Zoeken

De chrysantentelers willen de zomerkwaliteit beter borgen én hun winterproductie verder verhogen met zo min mogelijk energie. In het onderzoeksproject De Perfecte Chrysant verkennen zij samen met Delphy en Wageningen University & Research business unit Glastuinbouw de mogelijkheden. Het doel is om te onderzoeken en aan te tonen dat: Jaarrond een perfecte chrysant is te telen met een sterk verminderd warmtegebruik. De zomerkwaliteit kan worden geborgd door de kaslucht te koelen. De winterproductie kan worden gelijkgetrokken met de zomerproductie met toch een besparing op elektriciteit door LED belichting. Hiervoor is een kas van duizend vierkante meter bij het Delphy Improvement Centre ingericht met daarbij o.a. koeling via OPAC’s, hybride belichting en diffuus glas. Door opslag van de geoogste warmte via de koeling en de inkoop van groene elektriciteit kunnen chrysanten hiermee zelfs klimaatneutraal geteeld worden. Marcel Raaphorst van WUR Glastuinbouw leidt het onderzoek. Jan Barendse, netwerkcoördinator Chrysant geeft aan dat dit een mooi voorbeeld is van hoe telers samen onderzoek financieren. “De telers hebben via ChrysantNL privaat ingezet op het project in samenwerking met het programma Kas als Energiebron die het grootste gedeelte financiert. Dat budget van het collectieve bedrijfsleven in Kas als Energiebron is echter nu zo goed als op. Gelukkig zijn de voorbereidingen in volle gang om samen een nieuwe collectieve onderzoekspot op te richten, onder de naam Kennis in je Kas ." Het is erg belangrijk dat we blijven samenwerken. Zo behouden we de Nederlandse toppositie en halen we onze duurzaamheidsdoelstellingen, zoals CO2 reductie en minder inzet van gewasbeschermingsmiddelen. Dit onderzoek wordt gefinancierd door Kas als Energiebron en chrysantenkwekers dragen via Chrysant NL/ChrIP ca. 10% van de onderzoekskosten bij. Kas als Energiebron is het innovatie- en actieprogramma van LTO Glaskracht Nederland en het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Meerdere toeleveranciers en veredelaars dragen daarnaast ook bij, met name in natura.

Dit heeft zijn vruchten afgeworpen, want na 10 dagen hebben de planten ± 16% meer versgewicht en 40% meer drooggewicht geproduceerd dan in de praktijk. Dat had ook wel te maken met de hogere belichtingsintensiteit van 96 µmol/m 2 .s LED plus 68 µmol/m 2 .s SON-T, waarmee de jonge planten tijdens de eerste dagen ongeveer 25% meer PAR hebben gekregen. Vervolgens is het gewas met relatief weinig warmte gestaag doorgegroeid en ziet het er naar uit dat met een lagere nachttemperatuur een vergelijkbare reactietijd wordt behaald. Opvallend blijft, dat het gewas er generatief uitziet, hoewel er bij een tussentijdse meting juist meer bladoppervlak blijkt te zijn gecreëerd dan bij een praktijkbedrijf. Met de hogere luchtvochtigheid zou je ook meer bladstrekking verwachten. Mogelijk heeft deze generatieve indruk te maken met het geringe aantal zijscheuten. Verder lijkt het gewas er ongelijk uit te zien. Naar de oorzaak van de generatieve en ongelijke groei kan alleen worden gegist, zoals de hogere plantdichtheid of de geringere hoeveelheid belichtingsuren aan het einde van de teelt. Misschien heeft de grondsoort of de luchtbeweging van de ventilatoren hier ook invloed op. Met een warmteverbruik van ruim 6 m 3 /m 2 aardgasequivalenten over de eerste vier teelten heeft het project laten zien dat met een extra scherm, ventilatoren en een installatie waarmee droge lucht door het scherm kan worden aangezogen, slechts weinig warmte nodig is geweest. Op jaarbasis lijken we uit te komen op een warmteverbruik van ongeveer 10 m 3 /m 2 . De gerealiseerde takvorm is echter nog onvoldoende. De volgende uitdaging is dus om uit te zoeken hoe we met de geproduceerde kg versgewicht ook een mooie takvorm kunnen produceren zodat we met recht kunnen spreken van een Perfecte Chrysant. Wellicht is daar op sommige tijdstippen toch weer meer warmte voor nodig. Het onderzoek is gefinancierd door Kas als Energiebron, ChrIP en (stek)leveranciers. Dit onderzoek wordt gefinancierd door Kas als Energiebron en chrysantenkwekers dragen via Chrysant NL/ChrIP ca. 10% van de onderzoekskosten bij. Kas als Energiebron is het innovatie- en actieprogramma van LTO Glaskracht Nederland en het ministerie van Economische Zaken. Meerdere toeleveranciers en veredelaars dragen daarnaast ook bij, met name in natura. Lees via onderstaande link meer over dit project.

