Nieuwe WKK Barometer: WKK blijft langer onmisbaar in de energietransitie
Meer draaiuren dan eerder verwacht
De nieuwe doorrekening laat zien dat de verwachte inzet van WKK hoger uitvalt dan in de vorige Barometer. Voor netleverende WKK's wordt in 2030 gerekend met ongeveer 3.300 vollasturen en in 2035 nog altijd 2.700 vollasturen. Bij belichte bedrijven ligt het totale aantal draaiuren zelfs hoger, doordat een deel van de opgewekte elektriciteit direct op het eigen bedrijf wordt gebruikt.
De belangrijkste oorzaak is dat de energietransitie minder snel verloopt dan eerder werd aangenomen. De groei van wind- en zonne-energie blijft achter bij eerdere verwachtingen, terwijl de elektriciteitsvraag juist verder stijgt. Daardoor blijft er behoefte aan regelbaar vermogen op momenten met weinig zon en wind. WKK's kunnen die rol goed vervullen doordat ze snel kunnen schakelen en tegelijkertijd warmte, elektriciteit en CO₂ leveren voor de teelt.
WKK krijgt steeds meer een systeemrol
Volgens de onderzoekers verschuift de rol van WKK. Waar de installatie vroeger vooral werd gezien als bedrijfsmiddel voor de individuele ondernemer, groeit het belang voor het elektriciteitssysteem als geheel. Zeker nu batterijen vooral geschikt zijn voor kortdurende flexibiliteit, blijft WKK nodig tijdens langere periodes met weinig duurzame elektriciteitsproductie. Ook het feit dat het opgesteld WKK-vermogen in de glastuinbouw in 2025 opnieuw groeide, onderstreept dat belang.
Dat betekent wel dat slim sturen steeds belangrijker wordt. Door WKK te combineren met warmtebuffers, belichting, batterijen en actuele netinformatie kan de installatie optimaal bijdragen aan zowel het bedrijf als het energiesysteem, zonder onnodige belasting van het elektriciteitsnet.
Beleid bepaalt de economische haalbaarheid
Hoewel de systeemwaarde van WKK toeneemt, staat de economische positie onder druk. De Barometer laat zien dat maatregelen zoals de CO₂-heffing, ETS2, de afbouw van fiscale voordelen en een mogelijke bijmengverplichting voor groen gas de kosten van gasgestookte WKK verhogen. De mate waarin deze kosten worden gecompenseerd, blijkt bepalend voor de rentabiliteit van WKK-installaties. Met compensatie blijft het economische perspectief richting 2030 gunstig. Zonder compensatie verslechtert de businesscase aanzienlijk en neemt de bereidheid om te investeren of bestaande installaties in stand te houden af.
Belangrijke inzichten voor ondernemers én beleid
De WKK-Barometer laat zien dat de energietransitie een nieuw spanningsveld creëert. De glastuinbouw moet verder verduurzamen, terwijl het elektriciteitssysteem voorlopig nog afhankelijk blijft van regelbaar vermogen. Volgens BlueTerra vraagt dat om beleid waarin emissiereductie én leveringszekerheid hand in hand gaan. Voor ondernemers biedt de Barometer waardevolle inzichten in de toekomstige rol, inzet en rentabiliteit van WKK's en helpt het bij investerings- en onderhoudsbeslissingen.
Wat betekenen deze ontwikkelingen voor jouw bedrijf? Lees de volledige WKK-Barometer Voorjaar 2026 van BlueTerra en verdiep je in de resultaten.