekening van het convenant opgepakt door de betrokken ministeries en Glastuinbouw Nederland. Goedkeuringsproces Het convenant zal worden ondertekend door de ministeries van LNV, EZK en Financiën, Greenports Nederland en Glastuinbouw Nederland. De partijen gaan het eindconcept bespreken met hun achterbannen. Partijen zullen na de zomer uitsluitsel geven. De exacte planning wordt nog bezien en is begin juli bekend.

Het doel van dit project is het jaarlijks in kaart brengen van de energiebalans van de glastuinbouw en de ontwikkeling van de energie-indicatoren: CO2-emissie, aandeel duurzame energie, energie-efficiëntie en achterliggende invloedfactoren. De ontwikkelingen worden ieder jaar gepubliceerd in de Energiemonitor Glastuinbouw. Belangrijke bouwsteen De energiemonitor levert de glastuinbouw al vanaf 1990 betrouwbare cijfers op over het energiegebruik in de sector en achterliggende factoren. Dit is een belangrijke bouwsteen voor beleid en voor het kunnen maken van realistische afspraken met de overheid op energiegebied. Ook is de energiemonitor de basis geweest voor diverse andere studies en onderzoeksprojecten, zoals de prognose CO2-emissie 2020 en voor 2030, een verdiepende analyse van de energiebesparing en het ontwerp regionale energiemonitor. Dergelijke projecten worden ook de komende jaren verwacht. Verantwoordelijkheid Zowel de overheid als het bedrijfsleven is opdrachtgever/financier. Hiermee wordt de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het monitoren van de meerjarenafspraak benadruk-kt. Het maakt het energieconvenant sterker door ook als bedrijfsleven verantwoordelijkheid te nemen voor het onafhankelijk laten vaststellen van de eigen energieprestatie van de sector.

Het convenant moet uiteraard aansluiten op het klimaatbeleid van het nieuwe kabinet en daar invulling aan geven. Uitvoerbaarheid In het convenant wordt de glastuinbouwparagraaf van het klimaatakkoord geconcretiseerd en geactualiseerd met een CO2-doel 2030 en de instrumentarium en randvoorwaarden voor de energietransitie in de glastuinbouw. De belangrijkste onderwerpen zijn hier te lezen. Het convenant zal worden ondertekend door het nieuwe kabinet. Het Transitiecollege heeft daarom afgesproken dat in de komende tijd de relevante onderdelen uit het regeerakkoord in de convenantgesprekken worden ingebracht. Ondertussen worden wel onderdelen van het convenant getoetst op juridische en staatssteun aspecten en uitvoerbaarheid. Ook is aan het Planbureau voor de leefomgeving (PBL) gevraagd om mee te kijken met de ontwikkeling van het convenant, om ook tussentijds een duiding te geven over de haalbaarheid van de plannen. Meer informatie Nu er een nieuw regeerakkoord ligt, wordt er vanaf januari verder gewerkt. Daarbij wordt er naar gestreefd om eind februari een conceptversie beschikbaar te hebben voor formele raadpleging van de achterbannen van betrokken partijen . Het Transitiecollege laat zich in dit traject begeleiden door onafhankelijk procesbegeleider Teun Bokhoven . Hij is tevens voorzitter TKI Urban Energy en heeft namens de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) bijgedragen aan verschillende onderdelen van het Klimaatakkoord.