Zoeken

Bouw je eigen AI Grow Assistant in 8 sessies Digitalisering en kunstmatige intelligentie veranderen de glastuinbouw in hoog tempo. Kassen genereren dagelijks enorme hoeveelheden data, maar de uitdaging is om die data om te zetten in betere teeltbeslissingen. Deze cursus, die op 4 september start, is bedoeld voor telers en teeltteams die AI al gebruiken en de volgende stap willen zetten. In acht sessies bouw je stap voor stap aan je eigen AI Grow Assistant voor een concrete praktijksituatie binnen je bedrijf. Zo ga je naar huis met een werkend prototype én een concreet plan om AI direct in de praktijk toe te passen. De cursus is ontwikkeld in samenwerking met Robocrops. Het programma 4 september: Van chatbot naar Agentic Growing - AI-kansenkaart, gekozen businesscase en werkende tool-setup (Claude Code en Codex). 18 september: Data verzamelen en opschonen - Overzicht van beschikbare en ontbrekende data, plus een eerste eigen, schone dataset. 2 oktober: Kennis- en contextengineering - Een sterk contextpakket dat in de volgende dagdelen wordt gebruikt. 30 oktober: Vibe coding, bouw je MVP - Een werkend minimum viable product (MVP)van de eigen AI-tool. 13 november: Vision AI - Een vision-workflow met instructie, voorbeeldbeelden en rapportagevorm. 27 november: Dashboards, AI-analyse en automatisering - Een AI-analyseflow met dashboard en minimaal één automatisering. 4 december: Betrouwbaarheid, veiligheid en beheer - Een uitgebreide risicokaart, agents-register en testplan. 18 december: Demo en implementatieplan - Een AI Grow Advisor MVP met implementatie-, beheer- en changeplan. Eindproduct Na het afronden van deze cursus, ben je in het bezit van: een duidelijke use-case uit het eigen bedrijf, gekoppeld aan een langetermijndoel (bijvoorbeeld duurzaamheid). een eigen, opgeschoonde dataset plus contextdossier met teelt- en bedrijfskennis. een werkend MVP, gebouwd met Claude Code of OpenAI Codex. een vision- of data-analyseflow, waar passend bij de case. een risicokaart, agents-register, testplan en 30-60-90-dagen implementatieplan inclusief beheer- en changeplan. Betaalde AI-dienst Voor deelname aan deze cursus is een abonnement op een betaalde AI-dienst aan te bevelen. Zonder zo’n abonnement is het niet goed mogelijk om ook actief aan het interactieve onderdeel deel te nemen. Denk hierbij aan een Claude Pro account ($20 per maand) of ChatGPT Plus account ($20 per maand). Data en aanmelden 4 september 2026, 18 september 2026, 2 oktober 2026, 30 oktober 2026, 13 november 2026, 27 oktober 2026 en 4 december 2026. Locatie: World Horti Center: Kaslokaal, Europa 1, 2672 ZX Naaldwijk Kosten: De kosten voor deze cursus bedragen € 1.500, - excl. btw. Wil je zelf ervaren wat dit kan betekenen voor jouw teelt en bedrijf? Meld je aan voor deze praktische cursus. Het aantal plaatsen is beperkt. Meld je aan via het aanmeldformulier . Aanmelden is verplicht en kan tot 1 september 2026, 12.00 uur, mits er nog plaats is. Annuleren Annuleren kan alleen schriftelijk via jvandiemen@glastuinbouwnederland.nl . Bij annulering 48 uur voor de bijeenkomst word je inschrijfgeld, minus € 7,50 administratiekosten, terugbetaald. Daarna wordt de inschrijving als definitief beschouwd. In overleg kun je een vervanger sturen. Alle genoemde kosten zijn per persoon en exclusief btw. Beeldmateriaal & geluidsopnamen Er kunnen door de organisatie foto’s en video’s gemaakt worden ter terugblik of promotie van deze bijeenkomst. Als je daar bezwaar tegen hebt kun je dit vooraf aangeven via info@kasalsenergiebron.nl . Het maken van video- en geluidsopnamen door bezoekers is niet toegestaan. Meer weten? Neem voor meer informatie contact op met Jasper van Diemen, telefoon 085 003 64 00, mobiel 06 391 146 49, e-mail jvandiemen@glastuinbouwnederland.nl . World Horti Center: Kaslokaal, Europa 1, 2672 ZX Naaldwijk

