Zoeken

Hieruit blijkt dat het belichten van aubergines zeker geen kopie van bijvoorbeeld een tomatenteelt is. De resultaten van voorgaande jaren zijn erg verschillend geweest en de zoektocht naar een goed teeltrecept is duidelijk nog in beweging. Bij Delphy wordt nu voor het tweede jaar intensief onderzoek gedaan naar de belichte aubergine teelt en daaruit is gebleken dat dit gewas een raspaardje is; als alles goed gaat zeer dankbaar, maar buiten de bandbreedte direct groei- en productieverlies. Voorafgaand aan deze proef is door middel van een proef bij Wageningen University & Research gekeken naar het spectrum. Aan de hand hiervan zijn de lampen geïnstalleerd. In beide afdelingen is 190 micromol groeilicht geïnstalleerd. 100% belichting van bovenaf. Een afdeling Full-Led en een vergelijking met hybride, dat wil zeggen dat 50% van de belichting SON-T is. Volgens plan De teelt is gestart op 23 oktober met als hoofdras Tracey en twee proefrassen. Er is gestart met getopte plant wat via de scheuten naar een 4-stengel-systeem verder gaat. Naarmate de plantbelasting toeneemt, wordt de belichting opgevoerd. De eerste teeltfase verloopt volgens plan. Op 2 december zijn de eerste vruchten geoogst. Doelstelling is om de klimaat- en groeiomstandigheden in beide afdelingen zo gelijk mogelijk te houden. Een van de onderzoekvragen is wat de reactie van de aubergine is op de verhouding lichtintensiteit/daglengte natuurlijk licht/kunstlicht. Er is een begeleidingscommissie gevormd met drie auberginetelers, Plant Lighting, Delphy en Oreon. De groep is enthousiast van start gegaan met wekelijks kasbezoek en hieropvolgend discussie over de komende strategie. Vragen en leerpunten Aan het gewas worden verschillende metingen gedaan met betrekking tot groei en plantbelasting. De eerste resultaten geven al aan dat bij belichte aubergine nog veel vragen en leerpunten zijn. Een zeer interessante proef waarbij nu al blijkt dat resultaten in andere groentegewassen zeker niet 1-op-1 te kopiëren zijn naar het raspaardje aubergine. Het project wordt uitgevoerd door Delphy Improvement Centre en Plant Lighting en gefinancierd door het programma Kas als Energiebron, het actie- en innovatieprogramma van Glastuinbouw Nederland en ministerie LNV. Ook gewascoöperatie Aubergine en Oreon dragen bij aan dit project.

Zes lichtspectra Op 19 juni is het vooronderzoek gestart in de klimaatkamers van Plant Lighting. Paprika ’Mavera’ wordt bij zes verschillende lichtspectra geteeld tot aan het moment dat de eerste 4 of 5 zetsels geoogst zijn. In alle zes de behandelingen wordt het daglicht in een kas in de Nederlandse winter gesimuleerd met zonlichtsimulatoren die een vrijwel perfect daglichtspectrum genereren. Het winterdaglicht wordt aangevuld met 200 µmol/m 2 /s assimilatiebelichting met zes verschillende lichtspectra: Daglicht + SON-T + LED RB + verrood (10% verrood overdag) Daglicht + SON-T + LED RB + verrood (20% verrood overdag) Daglicht + SON-T + LED RB + verrood (40% verrood overdag) Daglicht + SON-T + LED RB + verrood (5 µmol/m 2 /s begin nacht) Daglicht + LED RB + verrood (~30% verrood: zelfde fytochroom-balans behandeling 2) Daglicht 100% Verrood Dus vier hybride behandelingen waarin verrood op verschillende manieren wordt aangeboden, één puur LED behandeling en de laatste behandeling puur daglicht. Die laatste is economisch niet haalbaar in een commerciële teelt, maar laat wel zien wat onder een zonlichtspectrum mogelijk is ten opzichte van de gebruikte assimilatiebelichting. Er is gestart met planten met een bloem in de eerste oksel. De lichtsom wordt stapsgewijs opgebouwd zodat de assimilatie in balans blijft met de toenemende plantbelasting. Hoofddoel is om te onderzoeken wat het effect van de lichtspectra is op de strekking, vruchtzetting, algehele gewasstand en tolerantie voor 18 en meer uren belichting per dag. Deze kennis wordt gebruikt in de kasproef op 1000 m 2 die eind september start. Het project wordt uitgevoerd door Delphy Improvement Centre en Plant Lighting en gefinancierd door Signify, de gewascoöperatie paprika en het programma Kas als Energiebron. Dit is het actie- en innovatieprogramma van Glastuinbouw Nederland en het ministerie van LNV.

