Nieuwe teeltsystemen voor Phalaenopsis: kansen voor een fossielvrije en schonere teelt?

Beschrijving

Doel
Het doel van dit project is een demonstratieproef waarin twee nieuwe kas- en teeltsystemen getoetst worden. Het ene teeltsysteem is een semi-gesloten kas met koeling via een pad-wall, een water-recirculatiesysteem, en eb/vloed teelt-tafels met verticale luchtbeweging. Het andere teeltsysteem is volledig gesloten en daglichtloos. Phalaenopsis wordt gebruikt als voorbeeldgewas.

Projectbeschrijving
De glastuinbouw moet een transitie doormaken van energie-intensief naar energiezuinig en klimaat-neutraal. In de praktijk worden grote stappen gezet in energiereductie door de transitie van SON-T naar LED-belichting en betere isolatie van de kassen. Om de energievraag nog veel verder te reduceren met behoud van productiviteit en kwaliteit, zijn algemeen toegepaste technieken niet altijd afdoende. Waar nog een grote stap te maken valt is meer klimaatgelijkheid en betere vochtbeheersing. Voor een aantal teelten bieden alternatieven voor de ’klassieke kas’ wellicht perspectief voor een toekomstbestendige en op termijn fossielvrije teelt. Denk daarbij aan gewassen met zeer specifieke eisen aan het klimaat, zoals een hele kleine acceptabele bandbreedte voor temperatuur of vocht, of een bijzondere warmte-licht verhouding. Phalaenopsis is een intensieve teelt met een groot areaal waarvoor zulke specifieke eisen aan het teeltklimaat gelden. Het project bestaat uit 2 fases:

1. Berekening van de potentiële energiebesparing voor een de teelsystemen ten opzichte van een reguliere kas
2. Omzetten van beide concepten naar een demonstratieproef

Dit project wordt gefinancierd door het ministerie van LNV. Er is ook een bijdrage gevraagd van de gewascoöperatie Potorchidee.

Resultaten

Binnen dit onderzoek zijn twee innovatieve teeltsystemen voor Phalaenopsis onderzocht: een semi-gesloten kas en een volledig daglichtloze kas. De semi-gesloten kas liet zien dat warmte kan worden bespaard, maar daar staat een hoger elektriciteitsverbruik voor luchtverplaatsing tegenover. Daarnaast bleek dat een gelijkmatige watergift en groei nog aandacht vragen voordat dit systeem commercieel toepasbaar is.

De daglichtloze kas zorgde voor een sterke daling van het warmtegebruik, maar vroeg tegelijkertijd aanzienlijk meer elektriciteit. Juist de combinatie van een daglichtloze opkweek met een reguliere glazen kas voor de afkweek biedt perspectief. In dat scenario kan per saldo zowel warmte als elektriciteit worden bespaard, terwijl de planten minstens even snel groeien als in de praktijk.

De resultaten laten zien dat deze nieuwe teeltsystemen kansen bieden voor een energiezuinigere Phalaenopsisteelt. Wel is vervolgonderzoek nodig om de plantkwaliteit verder te verbeteren, onder meer door de strekking van de planten en de beworteling beter te sturen.