Beschikbaarheid voldoende en betaalbare elektriciteit
De energievoorziening in de glastuinbouw zal meer op elektriciteit gebaseerd gaan worden. Enerzijds zal de inzet van warmtepompen toenemen. Anderzijds wordt met LED’s energie bespaard. Warmte-kracht installaties zullen, door de ontwikkelingen van zon en windenergie, minder uren ingezet worden om stroom te maken. Hoewel het elektriciteitsverbruik naar verwachting ongeveer gelijk blijft, neemt de inkoop sterk toe. Een belangrijk aandachtspunt voor het pad naar klimaatneutraliteit is dus de beschikbaarheid van voldoende en betaalbare elektriciteit en netaansluitingen. Er wordt gewerkt aan een landelijke en gebiedsgerichte aanpak voor netcongestie.
WKK
Voor de glastuinbouwsector is WKK (Warmte Kracht Koppeling) nu de belangrijkste energievoorziening. Warmte, elektriciteit en CO2 worden met een totaalrendement van 90% opgewekt. De rol van WKK wordt kleiner in de ontwikkeling naar een klimaatneutrale glastuinbouwsector. WKK zal vooral ingezet worden voor pieklevering, als backup-voorziening en voor flexibiliteit. In het elektriciteitssysteem speelt WKK een belangrijke rol, omdat het variaties in het aanbod van elektriciteit uit wind en zon kan opvangen. De inzet is om via omschakeling naar groen gas of biobrandstof de WKK te verduurzamen en de systeemrol in stand te houden. De opties zijn hiervoor in kaart gebracht.
Overigens heeft de glastuinbouw ook nog de mogelijkheid om, binnen gewasgrenzen, de belichting flexibel in te zetten. Door de lampen uit of juist aan te zetten kan ingespeeld worden op tekorten of overschotten op het elektriciteitsnet.
Warmtepompen
Elektrificatie is één van de belangrijkste verduurzamingspaden voor de glastuinbouw. In de praktijk vertaalt dat zich voornamelijk in het gebruik van warmtepompen. Maar hoe werkt dat eigenlijk? Welke verschillende technieken zijn er? En hoe rekent dat door voor een glastuinbouwbedrijf?
E-boilers
E-boilers zijn, net als WKK's, geschikt om in te zetten voor de regulering van (nog toenemende) onbalans in het elektriciteitsnet en kunnen dan rendabel zijn. Dit zal een beperkt aantal uren per jaar zijn en kan daarmee een beperkt deel van de warmtevraag afdekken, veelal door die tijdelijk in een warmtebuffer op te slaan.
Wouter en Martijn Duijvesteijn: 'Zonder de MEI was die warmteterugwinning er niet gekomen'
Glastuinbouwbedrijf Beyond Chrysant plaatste batterijen bij de kas, om de elektravraag beter af te stemmen op het bedrijf. De ondernemers bedachten een uniek concept: warmteterugwinning uit de restwarmte van de batterijen om stekjes fossielvrij te telen. Voor dit innovatieve energiesysteem vroeg het bedrijf de subsidie Marktintroductie energie-innovaties glastuinbouw (MEI) aan. Hoe kwam dit project tot stand?
Lees het verhaal van Wouter en Martijn
Bart van Meurs: 'We wilden de lat weer hoger leggen'
Met de bouw van een nieuwe kas zette Koppert Cress opnieuw een grote stap richting fossielvrij telen. Niet door één losse innovatie toe te passen, maar door een samenhangend energiesysteem te ontwikkelen waarin isolatie, klimaat, warmte en CO2 slim samenkomen. Bart van Meurs is directeur van Division Q, het technische zusterbedrijf van Koppert Cress. Hij vertelt hoe deze hypermoderne kas tot stand kwam, welke keuzes zijn gemaakt en welke rol de MEI-subsidie daarin speelt.
Lees het verhaal van Bart