AI gaat zelfstandig aan het werk De ontwikkelingen rondom kunstmatige intelligentie gaan razendsnel. Waar de meeste mensen AI nu vooral kennen van chatbots, ziet Serge de Beer een duidelijke verschuiving. “Veel mensen hebben inmiddels de kracht van AI via een chatbot ervaren. Niet alleen voor tekst, maar bijvoorbeeld ook voor het bewerken van afbeeldingen of het maken van muziek. Ondertussen ontwikkelt AI zich verder en kan het ook steeds zelfstandiger worden ingezet.” Daar komt Agentic AI om de hoek kijken. “Je kunt het eigenlijk het beste zien als zelfstandig werkende AI’s”, legt Serge uit. “Je geeft een opdracht en de agent gaat zelf aan de slag om die uit te voeren.” Dat kan nog een stap verder gaan door verschillende agents met elkaar te laten samenwerken. “De ene agent kan bijvoorbeeld optreden als projectleider, terwijl een andere wetenschappelijk onderzoek doorploegt om tot het beste antwoord te komen.” Terwijl jij slaapt, werkt AI door Daarmee verandert ook de manier waarop we AI gebruiken. Bij een chatbot blijft de gebruiker zelf voortdurend onderdeel van het proces: je stelt een vraag, krijgt antwoord en geeft een volgende opdracht. Een AI-agent kan veel zelfstandiger werken. “Een Agentic AI kun je bijvoorbeeld de hele nacht laten werken”, vertelt Serge. “Terwijl jij slaapt, kunnen agents voor jou een applicatie bouwen of uitgebreid onderzoek doen.” Juist daarin ziet hij grote kansen voor organisaties en ondernemers. Taken die voorheen te veel tijd, geld of specialistische kennis vroegen, komen ineens binnen bereik. “Je kunt bijvoorbeeld agents je bedrijfsprocessen laten monitoren. Of ze inzetten om een interactieve website te maken waarmee je klanten veel meer op maat kunt ondersteunen.” Zelf applicaties bouwen met AI Ook het ontwikkelen van software verandert hierdoor. Met behulp van AI kunnen mensen zonder traditionele programmeerachtergrond steeds gemakkelijker zelf toepassingen ontwikkelen. Vibe coding wordt dat genoemd. Dat kan ook interessante toepassingen opleveren voor bedrijven in de glastuinbouw. Serge geeft een eenvoudig voorbeeld: “Denk aan een applicatie die het weer actief over een langere periode monitort en dat combineert met historische gegevens. Op basis daarvan zou je voorspellingen kunnen doen die bijvoorbeeld helpen om energie te besparen.” En dat is volgens hem geen verre toekomstmuziek. “Je kunt hier vandaag al mee experimenteren. Alle tools zijn beschikbaar en de resultaten zijn heel indrukwekkend.” Er zijn nog wel beperkingen. Zo is bestaande software niet altijd voldoende open om verschillende systemen en AI-toepassingen eenvoudig met elkaar te verbinden. De expert blijft aan het roer Betekent dit dat we straks steeds meer beslissingen volledig aan AI kunnen overlaten? Daar is Serge duidelijk over: juist als AI zelfstandiger wordt, blijft menselijke expertise cruciaal. “We moeten zeer kritisch zijn. De expert