Gewasgezondheid bij jaarrond productie onder LED

Beschrijving

Doelstelling
Kennisontwikkeling over de gevolgen van gewasbelichting met LED (lichtintensiteit, daglengte, lichtspectrum en verhouding lamplicht/daglicht) op de ontwikkeling van plaaginsecten en biologische bestrijders.

Projectbeschrijving
Er is een transitie gaande naar een fossielvrije glastuinbouw met een zo beperkt mogelijk elektraverbruik. Naast een optimale benutting van daglicht moet er worden belicht op een manier die zo min mogelijk elektra kost / met zo efficiënt mogelijke armaturen. LED-armaturen zijn nu al meer dan tweemaal zo efficiënt als verouderde SON-T lampen. Met druk op het gewasbeschermingsmiddelengebruik en een grote belang van o.a. biologische bestrijders, is het van belang de effecten te weten van de overschakeling op LED. Dit biedt bedreigingen, maar ook kansen. Een intensievere teelt met belichting en hogere temperaturen leidt er bijvoorbeeld toe dat een groot aantal van de plagen ook in de winter zowel latent als actief in het gewas aanwezig kanzijn. Een grote onzekerheid is wat de reactie van plagen en hun bestrijders is op verschillende kleurenspectra en fotoperiodes belichting. Hierover is nog weinig bekend en dit onderzoek richt zich hier op.

Dit onderzoek wordt uitgevoerd in een onderzoeksfaciliteit van de Vertify (Demokwekerij Westland). Twee onderzoekcompartimenten van beide 110 m2 worden allebei opgesplitst in twee aparte afdelingen en per afdeling worden er verschillende lichtbronnen geïnstalleerd. Daarmee zijn er vier belichtingsbehandelingen. Per afdeling worden er vierruime insectenkooien van minimaal 7 m2 geïnstalleerd. Het onderzoek zal gefaseerd worden uitgevoerd, waarbij de aandacht eerst uitgaat op de ontwikkeling van twee belangrijke plaagorganismen per gewas (chrysant / tomaat) en daarna ook op de natuurlijke vijanden. De variaties in belichtingsstrategie betreffen daglengte, lichtintensiteit, en met nadruk lichtspectrum. De aandacht zal uitgaan naar een basis van rode (660 nm) LED’s vs. breedband spectrum (witte) LED’s, effect van verrood licht, belang van het aandeel blauw licht en belang van aanwezigheid UV. In overleg zal ook een controle-behandeling met SON-T overwogen worden. De ontwikkeling van de geïntroduceerde insecten of mijten wordt intensief gevolgd, naast de gewasontwikkeling. Ook zal er aandacht zijn voor effect van lichtspectrum op het scouten. Het plan is om in totaal zeven onderzoeken uit te voeren:
1.Chrysant - Floridamineervlieg en de bestrijding door de sluipwesp Diglyphus isaea  ( mei/juni 2021)
2.Tomaat - Tabakswittevlieg en de bestrijding door Macrolophus en eventueel sluipwespen– (september/ december 2022)
3. Chrysant – Effect op Californische trips – (december/januari 2021-2022)
4. Chrysant – Effect op de roofmijt Transeius montdorensis (december/jan. 2021-2022)
5. Chrysant – Effect op interactie trips en roofmijt (april/mei-2022)
6. Chrysant – Effect op roofwants Orius sp. (mei/juni-2022)
7. Tomaat - Galmijt (Aculops lycopersici)waarbij geexperimenteerd wordt met biologische bestrijders – (september/december 2022)

De exacte invulling en keuze van plagen en bestrijders zal in overleg worden gedaan, zodat dit project voldoende gewasoverstijgend is.

Resultaten

Chrysant
Bij Californische trips werden geen verschillen gevonden tussen de onderzochte lichtspectra. Zowel de aantallen trips als de gewasschade bleven vergelijkbaar. Ook de ontwikkeling van natuurlijke vijanden, zoals de roofmijt Transeius montdorensis en de voedermijt Carpoglyphus lactis, werd niet beïnvloed door het lichtspectrum.

Bij mineervlieg werd een lichte trend gevonden waarbij zeer rode lichtspectra resulteerden in minder vraatschade. Dit effect trad echter alleen op bij extreem hoge roodpercentages die in de praktijk nauwelijks worden toegepast.

Tomaat
Bij tabakswittevlieg werd een lichte trend waargenomen waarbij een hoger aandeel rood licht leidde tot een tragere populatieontwikkeling. Deze effecten waren beperkt en niet sterk genoeg om praktisch toepasbaar te zijn als stuurmiddel.

Voor natuurlijke vijanden zoals Encarsia formosa en Macrolophus pygmaeus werden geen verschillen gevonden tussen de verschillende lichtspectra.

Gewasontwikkeling
De gewasontwikkeling in zowel chrysant als tomaat bleek grotendeels onafhankelijk van het gebruikte lichtspectrum. Kleine verschillen in plantlengte of versgewicht waren niet consistent tussen behandelingen of teelten.

Conclusie
De resultaten laten zien dat verschillen in LED-lichtspectrum binnen praktijkrelevante grenzen nauwelijks invloed hebben op plaagdruk, biologische bestrijding en gewasontwikkeling. Biologische bestrijders blijven onder LED-belichting effectief functioneren. Telers kunnen hun keuze voor een LED-spectrum daarom vooral baseren op gewasgroei, energie-efficiëntie en teeltstrategie, zonder rekening te hoeven houden met negatieve effecten op geïntegreerde gewasbescherming.