Beschrijving

Doel
Het doel van dit project is een energiezuinig en toekomstbestendig teeltconcept ontwikkelen voor de tropische potplanten Bromelia, Potanthurium en Spathiphyllum. Het onderzoek richt zich de ondergrens van de teelttemperatuur onder LED-belichting.

Projectbeschrijving
Een aantal (sub)-tropische potplanten met een relatief lange teeltduur wordt in Nederland jaarrond geteeld met lage tot matige intensiteiten belichting in de winter. Hieronder vallen de bekendere soorten potplanten Bromelia, Potanthurium en Spathiphyllum. Zoals te verwachten bij van nature tropische epifyten (Bromelia en Anthurium) en bodembedekkers (Spathiphyllum), worden deze planten bij een relatief lage intensiteit belichting en hoge minimumtemperatuur geteeld. Besparing op warmte is dus juist van belang voor een rendabele teelt.

Dat de respons van dit soort gewassen op temperatuur en licht soms verrassend kan zijn, bleek uit een eerdere studie aan de meest geteelde bromeliasoorten Guzmania en Vriesea. Een toename in belichting geeft een toename in groei, maar verrassend was dat de temperatuur (van 27 naar 21 graden) nauwelijks effect had op de groeisnelheid en plantkwaliteit. Hiermee kan veel op warmte-input bespaard worden. De vraag is vanuit de telers wat de ondergrens is voor de temperatuur. Met dit project wordt onderzocht wat het effect is van een lagere teelttemperatuur. Het effect van temperatuur op groei en ontwikkeling wordt geanalyseerd en vormt de basis om verder te kunnen rekenen aan een energiezuinig teeltconcept voor de genoemde tropische potplanten.

Dit project is gefinancierd door het ministerie van LNV. Er is ook een bijdrage van de gewascoöperaties gevraagd.

Resultaten

De proef is uitgevoerd tussen week 43 van 2023 en week 11 van 2024. Ten opzichte van 21°C bleef de groei duidelijk achter met een stooklijn van 15°C in alle gewassen, rassen en plantstadia. De resultaten waren wisselend bij 18°C, maar neigden over het algemeen ook naar tragere groei.

De bladafsplitsing was trager bij lagere temperatuur bij jonge planten van de hoofdrassen Bromelia Guzmania Ostara en Vriesea Style. Als gevolg was de lichtonderschepping ook lager, wat de fotosynthese op gewasniveau en groei heeft verminderd. Bij jonge Guzmania Ostara planten ontstond sterke kokervorming bij 15°C. Dat gaf een groot kwaliteitsverlies en droeg ook bij aan een lagere lichtonderschepping. Ook bij 18°C neigden Guzmania Ostara en andere Guzmania rassen naar kokervorming. Bij planten gestart in het halfwas stadium na de bloeiïnductie was bij een stooklijn van 15°C en van 18°C de eindkwaliteit wel goed, maar de teeltduur tot rijpheid was veel langer.

Om energie te besparen valt de 15°C behandeling af. Langdurig een stooklijn van 18°C aanhouden bij net opgepotte planten is ook risicovol gezien de verminderde plantkwaliteit. Waarschijnlijk is deze temperatuur wel voor kortere duur aan te houden zonder veel problemen. Bij halfwas Bromelia en bij Anthurium is er alleen sprake van een langere teeltduur.

Temperatuur verlagen is in sommige gevallen dus mogelijk. Een langere teelt kost echter ook energie. De besparing op kosten voor verwarming moet afgezet worden tegen de langere teeltduur, om te bepalen of dit een rendabele strategie is.