in the loop is van groot belang. AI weet veel, maar weinig over jouw specifieke situatie. Jij moet steeds de regisseur zijn in dit proces.” Dat vraagt volgens hem ook om een andere manier van denken binnen organisaties. Waar je vroeger bijvoorbeeld een extern bureau inschakelde om een digitale tool te ontwikkelen, kun je straks veel meer zelf doen. “Nu doe je dat misschien gewoon van achter je eigen laptop.” Serge verwacht dat AI de komende jaren steeds vaker zelfstandig taken voor ons gaat uitvoeren. “Zie het als extra medewerkers, die jouw werk makkelijker en beter maken. Maar net als nieuwe medewerkers zullen we deze AI ook moeten trainen, zodat ze specialisten worden binnen onze eigen context.” Wat zou jij willen realiseren? Tijdens het DigitaliseringsEvent op 8 september bij Delphy Improvement Centre in Bleiswijk opent Serge het inhoudelijke programma met zijn blik op AI en de ontwikkelingen die op ondernemers en professionals afkomen. Daarna wordt tijdens verschillende workshops verder ingezoomd op onder andere AI-tools, vibe coding, data-eigenaarschap, de toekomst van teeltkennis en irrigatie op maat. Serge hoopt bezoekers vooral te prikkelen om verder te kijken dan de toepassingen die ze al kennen. “Denk eens na over ideeën die tot nu toe niet eenvoudig uitvoerbaar waren. Zou AI daarbij kunnen helpen? Misschien waren die ideeën tot nu toe niet realistisch, maar kunnen ze met Agentic AI of vibe coding ineens wél worden gerealiseerd.” Benieuwd wat digitalisering en AI voor jouw werk en de glastuinbouw kunnen betekenen? Meld je aan voor het DigitaliseringsEvent op 8 september .

Om die vraag te beantwoorden organiseren Delphy Improvement Centre, Glastuinbouw Nederland, Kas als Energiebron en Wageningen University & Research op 8 september het DigitaliseringsEvent. Van technologie naar praktijk Het programma begint met een gezamenlijke blik op de huidige stand van digitalisering in de glastuinbouw en de rol die AI daarin speelt. Daarna kiezen deelnemers uit verschillende verdiepende workshops waarin experts laten zien hoe data en digitale technologie vandaag al worden toegepast. Zo komen onder andere onderwerpen aan bod als slimme irrigatie, AI-tools voor de dagelijkse praktijk, de toekomst van digitale teeltkennis, data-eigenaarschap, cyberweerbaarheid, soft-sensoren, AI-gestuurde softwareontwikkeling, datagedreven telen en innovatieve toepassingen zoals smart glasses voor gewasmonitoring. Alle workshops zijn gebaseerd op actuele ontwikkelingen en praktijkervaringen uit de sector. Voor iedereen die vooruit wil kijken Het DigitaliseringsEvent is bedoeld voor glastuinbouwondernemers, teeltmanagers, adviseurs, onderzoekers en technologiepartners die willen begrijpen hoe digitalisering en AI kunnen bijdragen aan betere teeltbeslissingen en een toekomstbestendige bedrijfsvoering. Of je nu al volop met data werkt of juist wilt ontdekken waar de kansen liggen: het event biedt inspiratie, praktische voorbeelden en volop gelegenheid om ervaringen uit te wisselen met collega's en experts. Meld je aan Het DigitaliseringsEvent vindt plaats op 8 september bij Delphy Improvement Centre. Benieuwd hoe digitalisering en AI jouw bedrijf kunnen versterken? Meld je aan en ontdek welke ontwikkelingen je vandaag al kunt toepassen én welke kansen de komende jaren op je afkomen. Klik hier voor meer informatie en aanmelden .

