Beschrijving

De ambitie van KaE voor 2020 is tweeledig: in bestaande kassen kunnen telen met 50% minder primair brandstof ten opzichte van 2011 en in nieuwe kassen kunnen telen zonder de inzet van primair brandstof (klimaatneutraal). De plannen voor de bouw van nieuwe kassen in 2020 zijn nu in ontwikkeling. Met de bevindingen uit dit onderzoek kan daarin worden bijgestuurd.

Het onderzoek bestond uit twee onderdelen. Ten eerste een studie naar de visie van toekomstgerichte glastuinders op nieuwbouwkassen en klimaatneutraal telen. In interviews met 14 glastuinders en 3 ontwerpers wordt gezocht naar aandachtspunten en doelstellingen die meetellen bij het afwegen van kasconcepten en bij het invullen van klimaatneutraal telen. Ten tweede een onderzoek naar de kosten en baten van innovatieve kasconcepten.

Resultaten

Ondernemers beoordelen nieuwe kasconcepten en klimaatneutraler telen vooral op de effecten voor hun marktpositie. Een hogere lichttransmissie is cruciaal voor verbetering van de fysieke opbrengst en daarmee het bedrijfsresultaat. Beperking van het warmtegebruik heeft in vergelijking beperkt bedrijfseconomisch resultaat.

De meeste glastuinders kozen, ten tijde van het onderzoek, voor kassen met diffuus glas en anti-reflectie coating boven nieuwe energiebesparende kasconcepten. Vergroting van de productwaarde voor de klant, verbetering van productie-efficiëntie en verhoging van productkwaliteit zijn de belangrijkste drijfveren van glastuinders voor aanschaf van een nieuwe kas. Doorberekeningen laten zien dat de lichttransmissie van het kasdek bepalend is voor het economisch resultaat van een nieuwe kas of kasconcept. Hiermee sluiten kassen met diffuus glas en anti-reflectie coating aan bij de belangrijkste drijfveren van glastuinders.

De ontwikkeling van innovatieve kasconcepten hebben veelbelovende technieken en materialen voor extra warmtebesparing en lichttransmissies opgeleverd. De sterke kanten van nieuwe concepten zoals 2SaveEnergy-kas en de Winterlichtkas zouden echter gecombineerd moeten worden om de optimale ‘hybride’ versie te realiseren waarin overdag lichttransmissie centraal staat en ’s nachts het binnenhouden van warmte.

Het onderzoek geeft aan dat het Kas Als Energiebron-programma klimaatneutraler telen en nieuwe kasconcepten kan stimuleren via drie hoofdmaatregelen:

• het organiseren van het maatschappelijk debat over marktconcepten voor klimaatneutrale producten
• het faciliteren van plannen voor aanleg van warmtenetwerken en ontwikkeling van nieuwe kasconcepten
• het ontwikkelen van economische prikkels voor vermindering van CO₂-uitstoot.

Omdat veel glastuinders zich bij de bedrijfsinnovatie weinig gesteund voelen door lokale overheden, wordt geadviseerd om ook lokale overheden actief te informeren over de energietransitie van de glastuinbouw en hen te ondersteunen bij het daarop aanpassen van hun regelgeving.