Elementen in het teeltconcept zijn maximaal isoleren (twee schermen), zorgvuldig ontvochtigen met een Ventilation Jet, isoleren van de bodem, energiezuinige bodemkoeling en “slimmer belichten”. Onderdelen van het concept zijn in de praktijk uitgetest en gemeten, andere onderdelen zijn met het simulatiemodel Kaspro berekend. Ten opzichte van een referentieteelt kan er 28% (grondteelt, met stomen) tot 34% (substraatteelt) op warmte worden bespaard, en 40% op elektriciteit voor belichting en koeling. De besparing op belichting zal echter tot lagere productie in met name de winter leiden. De grote systeemstappen lijken daarom vooral te liggen in het verlagen van de verdamping uit de bodem, verbeterde bedrijfshygiëne om de extra verdamping uit gewasresten te voorkomen en de plaagdruk te verlagen, het toepassen van schermen en een nauwkeurige regeling van de ontvochtiging. D it project is gefinancierd vanuit het programma Kas als Energiebron, het innovatie- en actieprogramma van LTO Glaskracht Nederland en het ministerie van Economische Zaken.

De doelstellingen voor energie zijn een warmteverbruik (en warmte-oogst) van maximaal 15 m3/m2 per jaar aan aardgasequivalenten, 121 kWh/m2.jaar voor belichting en een CO2-gebruik van maximaal 25 kg/m2.jaar. Om dit te realiseren is de afdeling ingericht met een hybride belichtingssysteem, waarbij de input gelijk is, maar het aantal micromolen verschilt: 65 µmol/m2.s SON-T belichting en 100 µmol/m2.s LED belichting. Pleksgewijs zijn verrood lampen geïnstalleerd om te bepalen of tijdens de korte dag periode een klein beetje verrood aan het begin van de nacht een eventuele vertraging van de bloei kan voorkomen. Verder is de afdeling uitgerust met 8 luchtbehandelingskasten (OPAC) met een koelend vermogen van 100 W/m2 en 3 schermdoeken: verduisteringsdoek met witte onderzijde, energiedoek en schaduwdoek. De doelstelling van de eerste teelt is het behalen van een takgewicht van 85 gram met een gasverbruik van max 4.2 m3/m2, 5 kg/m2 CO2 en 250 belichtingsuren. Het project wordt gefinancierd door het innovatie- en actieprogramma Kas als Energiebron van het ministerie van Economische Zaken en LTO Glaskracht Nederland, met bijdragen van ChrIP, Philips, Svensson en de stekbedrijven: Deliflor, Dekker Chrysanten, Dümmen Orange, Royal van Zanten en Floritec. De projectleiding is in handen van Wageningen University & Research, Business Unit Glastuinbouw en Delphy Improvement Centre verzorgt de uitvoering van de teelt. Lees via onderstaande link meer over dit project. Let op: deze proef kunt u donderdag 9 maart 2017 tijdens het EnergiekEvent bezoeken. Meer info.