Van idee naar eerste werkende versie De workshop werd georganiseerd door Robocrops, Glastuinbouw Nederland en Kas als Energiebron. Na de opening door Robert Solleveld van Glastuinbouw Nederland nam Serge de Beer van LearningTour de deelnemers mee in de mogelijkheden van Vibe Coding. Centraal stond de vraag hoe praktijkkennis, eigen data en AI kunnen helpen om ideeën sneller om te zetten in concrete toepassingen. De deelnemers ontdekten hoe je met behulp van AI bijvoorbeeld een dashboard, rekenmodel of eenvoudige applicatie kunt bouwen om teeltscenario’s te vergelijken. Niet als perfect eindproduct, maar als eerste werkende versie waarmee je snel kunt testen, leren en doorontwikkelen. Voor veel telers en teeltspecialisten was dat herkenbaar. Data en ideeën zijn vaak volop aanwezig, maar blijven in de praktijk steken in Excel-bestanden of losse analyses. Door AI slim in te zetten, ontstaat sneller iets tastbaars dat helpt om inzichten te verkrijgen en vervolgstappen te zetten. De aanwezigen waren vooral verrast door de snelheid waarmee een eerste professionele en werkende versie kon worden ontwikkeld. “Je hoeft niet direct een softwarebedrijf in te schakelen om een idee te testen. Met Vibe Coding kun je zelf een eerste versie bouwen, systemen koppelen en processen automatiseren. Daarbij is het wel belangrijk om aandacht te besteden aan veiligheid en privacy.” Praktisch vervolgtraject De workshop krijgt een vervolg in een praktisch traject waarin deelnemers zelf verder aan de slag gaan met hun idee, data en eerste applicatie. Binnenkort volgt meer informatie over de invulling hiervan. Er komt onder meer ruimte voor 1-op-1 coaching, zodat telers en teeltspecialisten gericht ondersteuning kunnen krijgen bij hun eigen vraagstuk. Daarnaast wordt aandacht besteed aan de basis van datagedreven werken: een goede registratie en de kwaliteit van data. Hoe beter gegevens worden vastgelegd, hoe waardevoller de inzichten en toepassingen die daaruit voortkomen. Aandacht voor datakwaliteit en veiligheid Ook veiligheid krijgt nadrukkelijk een plek in het vervolgtraject. Deelnemers leren waar zij op moeten letten bij het gebruik van AI-tools, het delen van gegevens en het verder ontwikkelen van een prototype, zodat applicaties, data en werkwijzen veilig blijven.

Van praten naar bouwen De bijeenkomst draaide niet om luisteren, maar om actief meedenken en bouwen. In kleine groepen gingen deelnemers aan de slag met vragen die direct raken aan de praktijk: Waar loop je als jonge professional tegenaan in de sector? Wat ontbreekt er nog in hoe we samenwerken en ontwikkelen? En hoe ziet een community eruit waarin je actief wilt blijven? Ook werd gekeken naar concrete vervolgstappen: welke events zijn nodig en wat is er nodig om die ook echt te organiseren? Nieuwe generatie, nieuwe energie Tijdens de sessie werd één ding duidelijk: er is veel energie, betrokkenheid en ambitie onder jonge professionals in de sector. Zoals tijdens de bijeenkomst werd verwoord: “De toekomst van voedsel en bloemen wordt niet bepaald door traditie, maar door innovatie, een ecosysteem en de impact van de nieuwe generatie.” Die beweging is al zichtbaar. Jongeren die elkaar opzoeken, initiatief nemen en actief willen bijdragen aan de ontwikkeling van de sector. Verbinden en verder brengen Voor Kas als Energiebron ligt hier een duidelijke rol. Niet om te sturen, maar om te ondersteunen en te verbinden. Door aan te haken bij dit soort initiatieven ontstaat ruimte voor nieuwe ideeën, samenwerking en versnelling. Precies wat nodig is in de energietransitie en de verdere ontwikkeling van de glastuinbouw. Wil je aanhaken? Deze bijeenkomst is een eerste stap. De ambitie is om dit verder uit te bouwen tot een actieve community van jonge professionals. Wil je de volgende keer aanhaken? Neem contact op met Liesanne Wieleman via lwieleman@glastuinbouwnederland.nl en sluit je aan.

