Zoeken

Kan het beschikbare licht in de winter niet beter benut worden door bijvoorbeeld een andere plantvorm en bladplukstrategie aan te houden, met energiebesparing tot gevolg. Op twee praktijkbedrijven worden de effecten van vijf bladpluk-strategieën geanalyseerd in tomaat met de rassen Merlice en Brioso. Beide gewassen werden belicht conform de standaard belichtingstrategie voor tomaat. Het doel was het effect bepalen van een lagere Leaf Area Index (LAI) op gewasontwikkeling, productie en energiebesparing. Deze verlaging van de LAI werd gerealiseerd door extra blad weg te halen uit het bovenste gedeelte van de plant gedurende de gehele winterperiode. Het bleek dat bij het ras Merlice in de winterperiode een maximale productieverhoging van 1kg/m2 werd gerealiseerd in vergelijking met het standaard gewas. Ook kan met deze maatregel de totale verdamping van een gewas worden verlaagd en dus ook het energieverbruik. Met het extra bladplukken moet wel op tijd worden gestopt. De LAI van het gewas moet namelijk hoog genoeg zijn om al het beschikbare licht te kunnen gebruiken. Bij een te lage LAI in relatie tot het beschikbare licht kwamen de planten in deze proef te veel onder stress te staan, wat resulteerde in een directe productieverlaging. Zowel bij Merlice als bij Brioso zijn geen effecten waargenomen van het extra bladplukken op zetting snelheid, plantbelasting en het aantal geoogste trossen. Wel bleef bij beide rassen de stengel korter dan bij het standaard gewas. Nadat er gestopt is met bladpluk uit de kop bleef het verschil in lengte stabiel. Projectnummer: 15095

Dit project betreft het onderzoeken van de mogelijkheden om energiezuinige stappen uit de aanpak volgens HNT toe te passen bij de opkweek van groenteplanten. De aspecten die een rol spelen bij het energieverbruik zijn de belichting, het microklimaat en de plantactiviteit. De aanpak in dit project betreft eerst een inventarisatie van teeltwijzen en energiegebruik op de bedrijven inclusief een brainstorm ronde met de praktijk om de mogelijkheden in kaart te brengen. In dit project is door gesprekken met tien opkweekbedrijven, een workshop en literatuurstudie in kaart gebracht waar de kansen en knelpunten liggen. Uit de gesprekken bleek dat de kwekers het meest verwachten van energiebesparing middels: Meer en scherper schermen; Temperatuurintegratie; Geforceerd ventileren. Uit de workshop kwam hierbij naar voren dat vooral de horizontale temperatuurverdeling als grootste prioriteit moet worden gezien om gelijktijdig energiebesparing te realiseren en de uniformiteit van het product te verbeteren. De piek van de groente-opkweek ligt in de maanden oktober t/m februari. Buiten deze maanden om worden andere producten geteeld. De haalbaarheid van investeringen in energiebesparing hangt af van de keuze voor gewassen met weinig warmtevraag (koude groente) of aanzienlijke warmtevraag (potplanten). In de 2e fase van het project is op een praktijk opkweekbedrijf de horizontale temperatuurverdeling in een afdeling een maand gemonitord. Het temperatuurverschil tussen de warmste en de koudste plek bedroeg gemiddeld niet meer dan 1 °C. De belangrijkste oorzaak van de verschillen lag bij de warmteafgifte van de verdeelleidingen. De windrichting had geen invloed op de temperatuurverdeling, waarschijnlijk doordat de afdeling geen buitengevels heeft en de wind daardoor minder drukverschillen kan creëren. Ook bleken schermkieren niet te leiden tot ongewenste horizontale luchtbewegingen, mogelijk door de relatief kleine oppervlakte van de afdeling (5000 m2). Projectnummer: 14083

De watergift is een van de belangrijkste groeibepalende factoren bij Phalaenopsis. Dit bepaalt echter ook de noodzaak van ventilatie, omdat het wenselijk is dat het gewas tijdig droog is. In dit project wordt een verdampingsmodel geïmplementeerd om te toetsen ter ondersteuning van het beslismoment van watergeven voor de verschillende teeltfasen. Dit project richtte zich op schatting van de potverdamping van Phalaenopsis in 12 cm potten, om hiermee een hulpmiddel voor het beslismoment van de watergift te ontwikkelen. Hiertoe zijn met behulp van weegunits verkregen data van drie bedrijven gebruikt om de potverdamping (evapotranspiratie) te bepalen, en zijn klimaatgegevens verzameld. Met de gegevens is een verdampingsmodel voor Phalaenopsis ontwikkeld dat de gecumuleerde potverdamping (verdampingssom) schat tussen opeenvolgende watergiften. Invoervariabelen zijn vochtdeficiet, PAR straling en watergift. Het verdampingsmodel is beschikbaar gemaakt binnen LetsGrow als beslissingsondersteunend hulpmiddel voor de watergift in de opkweek van Phalaenopsis. Projectnummer: 13502

In het project 'On-line monitoring van transpiratie en fotosynthes' is een succesvolle nieuwe methode ontwikkeld om on-line de transpiratie en fotosynthese te schatten en on-line in grafieken en getallen weer te geven. Voor deze methode is onder ander gebruik gemaakt van de ventilatiemonitor die is ontwikkeld in het project 'On-line schatting van het ventilatievoud van kassen'. On-line bepaling van de fotosynthese leidt tot een energiezuiniger klimaatinstelling. Een betere schatting van fotosynthese, toegepast in optimaliserende regelaars geeft zeker een betere productie, waardoor de energie-efficiënte toeneemt. In dit project wordt het vorige onderzoek naar de praktijk vertaald. Deze monitoren zijn uitgetest bij diverse vruchtgroentetelers en slatelers. In het onderzoek is ook een nieuwe transpiratiemonitor ontwikkeld, op basis van een statische energie- en vochtbalans. De beide transpiratiemonitoren geven goede resultaten in de praktijk. De fotosynthesemonitor werkt nog niet goed. Alle monitors zijn eenvoudig te implementeren in de klimaatcomputer en kunnen dan als beslissingsondersteuning van de telers worden gebruikt. Projectnummer: 12735

Dit project kent de volgende doelstellingen: Vaststellen hoeveel energie valt te besparen als tijdens donkere perioden de gewasverdamping niet gestimuleerd wordt. Naar verwachting bedraagt deze besparing 5 tot 10%. Vaststellen hoe wordt omgegaan met donkere perioden. Vaststellen wat nodig is om ondernemers ervan te overtuigen dat plant activeren niet noodzakelijk is voor een optimale groei. Door op donkere dagen minder of minder vaak maatregelen te nemen die de gewasverdamping stimuleren (activerende maatregelen) is het energiegebruik met zo'n 10% terug te dringen. In dit geval is minder CO2 beschikbaar. Om de productie op niveau te houden moet dit gecompenseerd worden door CO2 uit andere bronnen. Ondernemers aarzelen om minder activerende maatregelen te nemen omdat zij vrezen voor een zwak gewas en zwak wortelstelsel, met uiteindelijk gevolgen voor de productie en vooral de productkwaliteit. Deze vrees moet worden overwonnen. Dit kan door het inzichtelijk maken in hoeverre deze vrees gegrond is en hoeveel speelruimte er is in instellingen voordat productie en productkwaliteit gevaar lopen. Of en hoe dit project een vervolg moet krijgen wordt onderzocht. Projectnummer: 12415