Toekomstbeeld houtig kleinfruit fossielvrij

Beschrijving

Doelstelling
Er zal een toekomstbeeld worden geschetst voor een duurzame, energiezuinige, fossielvrije en mogelijk CO2-arme teelt van houtig kleinfruit (bramen en frambozen).

Projectbeschrijving
Evenals bij aardbeien vindt er bij houtig kleinfruit, met name bij bramen en frambozen, een verschuiving plaats van de vollegrondsteelt naar bedekte teelt in plastic tunnels of onder glas en naar jaarrond teelt. Er zijn nog veel vragen over de verschillende teeltaspecten. De afgelopen jaren zijn er zowel bij Delphy IC als de WUR enkele kasproeven uitgevoerd, die op een aantal vragen oplossingsrichtingen geven, maar die ook duidelijk maken dat er bij deze gewassen nog heel veel niet bekend is. Wil de kasteelt van houtig kleinfruit onder glas toekomst hebben, dan zal deze teelt verder geprofessionaliseerd moeten worden. Er ontbreekt bij deze gewassen echter nog veel basiskennis over groei en ontwikkeling tijdens de opkweek- en productiefase. Deze kennis is belangrijk om in de nabije toekomst fossielvrij te kunnen telen. Het is daarom gewenst om de huidige (praktijk)kennis en onderzoeksresultaten op een rij te zetten, een toekomstbeeld (naast de huidige praktijk) te schetsen van een fossielvrije teelt van houtig klein-fruit onder glas en kennishiaten hiervoor te benoemen. Hieruit komen dan ook de kennishiaten om tot een gewenste fossielvrije teelt te komen.

Hiervoor zal het volgende ondernomen worden:

• Het houden van een brainstormsessie met telers, adviseurs en andere experts om na te gaan welke ideeën er bij hen leven om een fossielvrije teelt te realiseren.
• Op basis van deze input  wordt in grove lijnen een toekomstbeeld geschetst voor een fossielvrije teelt. Aan de hand van de inventarisaties en berekeningen (zie onder) zal het gemaakte toekomstbeeld verder worden aangescherpt.
• Via een literatuurstudie en interview met vooruitstrevende telers zal de huidige kennis op het gebied van energie en teelt van houtig klein-fruit worden geïnventariseerd. Dit moet samen met de brainstormsessie  een goed beeld geven van een fossielvrije teelt. Speciale aandacht zal er zijn voor uitgevoerde fotosynthesemetingen maar ook kennis bij andere teelten zoals aardbei.
• Aan de hand van de inventarisatie zullen modelberekeningen met het Kaspro/Intkam programma worden uitgevoerd voor een kwantitatieve onderbouwing van een fossielvrije teelt.
• Naast de schets van een fossielvrijteelt, zullen de stappen die de praktijk nog moet zetten om te komen tot een fossielvrije toekomst zullen worden beschreven.

De resultaten van de studie zullen worden besproken met telers, vertegenwoordigers van afzetorganisaties, adviseurs en onderzoekers.

Resultaten

Fossielvrijbedrijf van houtig kleinfruit
In een toekomstige fossielvrije situatie zullen de energieprijzen waarschijnlijk hoog zijn. Hierbij moet gedacht worden aan zo’n € 1 euro per m3 voor (bio)gas en € 0.20 tot 0.25 per kWh voor elektriciteit.
Een fossielvrij HKF-bedrijf zou er dan als volgt uit kunnen zien: het bedrijf heeft diffuus glas, drie schermen, actieve ontvochtiging met terugwinning van warmte, groeilicht van LED’s met beperkte lichtintensiteit (max. 150 μmol/m2/s) bij een belichtingsduur van zo’n 14 uur, beperkt CO2 doseren, hogedrukverneveling, in elk geval in de winter matige etmaaltemperaturen en een gewas met een beperkte bladhoeveelheid. Met een klein beetje warmte uit een WarmteKoudeOpslag (WKO) via zonthermie zou een HKF-teler dan ver kunnen komen. Als een WKO niet mogelijk is, dan via een aansluiting op geothermie. Als dit allemaal niet kan, dan zal een teler genoegen moeten nemen met lage temperaturen als het buiten erg koud is. Dit alles zoveel mogelijk met behoud van productie en kwaliteit.