Een groep van negen siertelers dook de afgelopen periode in het thema weerbaarheid. Gedreven door het krimpende middelenpakket, de toenemende druk op gewasbescherming en de duurzaamheidsambities van de sector deden zij mee aan de vernieuwde cursus ‘Weerbaar telen’. Daarin kwam niet alleen theorie aan de orde, maar werd ook samen gekeken, besproken en ervaren wat in de praktijk werkt op het gebied van weerbaar telen. Wat opviel tijdens de cursus: veel telers zijn al bezig met weerbaar telen, maar zoeken nog naar houvast. Wat werkt wel? Wat niet? En hoe breng je alles samen in je eigen teelt? De cursus hielp telers beter te begrijpen welke maatregelen ze kunnen nemen met daarbij als rode draad het verkrijgen van inzicht in de samenhang, zodat je gerichter keuzes kunt maken. Onderwerpen die aan bod kwamen: de basis van een weerbare plant: stress, resistentie, hormonen en uitgangsmateriaal het weerbare systeem: hygiëne, klimaat, monitoring bodembiologie en organische stof de relatie tussen bemesting, plantontwikkeling en ziekten biostimulanten: wat is het verschil met gewasbescherming wanneer en waarom je ingrijpt, bijvoorbeeld bij stressmomenten in de teelt De cursus werd begeleid door Ellen Klein , met brede ervaring in weerbaar telen binnen verschillende gewassen. De nieuwe opzet is bewust interactief. In plaats van vijf middagen bestaat deze nu uit drie onderdelen: twee interactieve middagen met theorie, praktijkvoorbeelden en veel discussie en één excursiemiddag waarin deelnemers zien hoe weerbaar telen in de praktijk wordt toegepast. Positief beoordeeld De cursus werd gemiddeld beoordeeld met een rapportcijfer 7,5 tot 8. Deelnemers waren vooral positief over de combinatie van theorie en praktijk, de interactieve opzet en de uitwisseling met andere telers. Eén van de reacties vat het goed samen: “Eigenlijk zou iedere teler deze cursus moeten volgen.” De cursus is bewust gewasoverstijgend opgezet. De principes van weerbaar telen gelden immers voor elke teelt. Of je nu al stappen hebt gezet of nog aan het begin staat, de cursus helpt om verder te komen. Vervolg in het najaar In het najaar start opnieuw een aantal cursussen. Heb je daar interesse in? Meld je dan hier aan . Wij inventariseren dan het aantal belangstellenden. Op Basis daarvan krijg je vervolgens meer info over de precieze cursusdata en groepssamenstellingen.

Kas als Energiebron en Division Q organiseren een inspirerende en praktijkgerichte energiebijeenkomst voor ondernemers in Zuidoost-Nederland. Tijdens deze middag nemen we je mee in de toekomst van duurzame warmte voor de glastuinbouw. De warmtevraag verandert, de mogelijkheden worden steeds diverser. En juist in regio’s waar de opties beperkt lijken, blijkt vaak méér mogelijk dan gedacht. Wat kun je verwachten? Warmtepompen in de praktijk: Heldere uitleg over techniek, inzetbaarheid en economische haalbaarheid. Restwarmte & nieuwe bronnen: Concrete kansen met o.a. zonthermie, aquathermie en andere innovatieve restwarmteoplossingen. Creatieve energievraagstukken: Inspirerende voorbeelden van ondernemers die slimme combinaties toepassen. Casussen doorgerekend: Division Q rekent live voorbeeldsituaties door en toetst de haalbaarheid voor verschillende teelten en bedrijfstypen. Ruimte voor vragen & uitwisseling: Leer van experts en collega tuinders die met dezelfde uitdagingen te maken hebben. Locatie Restaurant de Turfhoeve, Middenpeelweg 1, 5975 MZ Sevenum. Voor wie? Voor telers en energie-beslissers in een gebied waar de energiemogelijkheden soms beperkt zijn, maar waar slim combineren juist het verschil kan maken. Aanmelden Meld je aan via het aanmeldformulier. Aanmelden is verplicht en kan tot 21 april 2026, 12.00 uur, mits er nog plaats is. Annuleren Ben je onverhoopt verhinderd, geef dit dan door via info@kasalsenergiebron.nl , wellicht dat een collega je vrijgekomen plaats kan invullen. Beeldmateriaal en geluidsopnamen Er kunnen door de organisatie foto’s en video’s gemaakt worden ter terugblik of promotie van deze bijeenkomst. Als je daar bezwaar tegen hebt, kun je dit vooraf aangeven via info@kasalsenergiebron.nl . Het maken van video- en geluidsopnamen door bezoekers is niet toegestaan. Meer informatie Neem voor meer informatie contact op met Robert Solleveld, telefoon 085 003 64 00, mobiel 06 391 110 70, e-mail rsolleveld@kasalsenergiebron.nl . Restaurant de Turfhoeve, Middenpeelweg 1, 5975 MZ Sevenum.

