Waarom een koudebuffer nodig is
De warmtevraag van een kas verschilt sterk per seizoen en zelfs per etmaal. Warmtepompen, zeker in combinatie met ontvochtiging, werken het meest efficiënt wanneer warmte en koude tijdelijk kunnen worden opgeslagen. Naast een warmtebuffer is daarom ook een koudebuffer nodig. In dit project is onderzocht of het bestaande regenwaterbassin, dat normaal wordt gebruikt voor gietwater, ook kan dienen als koudebuffer. Dat blijkt goed te passen bij de praktijk: juist in de winter, wanneer de warmtevraag hoog is, staat het bassin vaak vol. In de zomer, wanneer het bassin leger is, is koudebuffering nauwelijks nodig.

Technisch haalbaar en effectief
Met behulp van simulaties voor een belichte tomatenteelt over meerdere jaren is doorgerekend wat het effect is van het gebruik van het regenwaterbassin als koudebuffer. Daarbij is rekening gehouden met wisselende weersomstandigheden, waterstanden, warmte-uitwisseling met de omgeving en de combinatie met warmtepomp en ontvochtiging.

De belangrijkste conclusies:

• Het gebruik van het regenwaterbassin als koudebuffer is technisch goed haalbaar.
• Het systeem leidt tot een duidelijke reductie van het gasverbruik.
• De functie van het bassin als gietwaterbuffer blijft volledig intact.

Slim waterbeheer vergroot het effect
Door in het bassin een minimaal waterniveau aan te houden, zodat er ook in de zomer voldoende buffer beschikbaar blijft, kan de warmtepomp in de winter een groter deel van de warmtevraag dekken. De extra hoeveelheid water die daarvoor nodig is, blijkt zeer beperkt. Ook blijkt dat het isoleren van het bassin niet nodig is. Hoewel er in de winter wat warmte verloren gaat, wordt dat in het voorjaar en najaar gecompenseerd door warmtewinst vanuit de omgeving.

Optimale warmtepomp belangrijker dan grotere bassins
Uit de analyse blijkt dat het vergroten van het regenwaterbassin boven de gangbare 500 m³ per hectare nauwelijks extra energiebesparing oplevert. De sleutel zit vooral in de juiste dimensionering van de warmtepomp. Voor belichte tomatenteelt ligt de optimale warmtepompcapaciteit tussen de 100 en 150 kW elektrisch per hectare. Met deze combinatie kan het resterende gasverbruik vrijwel tot nul worden teruggebracht, wat een belangrijke stap is richting fossielvrije kasverwarming.

Financiering en coördinatie
Dit project is uitgevoerd door Wageningen University & Research en gefinancierd en gecoördineerd door Kas als Energiebron, een innovatieprogramma van het ministerie van LVVN en Glastuinbouw Nederland. Mede mogelijk gemaakt door Kennis in je Kas (KijK). De proef is begeleid door telers.