Sfeerbeelden

Sfeerbeelden

Vijf jaar na de start van het programma Kas als Energiebron beginnen de contouren van de tuinbouw in 2020 zich af te tekenen. Verschillende elementen uit het onderzoek worden in de praktijk gebracht. Het programma Kas als Energiebron tekende sfeerbeelden op van vijf denkbeeldige tuinbouwbedrijven in 2020.

Sfeerbeeld tomaat

Op het tomatenbedrijf in 2020 maken de energiekosten slechts 10% uit van de totale kosten. De jaarkosten van de extra investeringen bedragen 10% van de totale kosten. Door de meerproductie en het energieneutrale label waaronder de tomaten afgezet worden, is de omzet 10% hoger dan op conventionele bedrijven. 

Het bedrijf is voorzien van een kasdek met vierzijdig gecoat dubbelglas dat naast een zeer hoge lichttransmissie het licht ook diffuus maakt. In de kas is ook een energiescherm aangebracht. De verwarming is gecascadeerd zodat met een warme groeibuis, buis-railverwarming en een nieuwe lage temperatuurverwarming optimaal gebruik gemaakt wordt van de aardwarmte. Er wordt geteeld volgens de principes van Het Nieuwe Telen. Een aardwarmtebron met een afgifte van 150 m³/uur en een ingangstemperatuur van 65 graden Celcius verwarmt in totaal 25 ha. Op het dak van de bedrijfsgebouwen wordt elektriciteit opgewekt uit zonne-energie en deze wordt aangevuld met aangekochte groene stroom. De totale stroombehoefte is daardoor vergroend. Het CO₂-gebruik van maar 30 kg/m²/jaar wordt betrokken van derden. 

Sfeerbeeld fresiabedrijf

Het fresiabedrijf in 2020 is volledig klimaatneutraal. Dankzij biologische grondontsmetting hoeft het bedrijf niet te stomen, wat gas uitspaart. De kas is gedekt met diffuus glas en in de nok zijn zonneconcentratie-elementen aangebracht waarmee hoogwaardige thermische energie gewonnen wordt. Deze elementen zijn net praktijkrijp geworden na jarenlange ontwikkeling. Dankzij het gedeeltelijk afvangen van zonlicht als de zon fel schijnt, is het minder warm in de kas.

De bodemtemperatuur is goed in de hand te houden in de periode direct na het planten en is er minder energie nodig voor het koelen van de bodem. De kas is verdeeld in kleinere compartimenten met een afscheiding van folie zodat per planting het klimaat beter te sturen is. Het opgewarmde warme water wordt opgeslagen in een zwaar geïsoleerde opslag. Dankzij het zware energiescherm en de buitenluchtaanzuiging voor de vochtbeheersing is er voldoende warmte over om in de winter de kas op temperatuur te houden. 

Sfeerbeeld phalaenopsis

Het Phalaenopsisbedrijf in 2020 is klimaatneutraal. Opvallende innovaties zijn het dek met Fresnellenzen waarmee elektriciteit uit de zon gewonnen wordt. Dankzij de nieuwe teeltinzichten dat meer natuurlijk licht toegelaten kan worden, is de behoefte aan belichting zo beperkt dat de opgewekte stroom voldoende is om netto in de behoefte te voldoen. Koelen is niet meer nodig doordat in de zomer zoveel licht wordt weggenomen voor elektrawinning dat de temperatuur goed beheersbaar is. Dankzij de nieuwe energieschermen is de isolatiewaarde van de kas zeer hoog. 

De teelt vindt plaats op een systeem met een geïntegreerde luchtcirculatie waarbij de planten van onderaf water krijgen. Het gewas blijft daardoor droog, terwijl er toch bij een hogere luchtvochtigheid kan worden geteeld. Het koelwater dat vrijkomt bij de koeling van de zon-pv-cellen heeft een temperatuur van zo’n 60 graden en wordt opgeslagen in een zwaar geïsoleerde ruimte onder de betonvloer. Het blijkt voldoende te zijn om ook in de winter de kas te verwarmen.

Sfeerbeeld roos

Het rozenbedrijf in 2020 heeft een kasdek van diffuus glas met daaronder twee hoogisolerende schermen, waarvan één verduisteringsscherm. Aan de gevel zijn luchtbehandelingskasten met warmtewisselaars bevestigd die de buitenlucht op kastemperatuur brengen. De lucht wordt via een in de substraatgoot geïntegreerd systeem tussen het gewas gebracht. Onder de verhoogde goot is een folieflap aangebracht om de lucht in het microklimaat niet te laten verstoren door ongewenste luchtcirculatie. Het voorkomen van teveel onbeheersbare luchtcirculatie was ook de aanleiding op niet hoger te bouwen dan 5,5 m poothoogte.

Het bedrijf is bewust bescheiden meegegaan in de schaalvergroting. Er is een nieuwe biogas WKK die aan alle milieueisen voldoet en een elektrisch rendement heeft van 50%. De wkk wordt gevoed met biogas van nabij gelegen varkenshouderijen die alle mest vergisten en via een pijpleiding het biogas leveren. Zuivere CO2 wordt aan het biogas onttrokken en vervolgens opgeslagen in voorraadtanks en kan als aanvulling op de gezuiverde rookgas-CO2 gebruikt worden. Per m2 wordt in totaal 60 m3 biogas gebruikt. De elektriciteit is voor de lampen en ventilatoren. Met de geavanceerde energiezuinige lampen wordt een dag nagestreefd van 16 uur. De buren hebben dankzij de donkerperiode en de volledige afscherming geen last van de lampen. 

De hoge drukverneveling wordt in de zomer voor de klimaatbeheersing toegepast. Al naar gelang van de omstandigheden wordt aan het begin van de donkerperiode één tot enkele keren een microscopisch fijne nevel van nieuw milieuvriendelijk middel tegen meeldauw ingezet. 

Sfeerbeeld komkommer

Het klimaatneutrale komkommerbedrijf heeft een dubbeldek in diffuse uitvoering en een energiescherm. Daarnaast is er een houtvergassingsinstallatie aanwezig. Deze is in de plaats gekomen van de warmtekrachtinstallatie. Hout wordt geleverd door een bedrijf dat hout voor de gemeente inzamelt. Met een goede rookgasreiniger wordt voorzien in de CO₂-behoefte en de warmte uiteraard. Dit komkommerbedrijf is in 2020 klimaatneutraal. De eerste stap op weg daar naartoe was het telen volgens Het Nieuwe Telen in combinatie met dubbeldek/diffuse/energiescherm. Toen daarmee de warmtevraag was teruggebracht tot 15m³/m² kwam de houtvergassingsinstallatie in beeld. Het bedrijf produceert echt groene komkommers.