Het startte allemaal met koelcellen die vervangen moesten worden De broers Maurice en Robert Reus hebben in 2020 het familiebedrijf overgenomen van hun vader en oom. Toen hun koelcellen aan vervanging toe waren, zagen ze dit als een kans. "We zijn eigenlijk verdergegaan naar verduurzaming", vertelt Robert. "We hadden al gehoord van warmtepompen die andere bedrijven hadden geplaatst. Zo konden we gelijk alles in één keer aanpakken." Dat leidde uiteindelijk tot complete verduurzaming van het bedrijf. Ambitieus plan met warmtepomp en waterstof Vanaf eind april tot en met juni is de energievraag op het bedrijf erg laag. Maar juist in de zomer en in de winterperiode gebruikt het bedrijf veel energie. De broers wilden zonne-energie omzetten in waterstof en dit opslaan. Met die waterstof kunnen ze stroom maken als de elektriciteitsvraag hoog is. Bij dat omzettingsproces komt veel warmte vrij, die wilden ze benutten. Daarom hebben ze gekozen voor een combinatie van warmte-koudeopslag en een warmtepomp. "Daarmee konden we warmte weer terugwinnen", vertelt Robert. MEI-subsidie De adviseur van de broers, Kees van Poortvliet, wees hen vrij snel op de MEI-subsidie. Dit vroegen ze in 2023 aan bij RVO. Deze subsidie is voor telers die willen investeren in innovatieve kas- of energiesystemen die de CO2-uitstoot verminderen. Onverwacht hogere kosten Tijdens de uitvoering van het plan liepen ze tegen een probleem aan. "De waterstofinstallaties werden veel duurder dan verwacht," vertelt Maurice. Ze namen contact op met RVO. "We hebben open kaart gespeeld", zegt Robert. Nesad Smailbegović, programma-adviseur bij RVO, begeleidde het proces: "We hadden regelmatig contact. Het doel was om samen een oplossing te vinden." Ook Glastuinbouw Nederland dacht mee in het zoeken naar een oplossing. Nesad van RVO benadrukt dat elke wijziging aan bepaalde eisen moet voldoen. "Het ging niet over zomaar een wijziging. Deze toepassing moest nog steeds in aanmerking komen voor de MEI-subsidie." Robert en Maurice waren blij met de samenwerking: "We hadden bij RVO de mensen met een goede insteek aan tafel. Alleen ga je sneller, samen kom je verder." Van het gas af met hulp van een accu Die oplossing kwam er. Een batterij met warmteterugwinning kwam op de markt. "Dat was technisch voortschrijdend inzicht", zegt Maurice. De waterstofcomponent werd vervangen door een batterijsysteem. Na overleg met het ministerie kregen ze groen licht. Het systeem wordt in mei 2026 geïnstalleerd. Het project draait nu volledig op hernieuwbare energie. "We zijn van het gas af", vertelt Robert trots. "Onze koelcellen zijn energiezuiniger. De warme lucht gaat nu niet meer de lucht in, maar naar de kassen". Verwachte resultaten Robert legt uit wat er concreet is veranderd door overstappen naar dit systeem: "Het laatste jaar voor de installatie verbruikten wij ongeveer 360.000 m3 gas. In 2025 was dit nog maar 24.000 m3. De bedrijfskantine en woonhuizen zitten nog wel op het gas en de ketel houden we enkel nog op temperatuur als back-up. Wat ook fijn is en wat voor veel rust zorgt, is dat we nu niet meer te maken hebben met de onrust in de wereld. Voordat we begonnen met dit systeem