Zoeken

In dit project worden oplossingen aangedragen voor geconstateerde knelpunten voor het toevoeren van droge buitenlucht. Het gaat om drie voorbeeldsituaties: (biologische) groenteteelt in de grond, dichte snijbloemgewassen in de grond en inbouw van Luchtbehandelingskasten (LBK's) in/langs de gevel op bestaande bedrijven. Voor Matricaria en Gerbera is onderzocht hoe buitenlucht effectief kan worden ingeblazen. De bedoeling is hierbij dat de luchtvochtigheid kan worden beheerst met zo min mogelijk inbreng van warmte. Bij Matricaria is een systeem getoetst dat buitenlucht inbrengt via luchtslurven in het gewas. Vanwege gebrek aan ruimte bleek de capaciteit van het systeem tekort te schieten, zodat wordt gezocht naar alternatieven. Bij Gerbera werd buitenlucht via luchtslangen onder de goten ingeblazen en werd de lucht boven het gewas met nivolatoren in beweging gebracht. Dit systeem werkt goed, maar is te duur om te worden bekostigd met alleen energiebesparing, zodat voorstellen worden gedaan ter vereenvoudiging van het systeem. Freesia: Door bodemisolatie met een 20 mm dikke afdeklaag Styromul of Biofoam® is een energiebesparing van 2,1 m3 a.e./m2/jr berekend. De berekende besparing van de huidige praktijk is 0,7 m3 a.e./m2/jr op verwarming. De effecten op koelen zijn niet berekend, maar daar zal de besparing nog iets groter zijn. Voor toevoeren van buitenlucht in Freesia lijkt technisch gezien een grote slurf boven het gewas in combinatie met nivolatoren het best te implementeren en de meest gelijkmatige verdeling van droge lucht en temperatuur te geven. Echter, door de lage teelttemperatuur is voor voldoende droge lucht vaak een dermate grote luchtcapaciteit noodzakelijk dat dit economisch en energetisch zijn doel voorbij schiet. Actief ontvochtigen in de zomer en najaar kan dit onvoldoende verbeteren. Bovendien is het voorkomen van condensatie door een lage gewastemperatuur voor de beheersing van Botrytis in de winter misschien wel belangrijker dan beheersing van de luchtvochtigheid. Een beter isolerend scherm lijkt dan zinvoller en biedt ook weer mogelijkheden voor meer energiebesparing. Anjer: Modelsimulaties tonen aan dat in de anjerteelt het installeren van een beweegbaar tweede energiescherm de grootste energiebesparing kan opleveren, omdat dan in zowel oud als jong gewas de kas beter geisoleerd kan worden. Of droge buitenlucht toevoer hierbij een extra kwaliteitsvoordeel kan geven blijft onderwerp van discussie. Projectnummer: 14236

Dit project betreft de ontwikkeling van een energiezuinig teeltconcept voor het gewas Anthurium. Het bevat een combinatie van het toelaten van lagere etmaaltemperaturen in de winter, intensiever gebruik van de meerdaagse temperatuurintegratie, het gebruik van negatieve DIF, intensieve schermstrategie, luchtcirculatie en indien nodig luchtbevochtiging en bodemisolatie als energiebesparende componenten. De absolute energiebesparing van het teeltconcept wordt berekend. Te verwachte fysiologische effecten worden in kaart gebracht, met de standaard teeltwijze als referentie. Er is een referentieteelt vastgesteld met een gasverbruik van 30 m3/m2 per jaar. Drie scenario's worden geschetst waarmee het energiegebruik teruggebracht kan worden naar 24, 22, en 20 m3/m2 per jaar door inzet van elementen uit Het Nieuwe Telen. Afhankelijk van de gekozen elementen is een ander effect op de kwaliteit te verwachten: beter, gelijk, of iets onder die van de referentieteelt. Om de benodigde investering voor het scenario met de te verwachten hoogste kwaliteit met de huidige prijzen rendabel te maken, is een meeropbrengst van 0,53 tot 1,25/m2 nodig door verbeterde kwaliteit. Het gestelde doel van 15 m3 kan bijna worden bereikt door gebruik te maken van glasdek van gecoat, gasgevuld dubbel glas. Ondanks de meerprijs ten opzichte van standaardglas is dit op basis van de huidige prijzen een rendabele investering voor nieuwbouw. Projectnummer: 14081

Om energiezuinig phalaenopsis te telen worden de mogelijkheden van efficiënt lichtgebruik, intensief schermgebruik en een aangepaste vochthuishouding onderzocht. De uitkomsten van deze deskstudie moeten leiden tot een teeltconcept met minimaal 30% lager energieverbruik (inclusief belichting en koeling). De mogelijkheden tot energiebesparing, die zijn geopperd tijdens de brainstormsessie, zijn met KASPRO doorgerekend om de effectiviteit te bepalen. In de warme afdeling kan door een combinatie van dubbeldek, geen beregening maar eb/vloed, geen gebruik van minimumbuis en geen verdamping uit de pot bijna 50% energie worden bespaard. In de koude afdeling is nog meer, namelijk 83% energie te besparen door de juiste combinatie van maatregelen. Projectnummer: 13880

