De perkplantenteelt naar fossielvrij

Beschrijving

Doel:

Demonstratie van een fossielvrij teeltconcept in perkplanten, waarbij de plantkwaliteit verbeterd wordt en de teelt verkort.

Aanpak:

De teelt van perkplanten wordt gezien als energie-extensieve teelt, de etmalen liggen hierbij gemiddeld tussen de 14 en 20°C. Binnen de perkplantenteelt is er nog weinig aandacht voor de toepassing van principes uit Het Nieuwe Telen (HNT) waarmee snel winst valt te boeken in verlaging van het piekverbruik in warmte. Juist omdat perkplanten bij relatief lage etmalen worden geteeld, zijn er grote stappen te maken richting een duurzame en fossielvrije teelt door betere isolatie (schermen), daarbij het goed beheersen van vocht (gebruik buitenlucht) en toepassen van laagwaardige warmte (groot verwarmingsoppervlak). Belangrijk in de teelt van perkplanten is dat de juiste kwaliteit op het juiste moment wordt afgeleverd. Daarbij is de inpassing van LED belichting ter vervanging van SON-t, zowel uit kwalitatief oogpunt (compacte planten) als uit energetisch oogpunt interessant. Met verneveling kan de luchtvochtigheid in de zomer op peil gehouden worden voor een betere groei en beter benutten van hen natuurlijk licht in combinatie met CO2 doseren. De aanpak is als volgt:

WP1 Bepalen teeltschema + berekening ontvochtigingscapaciteit en warmtevraag

Er is een teeltschema opgesteld met gewassen (6 ronden) waarbij er voor de start van elke teelt de klimaatstrategie bepaald wordt. Hierbij zal er een berekening worden uitgevoerd voor de benodigde ontvochtigingscapaciteit om een kwalitatief goede teelt te draaien. De capaciteit die in deze berekeningen als beste optie naar voren komt, zal in de afdeling geïnstalleerd worden. Op basis van de resultaten zal een vertaling gemaakt worden wat in de praktijk de benodigde ontvochtigingscapaciteit zal zijn.

WP2 Uitvoering teelt

Een afdeling van ±150 m2 zal worden gebruikt waar 6 teeltrondes worden uitgevoerd met pot-, en perkplanten. De afdeling zal worden ingericht met teelttafels, luchtbehandelingsunit (LBK) met buitenlucht aanzuiging en warmte blok, een groot verwarmingsoppervlak, een energiedoek en een lichtuitstootdoek. LED belichting met een intensiteit van ±90 μmol/m2/s met een wit spectrum (RWB) zal worden geïnstalleerd.

Elke teeltfase en gewas heeft zijn eigen teelt specifieke verbeterpunten. De uitdaging in de bloeiende perkplanten is met name om tijdig de juiste kwaliteit af te leveren. Bij de cyclamen is bijv. de uitdaging om de luchtvochtigheid te beheersen, fusariuminfectie te voorkomen en meer zonlicht toe te laten om de teelt te versnellen. Er zal gebruik gemaakt worden van een negatieve DIF om te sturen op compactheid. Daarnaast zal voor de andere gewassen (Poinsettia, Calibrachoa, Petunia, Geranium en Obconica) vooraf ook een teeltplan worden opgesteld.

Het gebruik van verneveling zal ervoor zorgen dat CO2, middels dosering, en licht optimaal door de plant kan worden benut. De pottemperatuur, de watergehalte in de pot en de gewastemperatuur zal worden gemonitord evenals de verdeling van temperatuur en luchtvochtigheid in de kas. Er zal een drooggewichtsmeting, een kwaliteitssortering en een houdbaarheidstest worden uitgevoerd aan het einde van elke teelt, om de behaalde kwaliteit van de planten te bepalen.

Dit project wordt mede gefinancierd door de zomerbloementelers (15.000) en Ludvig Svensson (5.000) en 25.000 in kind bijdrage voor het plantmateriaal en LEDs.

Resultaten

De teelt van perkplanten wordt gezien als een energie-extensieve teelt. De etmaaltemperatuur ligt gemiddeld tussen de 14 en 20°C en het warmtegebruik komt gemiddeld uit op 21.5 m3/m2/jaar. In de periode tussen januari 2020 en januari 2021 is bij Delphy Improvement Centre een demonstratieteelt opgezet in een kasafdeling van 168 m2 waarin het warmtegebruik is teruggebracht naar 0.82 m3/m2.

Dit lage gebruik is gerealiseerd door het intensief inzetten van twee isolerende schermen (Harmony 2047 FR + Obscura 9950 FR W) en het realiseren van een steile licht:temperatuur lijn. De temperatuurgrenzen werden ruim ingesteld: in de nacht kon het hierdoor verder afkoelen en op de dag werd de warmte vanuit de zon gebruikt om de gewenste etmaaltemperatuur te realiseren. Er is hierin dus optimaal gebruik gemaakt van de buitenomstandigheden. In de winterperiode is met deze strategie de warmtevraag bijna volledig ingevuld met de warmte die vrij kwam vanuit de LED-belichting (110 μmol/m2/s).
De LED-belichting is gedurende de teelt voor 2875 uur ingezet. Dit komt neer op een elektra input van 168 kWh/m2, hiervan is 70 kWh omgezet in convectie warmte, wat neerkomt op 7.16 m3/m2 aardgasequivalent. Daarnaast is er in de teelt gebruik gemaakt van de LBK waarvoor 3.37 m3/m2 nodig bleek. Conclusie is dus dat in de teelt grotendeels elektra is gebruikt om de gewenste teeltomstandigheden te realiseren. Met het omrekenen van deze input naar aardgasequivalenten is de vooraf opgestelde doelstelling van warmtebesparing nog steeds gerealiseerd.