zorgde de oorlog in Oekraïne voor een gigantische prijsstijging in gas. Wij hadden geen vast contract en dan ben je overgeleverd aan de marktwerking in de wereld. En ook nu is er weer heel veel aan de hand in de wereld. Daarnaast was er al sprake van een belastingverhoging en het afschaven van belastingvoordeel voor de glastuinbouw op gas. Met dit systeem hebben we de regie weer een stukje meer in eigen handen." Wat kunnen collega's leren van dit proces? RVO-adviseur Nesad waardeert de transparantie van Maurice en Robert: "Elk gesprek was open en constructief, met duidelijke afspraken." De kennis van bedrijfsprocessen hielp ook. "Als je snapt wat er op zo'n bedrijf gebeurt, kun je meedenken aan oplossingen." Kees, subsidie-adviseur van de twee broers, vult aan: "Wees eerlijk en transparant. Rapporteer tijdig. Dan kun je heel ver komen." Voor andere ondernemers hebben Robert en Maurice een duidelijke tip: "Neem een adviseur. Die neemt veel werk uit handen. En wees eerlijk en meld op tijd problemen. Er is kennis en betrokkenheid bij RVO. Ook hielp de begeleiding van Glastuinbouw Nederland. Zo kun je vooroplopen met nieuwe technieken. Zonder inhoudelijke en financiële ondersteuning wordt voor ons het risico te groot en kan je als sector niet verder." Meer weten over de MEI-subsidie? Ben je van plan om te investeren in innovatieve systemen die de CO2-uitstoot verminderen? Kijk dan of je gebruik kunt maken van de subsidie Marktintroductie energie-innovaties glastuinbouw (MEI) .

Onderzoek in Bleiswijk: van techniek naar praktijk De verwachting is dat de beschikbaarheid van fossiele CO₂ uit ketels en WKK’s afneemt. Ook externe CO₂-levering vanuit de industrie staat onder druk, onder andere door een toenemende focus op permanente CO₂-opslag (CCS) in plaats van hergebruik (CCU). Tegelijkertijd blijft CO₂ essentieel voor plantengroei in de kas. Daarom onderzoekt Wageningen University & Research (WUR) hoe Direct Air Capture (DAC) kan worden ingezet om CO₂ uit de buitenlucht te winnen en beschikbaar te maken voor gebruik in de kas. In het Innovatie- en Demonstratiecentrum (IDC) CO₂ uit Buitenlucht in Bleiswijk worden systemen van verschillende DAC-bedrijven getest en gedemonstreerd. Daarbij wordt gekeken naar onder andere: CO₂-kwaliteit capaciteit en concentratie energiegebruik prestaties onder verschillende klimaatomstandigheden praktische inzetbaarheid in de kas Taalbarrière tussen telers en leveranciers Tijdens bijeenkomsten van de begeleidingscommissie, waarin met name telers deelnemen en ook partners uit de DAC-sector aansluiten, viel iets op. Bedrijven buiten de glastuinbouw hebben vaak beperkt inzicht in hoe CO₂ in de praktijk wordt toegepast. Denk aan vragen als: hoeveel CO₂ wordt er gebruikt? wanneer wordt er gedoseerd? welke concentraties worden nagestreefd? welke operationele keuzes spelen daarbij een rol? Hierdoor spreken CO₂-leveranciers en telers niet altijd dezelfde taal. Waar telers denken in kilogram per hectare per uur en daar gevoel bij hebben, rekenen DAC-bedrijven vaak in CO₂-productie per 24 uur. Dat verschil maakt het lastig om elkaar goed te begrijpen. Van verschil naar verbinding Om die kloof te verkleinen en