Phalaenopsis met minimale input

Beschrijving

De afgelopen jaren zijn er flinke stappen gemaakt in kennis over effectievere benutting van licht en CO2 door Phalaenopsis: CO2 doseren blijkt gedurende ±9 uur per etmaal onnodig en belichting kan met meer dan 30% minder zonder productieverlies. Deze inzichten beginnen nu stapsgewijs toegepast te worden door telers. Maar er liggen ook nog grote, nog onbenutte, kansen voor verdergaande energiebesparing. Dit door meer inzicht in de interactie tussen plant en omgeving (afstemmen van licht, CO2 en vocht op behoefte gewas) en energie te besparen door minder latente warmte af te luchten en bij hogere RV telen. Dit project beoogt (1) de ontbrekende kennis aan te vullen voor wat betreft bovengenoemde interactie en (2) deze kennis om te zetten in een voor de praktijk toepasbaar energiezuiniger teeltconcept. Het project bestaat uit drie werkpakketten:

WP1: Effect vochtstatus plant en substraat op huidmondjesopening en CO2-opname. In klimaatkamers wordt voor, tussen en na watergiftbeurten de CO2 opname en lichtbenutting van Phalaenopsis-bladeren per etmaal gemeten. Deze metingen geven antwoord op de vraag of er een substantieel verschil in CO2-opname en huidmondjesopening is afhankelijk van de gietbeurt, en wat de invloed van het type substraat hierop is.

WP2: Kennisontwikkeling complexe interactie tussen vocht in de pot, vocht in de lucht (VPD), CO2 concentratie en huidmondjesopening, en de gevolgen voor CO2-opname en lichtbenutting door bladeren. De planten uit WP1 worden verder geteeld en de effecten van VPD en CO2 concentratie in de lucht op huidmondjesopening, CO2-opname en lichtbenutting over het etmaal worden gemeten. Keuze voor één substraat om mee verder te gaan.

WP3: Ontwikkelen energiezuinige teeltstrategie en toetsing in kasproef. In de nieuwbouw van Demokwekerij Westland zullen twee volledig geoutilleerde afdelingen van 87m² worden ingericht. In de referentie-afdeling wordt geteeld conform de praktijk en in de proefafdeling middels een nieuwe teeltconcept geteeld met zo min mogelijk CO2, belichting, water geven, afluchten zonder gevolgen voor de productie (mogelijk sneller) t.o.v. de referentie.

De gewascoöperatie potorchidee financiert € 20.000,-.

Resultaten

Sturen op hoge RV
Tegen de verwachting in bleek dat potten behoorlijk droog moeten zijn voordat de CO2-opname en huidmondjesopening van de bladeren fors teruglopen. CO2 dosering bleek tot vrij hoge concentraties nog een toename in CO2-opname te geven. De concentratie waarbij de opname maximaal was hing samen met de RV: Bij hoge RV (80%) nam de opname toe tot 900 ppm en bij lage RV (60%) werd het maximum pas bij 1200 ppm bereikt. Dus als CO2 beperkend is, dan is sturen op een hogere RV zinvol. Het is overigens niet met zekerheid te zeggen dat in opkweek-fase een maximale CO2-opname nodig is voor een maximale groei.

Proefkassen
Vervolgens is in twee proefkassen van het World Horti Centre een praktijk-conforme referentieteelt vergeleken met een besparende teelt. Daarin werd de ondergrens opgezocht van de belichting en CO2 dosering: De helft van de belichting was uitgeschakeld aan het begin en aan einde van de dag, omdat uit eerder onderzoek bleek dat het licht op die uren niet goed benut wordt. Ook werd de belichting 2 uur later gestart en beëindigd, zodat de planten het daglicht efficiënter benutten. CO2 werd niet gedoseerd gedurende de uren dat vol belicht werd en de huidmondjes dicht zijn. Verder werd beduidend minder CO2 gedoseerd tijdens de uren dat de huidmondjes wel open zijn en werd een iets hogere RV aangehouden om daarvoor te compenseren (huidmondjes verder open). Er kan worden geconcludeerd dat er fors bespaard is op CO2 en elektra (-23%) voor belichting waarbij er niet of nauwelijks is ingeleverd op kwaliteit.