Er wordt een energiezuinig teeltconcept voor de freesiateelt opgesteld. Dit concept wordt vervolgens getest in een kasproef naast een referentie met standaard teeltwijze. WUR Glastuinbouw verrichtte een studie naar een energiebesparend concept voor de freesiateelt. De warmtevraag voor een referentieteelt is gesteld op 13 m3 aeq/m2. De maximaal te bereiken energiebesparing wordt geschat op 50%. De hiervoor benodigde maatregelen zijn: Actieve ontvochtiging (met behulp van een warmtepomp), het afdekken van de bodem om verdamping tegen te gaan en het telen bij een iets hogere RV. In een teeltproef is het perspectief van het afdekken van de bodem aangetoond zonder nadelige effecten voor de groei. Projectnummer: 13877

Bij de belangrijke energie intensieve glasgroente gewassen wordt op grote schaal witte (reflecterende) bodemafdekfolie gebruikt om het licht bij het bodemoppervlak te reflecteren zodat dit weer door het gewas kan worden benut voor de groei. Dit is vooral effectief bij een jong gewas omdat dan veel licht de bodem bereikt en daar kan worden gereflecteerd. Vanuit energetisch oogpunt is het efficiënter om een folie te vervaardigen die aan de volgende optische eigenschappen voldoet: een hoge reflectiefactor in het fotosynthetisch actieve golflengtegebied van ca. 400 -700 nm (PAR gebied) omdat dit gebied van belang is voor de gewasproductie én een hoge absorptiefactor in het golflengtegebied van ca. 800 - 4000 nm (NIR gebied) omdat dit gebied van belang is voor de warmtehuishouding van de kas. Uit de meetresultaten blijkt dat de huidige bodemafdekfolies een redelijk goede reflectie factor in het PAR gebied hebben. Echter, deze reflectiefactor neemt met de tijd af met uitzondering van één folie (code HP02K). De gevoeligheid van de productie voor veranderingen in de PAR-reflectie van een bodemafdekfolie is veel groter dan de gevoeligheid van het energiegebruik voor veranderingen in de PAR- en NIR-reflectie. Het theoretisch te bereiken effect in het energiegebruik door verlaging van de reflectiefactor voor NIR is 1 tot 2%. Slechts één van de onderzochte folies (code HP02K) geeft in de simulaties zowel een verbetering in het energiegebruik als in de productie te zien. Bij de bodemfolies is meestal weinig informatie beschikbaar. De Hyplast Hyflex bodemafdekfolie (wit/zwart, code HP02K) voldoet beter aan de gewenste optische eigenschappen dan de gangbare witte afdekfolie en de meerkosten worden ruimschoots goedgemaakt door de baten uit hogere productie. Vanuit de kennis bij Agrotechnology and Food Innovations op het gebied van materiaaltechnologie en de energie- en warmtehuishouding van tuinbouwkassen worden zowel de materiaaltechnologische mogelijkheden aangegeven als ook de consequenties voor de condities voor gewasgroei en energiebesparing. De optische eigenschappen van een aantal witte afdekfolies en aangepaste folies zijn met behulp van een fotospectrometer gemeten. Deze meetgegevens geven aan dat de gebruikte witte afdekfolies voor dit onderzoek in het PAR gebied hoog reflecterend zijn. Echter is gebleken dat het aanbrengen van de tot nu toe gevonden NIR absorberende materialen op de witte afdekfolies de reflectie factor in het PAR gebied verlaagt. Met het simulatieprogramma KASPRO is berekend wat de energiebesparing zal zijn door toepassing van de aangepaste bodemafdekfolie. Deze berekening is uitgevoerd voor een standaard kas met de energie-intensieve voorbeeldgewassen (tomaat, komkommer, paprika) met enkel kasdek. Hieruit blijkt dat het energiegebruik slechts in geringe mate wordt beïnvloed (enkele tienden van procenten) tengevolge van de veranderingen in de reflectie factoren. Daarnaast leidt de gevoeligheid van de gewasproductie voor PAR tot een lichte stijging in productie wanneer de reflectie factor voor het PAR gebied toeneemt. De conclusie van het onderzoek is dat zelfs hele sterke absorptie in het NIR gebied slechts tot een geringe verandering in energiegebruik zal leiden maar dat vooral betere reflectie in het PAR gebied tot betere resultaten leidt. Projectnummer: 11200