de belangrijkste kengetallen inzichtelijk te maken, heeft WUR een handzaam en interactief rapport ontwikkeld. Het doel: telers en leveranciers dichter bij elkaar brengen en zorgen dat beide partijen beter begrijpen wat er nodig is én wat er mogelijk is. “Door kengetallen en toelichting in context te bieden, ondersteunen we CO₂-leveranciers bij het beter begrijpen van de glastuinbouwsector. Tegelijk helpen we telers om vertrouwd te raken met de principes en mogelijkheden van Direct Air Capture”, vertelt Alexander Boedijn, onderzoeker bij Wageningen Plant Research. “Daarnaast zien we dat dit project de interactie tussen de DAC-sector en de glastuinbouw versterkt. Gesprekken komen op gang en daarmee hopen we zowel toeleveranciers als telers een impuls te geven om CO₂-technologie verder te ontwikkelen en toe te passen als duurzaam en rendabel alternatief.” Bekijk de publicatie Bekijk hier de publicatie: CO₂ From Direct Air Capture For Greenhouse Horticulture . Financiering en coördinatie Dit project wordt uitgevoerd door Wageningen University & Research. Dit project is gefinancierd en gecoördineerd door Kas als Energiebron, een innovatieprogramma van het ministerie van LVVN en Glastuinbouw Nederland. Mogelijk gemaakt door Kennis in je Kas (KijK). De proef is begeleid door telers.

Waarom deze bijeenkomst? De energiewetgeving verandert. Steeds meer glastuinbouwbedrijven krijgen te maken met verplichtingen rondom energiebeheer, monitoring en rapportage. Daarom namen Glastuinbouw Nederland en Kas als Energiebron het initiatief om de sector hierover te informeren én samen te verkennen: hoe gaan we hier als sector mee om? Samen met adviesbureau BlueTerra hebben we de inhoud verder toegelicht en de impact van de regelgeving inzichtelijk gemaakt. Samen zoeken naar een werkbare aanpak Tijdens de bijeenkomst werd duidelijk dat de impact groot kan zijn. Tegelijkertijd leeft er een duidelijke wens in de sector: maak het werkbaar. Niet nóg een losse verplichting, maar een aanpak die aansluit op wat er al is en die praktisch uitvoerbaar is in de kas. Juist daarom is samen optrekken belangrijk. Door kennis te bundelen, systemen op elkaar af te stemmen en ervaringen te delen, ontstaat een aanpak die voor meer bedrijven werkt. De rol van de sector Als belangenbehartiger nemen Glastuinbouw Nederland en Kas als Energiebron hierin een actieve rol. Niet door het voor te schrijven, maar door het gesprek te organiseren, inzichten te delen en samen met de sector tot oplossingen te komen. Transparant, praktisch en met oog voor de dagelijkse praktijk van ondernemers. Vervolg: samen verder verkennen De bijeenkomst op 15 april is een eerste stap. De komende periode wordt met een groep betrokken partijen verder verkend hoe een gezamenlijke aanpak eruit kan zien. Daarbij staat één vraag centraal: hoe maken we dit zo werkbaar en betaalbaar mogelijk voor de sector? Wil je meedenken? Werk je in de glastuinbouw en wil je actief bijdragen aan dit traject? Meld je dan bij Alexander Formsma via aformsma@glastuinbouwnederland.nl , of Robert Solleveld via rsolleveld@glastuinbouwnederland.nl . We nemen je graag mee in het vervolg en zorgen dat je aangehaakt blijft.