Om energiebesparing en klimaatneutrale toepassingen voor all-electric glastuinbouw te kunnen combineren met belichting wordt veel verwacht van efficiëntere belichtingssystemen zoals LEDs. LED biedt energetisch voordelen en geeft ruimte voor toepassing van dynamische lichtrecepten (lichtkleur is te kiezen en in de tijd te variëren). In het lopende project “Denkkader licht” wordt een beeld geschetst van de kennis die er over lichtkleuren en het effect daarvan op groei en ontwikkeling is en welke kennislacunes er zijn. Over de combinatie van lage intensiteit zonlicht in de winter met LED verlichting blijkt heel weinig bekend. Veel onderzoek is gedaan aan effecten van één kleur, vaak in daglichtloze condities, maar slechts weinig onderzoek naar een integrale benadering van LED belichting in kassen met daglicht. Twee richtingen van ontwikkeling van lichtrecepten lijken perspectiefvol voor onderzoek en vervolgens voor toepassing in de glastuinbouw: (1) balans tussen kleuren en (2) minimale hoeveelheid licht van bepaalde kleur. Het doel van dit onderzoek is het opstellen van (goede) basisspectra voor LED licht als aanvulling op het zonlicht onder omstandigheden met weinig natuurlijk licht, voor een aantal gewassen (tomaat, sla, chrysant en alstroemeria). Dit gebeurt in 5 werkpakketten: Werkpakket 1. Inrichten IDC LED, plannen en voorbereiden. Naast inrichten van het IDC LED met de nieuwste led modules, zal het plan voor werkpakket 2 wordt gedetailleerd ingevuld over o.a. aantallen planten, rassen, spectrum, intensiteiten en plantmetingen. Werkpakket 2. Experimenten met lichtrecepten. In een reeks experimenten worden strategieën met verschillende basisspectra toegepast bij tomaat, chrysant, sla en alstroemeria. Al deze proeven worden gedaan onder “winterse condities” in de kas, dus lage niveaus zonlicht en korte dagen met natuurlijk licht. In serie 1 wordt in eerste instantie voor tomaat en sla een proef gedaan met verschillende spectra, waarin de effecten op jonge tomatenplanten en op slaplanten wordt bepaald. In deze proef worden de morfologische en fysiologische processen in de plant gemeten die de groei en ontwikkeling van de planten bepalen. Uit deze proef valt af te leiden in hoeverre blauw licht in het LED spectrum nodig is, wat het effect is van groen en verrood licht, en in hoeverre deze effecten onderling vervangbaar zijn. Daarna volgt een serie 2 met chrysant en alstroemeria. Daar wordt gekeken naar weggroei van jonge planten, strekking, bladoppervlakte, lichtonderschepping, bladgrootte en biomassavorming. Uit deze proef valt af te leiden in hoe de plantvorm en lichtonderschepping van jonge chrysanten- en alstroemeriaplanten gestuurd kan worden met het spectrum Werkpakket 3: Go/No Go bespreking Werkpakket 4: toepassing in een teelt. In WP2 wordt gewerkt met jonge gewassen en is de vraag wat de effecten zijn op een volgroeid gewas. Daarom worden uit die experimenten de meest interessante combinaties gezocht van spectrum en gewas, en worden deze beproefd in een volledige teelt (voor chrysant of sla) of de winterproductie (tomaat). Werkpakket 5. Rapportage en overleg Dit onderzoek moet kennis opleveren om de toepassing van led te versnellen door meer kennis over het toe te passen spectra. Led is inmiddels meer dan 40% zuiniger dan de huidige SON-T lampen bij gelijke lichtintensiteit. Philips draagt € 25.000,- bij aan dit project (in kind). Het is belangrijk om te weten als overgegaan wordt op led-belichting wat de invloed is op biologische bestrijders en plantweerbaarheid. Een vijftal verkennende experimenten moeten hier een beeld van geven. Zoekefficiëntie en parasiterings-activiteit van Aphidius ervi voor bladluis Populatie-ontwikkeling roofmijten op komkommer Eileg en ontwikkeling van Macrolophus pygmaeus in tomaat Eileg en ontwikkeling Orius roofwantsen in chrysant Effect lichtbehandeling op plantweerbaarheid tomaat en chrysant Projectnummer: 20078

