Systeemsprong chrysant: naar een energiezuinige en emissiearme teelt

Beschrijving

Doel
Het doel van dit project is optimalisatie van een nieuw teeltsysteem in bakken met substraat om systeemsprong van grondgebonden teelt van chrysant naar een fossielvrij, emissiearm en digitaal aangestuurde teelt mogelijk te maken.

Projectbeschrijving
De teelt van chrysant staat voor een aantal uitdagingen in de komende jaren: teelt los van de ondergrond, geautomatiseerd planten en oogsten, en een fossielvrije en emissiearme teelt die digitaal gestuurd wordt. Deze combinatie van doelen ten opzichte van de huidige grondgebonden teelt maakt een systeemsprong nodig. Pogingen tot nu toe met teelt op water of op erfgoedvloeren hebben nog geen commerciële toepassing gevonden. In het AGROS-project is eind 2023 een chrysantenteelt in bakken uitgevoerd met twee watergeefstrategieën, waarbij substraat- en plantprocessen gevolgd werden met een uitgebreide set sensoren. Er is veel interesse in vervolgexperimenten met chrysantenteelt in bakken voor een nauwkeurige teeltsturing, waarbij gekeken wordt naar hergebruik van het substraat en de afstemming met de nutriënten behoefte van het gewas. Ook zijn er voordelen voor automatisering en digitalisering, maar de investeringskosten zijn nog hoog. Er bestaan nog veel vraagstukken met betrekking tot de teelt in bakken: het hergebruik van de grond, irrigatiestrategie en verdamping, nutriëntenbehoefte en de productie.

In dit project wordt daarom onderzoek gedaan naar het teeltsysteem in bakken met substraatmengsel. De proeven vinden in vier teeltrondes plaats in een kasafdeling uitgerust met verduisteringsscherm, energiescherm en dimbare LED-belichting. Er worden twee belichtingsstrategieën getest. 

Dit project wordt gefinancierd door het ministerie van LNV.

Resultaten

Praktijkconforme productie en goede kwaliteit
De teelten in bakken met substraat zijn succesvol uitgevoerd en tonen aan dat chrysant (cv. Baltica) technisch goed los van de grond geteeld kan worden. De productie lag op praktijkniveau, met 5,5 tot 6,5 kg versgewicht per m². De lichtbenuttingsefficiëntie varieerde tussen 0,6 en 0,8 g drooggewicht per mol PAR-licht. De takkwaliteit was goed: stevige stelen en gezonde bladeren. Het vaasleven varieerde per teelt en lichtstrategie, wat aangeeft dat vooral op dit punt nog optimalisatie nodig is.

Belichting: minder licht, meer efficiëntie, maar effect op houdbaarheid
Het dimmen van belichting tijdens dure uren gaf vergelijkbare resultaten als constant belichten. Belichten op gewasbehoefte resulteerde in 21% minder lichtinput en 9,8% lager drooggewicht. De lichtbenuttingsefficiëntie nam daarbij toe, maar het vaasleven verslechterde aanzienlijk. Dit laat zien dat energiebesparing mogelijk is, maar dat dit direct invloed kan hebben op productkwaliteit en houdbaarheid.

Veenvrij, hergebruik en volledig biologisch
Teelt op veenvrij substraat bleek goed mogelijk. Productieverschillen met veen waren beperkt, mits de watergift werd aangepast (vaker water geven vanwege lagere vochtbuffer). Hergebruik van substraat liet in eerste instantie lagere opbrengsten zien, maar in de vierde teelt waren er geen significante verschillen meer tussen nieuw en hergebruikt substraat. Daarnaast zijn alle rondes volledig uitgevoerd zonder chemische gewasbescherming, met succesvolle inzet van biologische bestrijding en minder groeiregulatoren dan in de vollegrondsteelt.