Lagere luchtvochtigheid verbetert werking van huidmondjes bij chrysant

In dit onderzoek staat de vraag centraal welke invloed de relatieve luchtvochtigheid (RV) heeft op de verdamping en het functioneren van de huidmondjes. Deze kleine openingen in het blad spelen een belangrijke rol bij de opname van CO₂ en de verdamping van de plant. Eerder onderzoek liet zien dat een langdurig hoge luchtvochtigheid kan leiden tot minder goed functionerende, ofwel 'luie', huidmondjes. In twee recente klimaatproeven is onderzocht of het tijdelijk verlagen van de luchtvochtigheid overdag of juist 's nachts dit kan voorkomen.

Lagere RV stimuleert de verdamping
In de eerste proef werd een continu hoge relatieve luchtvochtigheid van 95% vergeleken met een situatie waarbij de RV overdag werd verlaagd naar 79%. Dat had direct effect. De verdamping lag bij de lagere RV ongeveer 50% hoger: 1.400 tegenover 950 milliliter per vierkante meter per dag. Dit verschil ontstond volledig overdag; 's nachts werd geen verschil gemeten.
In een tweede proef werd juist gekeken naar het effect van een lagere RV tijdens de nacht. Daarnaast is onderzocht of extra luchtbeweging bovenin en onderin het gewas de verdamping verder kan stimuleren.

Bij een continu hoge RV zorgde extra luchtbeweging voor een beperkte toename van de verdamping. Relatief gezien betekende dit nog altijd een stijging van ongeveer 25%. Wanneer de RV werd verlaagd, nam de verdamping met ongeveer 35% toe. Daarbij bleek luchtbeweging onderin het gewas effectiever dan bovenin.

Huidmondjes functioneren beter
De belangrijkste conclusie uit beide proeven is dat zowel een lagere RV overdag als een lagere RV gedurende de nacht zorgt voor beter functionerende huidmondjes. Daarmee wordt opnieuw bevestigd dat een langdurig hoge luchtvochtigheid een belangrijke oorzaak is van disfunctionele huidmondjes.
Opvallend is dat extra luchtbeweging op zichzelf nauwelijks invloed had op het functioneren van de huidmondjes. Hoewel de verdamping toenam, verbeterde de werking van de huidmondjes nauwelijks. Dat wijst erop dat niet alleen de hoeveelheid verdamping belangrijk is, maar vooral ook de luchtvochtigheid waaronder die verdamping plaatsvindt.

Vervolgonderzoek
Dit verrassende resultaat wordt in vervolgonderzoek verder onderzocht. Daarbij wordt ook gekeken of er tijdens de teelt een periode is waarin huidmondjes extra gevoelig zijn voor een hoge luchtvochtigheid.

Als blijkt dat deze gevoelige fase zich alleen vroeg in de teelt voordoet, biedt dat interessante mogelijkheden voor de praktijk. Telers zouden dan in de tweede helft van de teelt een hogere luchtvochtigheid kunnen aanhouden, waardoor minder warmte nodig is en energie kan worden bespaard, zonder dat dit ten koste gaat van de kwaliteit van het gewas.

Financiering en coördinatie onderzoek
Het Masterplan Verdamping is onderdeel van het onderzoek ‘Verdamping en vochtbalans van plant en kas in een energiezuinige teelt’. In Masterplan Verdamping werken de business unit Glastuinbouw van Wageningen University & Research, Delphy Improvement Centre, Plant Lighting en Glastuinbouw Nederland samen, met financiering door de Topsector Tuinbouw en Uitgangsmaterialen en Stichting Kennis in je Kas (KijK). Binnen de Topsector werken bedrijfsleven, kennisinstellingen en de overheid samen aan innovaties op het gebied van duurzame productie van gezond en veilig voedsel en de ontwikkeling van een gezonde, groene leefomgeving. Dit onderzoek is tot stand gekomen in het kader van het programma Kas als Energiebron, het innovatie- en actieprogramma van het ministerie van LVVN en Glastuinbouw Nederland.