Kennisevent CO2: ‘CO2 als sleutel voor verduurzaming’

woensdag 02 juli 2025

Jan van Staalduinen

De beschikbaarheid van voldoende en betaalbare CO2 is cruciaal voor de energietransitie in de glastuinbouw. Dat was op 25 juni de rode draad tijdens het Kennisevent CO2 van Kas als Energiebron in De Meern. Diverse sprekers gingen in op actuele beleidsontwikkelingen, slimme (autonome) doseerstrategieën, het afvangen en opslaan van CO2 uit de omgevingslucht en de mogelijkheden en knelpunten voor levering van deels groene CO2 vanuit afvalverwerking, compostering en verbrandingsinstallaties voor biomassa en biogas.

Het event werd geopend door Alexander Formsma, beleidsspecialist Energie & Klimaat van Glastuinbouw Nederland. Hij schetste de actualiteit rond het convenant Energietransitie Glastuinbouw 2022-2030 en de lastenverzwaring voor ondernemers die met de vergroening van de sector gepaard gaat.

Geen ontheffing voor ETS2 en bijmengverplichting
Ondanks brede erkenning voor de inzet van de sector op energiebesparing en het verduurzamen van de energievoorziening, heeft het (demissionaire) kabinet toch besloten de Nederlandse glastuinbouw onder het ETS2 te laten vallen en de bijmengverplichting groen gas. Omdat beide maatregelen niet nodig zijn om de emissiedoelen van de sector te halen, heeft de overheid zichzelf de voorwaarde gesteld om alles te compenseren. Het plan hiervoor wordt bij de voorjaarsnota van 2026 gepresenteerd.

Toch erkenning en steun
Het krediet dat de sector met zijn jarenlange inzet en bewijs van goed gedrag heeft opgebouwd, wordt daarentegen nog steeds vertaald in ruimhartige overheidssteun voor kennis en innovatieprogramma’s zoals Kas als Energiebron en in verschillende subsidieregelingen die bedrijven helpen om door te pakken op energiebesparing en verdere vergroening. De intentie om bedrijven voor ETS2 te compenseren is uitgesproken, over de wijze waarop wordt nog gestudeerd. Glastuinbouw Nederland blijft zich hier keihard voor inzetten.

Lopende projecten en initiatieven
Formsma gaf een beknopt overzicht van lopende, CO2-gerelateerde onderzoeksprojecten en bijeenkomsten voor kennisoverdracht. Hij nodigde telers nadrukkelijk uit om deel te nemen aan de kennismiddagen over dit thema bij Botany in Horst (3 juli) en bij Horti-Tech in Honselersdijk (9 juli), die een hoog praktijkgehalte krijgen. De beleidsspecialist sloot zijn betoog af met de constatering dat de sector over vijf jaar 2 Mton externe CO2 nodig heeft om op koers te blijven. Het vergt veel extra inspanningen en ondersteunend overheidsbeleid om het pad daarvoor te effenen, zeker nu Shell zich heeft teruggetrokken uit OCAP en er de voorkeur aan geeft om CO2 onderzees op te slaan.

Belangrijke aandachtspunten zijn volgens Formsma:

Een eerlijke balans tussen CCU (carbon capture and utilization (=aanwending, zoals via OCAP) en CCS (carbon capture and storage (bijvoorbeeld opslag in lege gasvelden op de Noordzee).
Het optimaliseren van de SDE++ regeling.
Intensieve samenwerking met afvalverwerkingsinstallaties (AVI’s) voor meer CO2-levering aan de tuinbouw.
Het opstellen en ten uitvoering brengen van een concreet CO2-actieplan, in samenwerking met LVVN en KGG.

Daarnaast waren er presentaties over autonoom, efficiënt CO2 doseren door Jeroen Boonekamp van B-Mex en pilots met CO2-winning uit buitenlucht (Direct Air Capture) en aanwending van afgevangen CO2 uit de scheepvaart (kwaliteitstoetsing) door Alexander Boedijn en Janneke Grit van Wageningen University & Research.

Externe bronnen
Tijdens de pauze was er een bedrijvenmarkt met aanbieders van diensten en producten voor efficiënte CO2-doseersoftware, DAC en externe CO2-voorziening. Daarna volgden presentaties door klimaatadviseur Peter Simoës namens de Verening van Afvalbedrijven en Projectmanager Green Gas Ruud Paap namens New Energy Solution, een Noord-Nederlands PPS waarin meer dan 120 organisaties samenwerken ten behoeve van hernieuwbare energie en aanwending van groene CO2 uit voornamelijk vergisters van mest en biomassa.

Gedeelde belangen
Zowel afvalverwerkers als groengasproducenten kijken met interesse naar de glastuinbouw als mogelijke afnemer van CO2 (via het CCU-spoor). Dat heeft al geleid tot enkele samenwerkingsprojecten. Verbreding en verdere uitrol daarvan is vanwege de grote behoefte aan externe, hoogwaardige CO2 de komende jaren noodzakelijk. Hoewel afvalverwerkers en groengasproducenten daar mogelijkheden voor zien, worstelen ze ook met economische en juridische knelpunten.

Net zoals de glastuinbouwr wijzen zij op de noodzaak van een doordacht overheidsbeleid en flankerende maatregelen (zoals gerichte subsidies) om CCU en CCS in balans te houden en niet gedwongen te worden om eenzijdig voor CCS te kiezen. Om door te kunnen pakken, moeten Glastuinbouw Nederland, afvalverwerkers en (andere) hernieuwbare energieproducenten hun gedeelde belangen en gewenste maatregelen in Den Haag en Brussel op tafel te leggen, zo luidde de conclusie. Lukt dat niet, dan zal de CO2-sleutel niet goed in het slot passen van de verduurzaming van de glastuinbouw.