In de presentaties van Anja Dieleman en Kees Weerheim van Wageningen University & Research, Business Unit Glastuinbouw op 29 maart tijdens de gewasbijeenkomst Glasgroente werd duidelijk dat we lang nog niet alles weten van het effect van de verschillende kleuren licht op de plant. Het is echter zeker dat er een meerproductie te halen valt uit het gebruik van stuurlicht. De proeven die in de tomaat zijn gedaan Richtten zich met name op het gebruik van verrood licht. Zowel topbelichting als tussenbelichting zijn getest. Er zijn grote verschillen tussen cultivars hoe groot het effect is, maar er is zeker een meerproductie bij het gebruik van verrood licht.

In de belichtingsperiode van september 2014 tot april 2015 is onderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden om de unieke kenmerken van het Futagrow teeltsysteem in te zetten voor elektriciteitsbesparing. De basis van het innovatie teeltsysteem 'Futagrow' ligt in het maximaal benutten van de hoeveelheid natuurlijk licht. In het Futagrow systeem wordt 95% van het binnenkomende licht opgevangen door het altijd jonge en vitale gewas. Korte, elkaar overlappende teeltrondes, op in hoogte verstelbare goten in combinatie met een substraatloze teelt zorgen voor een generatief en stuurbaar gewas. De energiebesparing moet komen uit de toepassing van LED top-belichting, LED tussenbelichting en verregaande lichtintegratie in combinatie met de hoge lichtbenutting van het Futagrow teeltsysteem. Tussenbelichting Met een beweegbaar tussenlichtarmatuur met LED zijn in de opgroei- en afrijpingsfase van een tomatenplant positieve effecten op kwaliteit, stuurbaarheid en snelheid te realiseren. In de randmaanden van de belichtingsperiode heeft het tussenlicht in principe de voorkeur boven belichting van bovenaf, behalve als het sneller ontwikkelen van de vruchten in de betreffende teelt tot onbalans kan leiden. Ook is d.m.v. fluorescentie metingen onderzocht of er over de hoogte van het gewas en gedurende de dag momenten zijn waarop de belichting minder efficiënt is, zodat inefficiënte belichting kan worden vermeden. Deze momenten zijn niet gevonden. Wel heeft de positie van het tussenlicht een sterke invloed op de zetting en ontwikkelingssnelheid van bloemen en vruchten nabij de balk. Dit project is mede gefinancierd vanuit het programma Kas als Energiebron, het innovatie- en actieprogramma van LTO Glaskracht Nederland, het ministerie van Economische Zaken, Telersverening Prominent, Telersvereniging Tuinbouw Techniek Ontwikkeling, Lemnis, RijkZwaan en Jiffy. Het eindrapport van het project is beschikbaar en vindt u via onderstaande link.

Dit project heeft tot doel de effecten te bepalen van verschillende teeltomstandigheden op de absorptie, transmissie en reflectie en de fotosynthese-efficiency afhankelijk van de golflengte. Het wordt dan mogelijk om gericht gebruik te maken van verschillende lichtkleuren en daarmee de belichtingsefficiëntie (gram oogstbaar product per Watt licht) minimaal 10 tot 15% te verbeteren. Bij de vruchtgroenten was het spectrum van de fotosynthese gelijk aan het gangbare fotosynthese spectrum (plantgevoeligheidscurve). Rood licht is het meest efficiënt voor bladfotosynthese. Rood LED licht (circa 645nm) was in groene bladeren maximaal 13% efficiënter dan SON-T licht. Bij de rode bladeren van de roos cultivar Prestige was het rode LED licht zelfs tot 35% efficiënter. Deze waarden gelden alleen voor de momentane bladfotosynthese bij een belichting met 100 mol/m2/s-1 (PAR). De resultaten geven wel aan dat rood LED licht tot meer fotosynthese kan leiden, het meest bij roos cultivars met rode bladeren. Projectnummer: 13100